6. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Cevapları MEB Yayınları 2. Kitap Sayfa 91
Bölüm: Bölüm Sonu İstasyonu-2
Soru 1-a: I ve II numaralı iletken tellerden hangisinin elektriksel direnci daha büyüktür?
Kısa Cevap: I numaralı iletken telin elektriksel direnci daha büyüktür. Çünkü daha ince telde direnç daha fazladır.
Detaylı Cevap: Aynı cins ve aynı uzunluktaki tellerde dik kesit alanı küçüldükçe, yani tel inceldikçe elektriksel direnç artar. Bu nedenle I numaralı telin direnci, II numaralı tele göre daha büyüktür.
Soru 1-b: Bir devrede II ve III numaralı iletken tellerden hangisi kullanılırsa ampul daha çok ışık verir?
Kısa Cevap: III numaralı iletken tel kullanılırsa ampul daha çok ışık verir. Çünkü daha kısa telde direnç daha küçüktür.
Detaylı Cevap: Aynı cins ve aynı kalınlıktaki tellerde telin uzunluğu arttıkça direnç artar. Daha kısa tel kullanıldığında direnç azalır, akım artar ve ampul daha parlak yanar. Bu yüzden III numaralı tel tercih edilmelidir.
Soru 1-c: İletken uzunluğunun ampul parlaklığına etkisini gözlemlemek için hangi iki tel kullanılabilir?
Kısa Cevap: II ve III numaralı iletken teller kullanılmalıdır. Çünkü bu tellerin cinsi ve kalınlığı aynı, uzunlukları farklıdır.
Detaylı Cevap: Bir değişkenin etkisini incelemek için diğer özellikler sabit tutulmalıdır. II ve III numaralı tellerin cinsi ve dik kesit alanı aynı olup yalnızca uzunlukları farklıdır. Bu nedenle uzunluğun ampul parlaklığına etkisini gözlemlemek için bu iki tel kullanılmalıdır.
Soru 1-ç: Dik kesit alanının ampul parlaklığına etkisini gözlemlemek için hangi iki tel kullanılabilir?
Kısa Cevap: I ve II numaralı iletken teller kullanılmalıdır. Çünkü bu tellerin cinsi ve uzunluğu aynı, kalınlıkları farklıdır.
Detaylı Cevap: Dik kesit alanının etkisini gözlemleyebilmek için tellerin uzunluğu ve cinsi aynı olmalıdır. I ve II numaralı teller bu özelliği taşır. Bu yüzden kalınlığın ampul parlaklığına etkisi bu iki tel ile incelenebilir.
Soru 1-d: İletken cinsinin ampul parlaklığına etkisini gözlemlemek için hangi iki tel kullanılabilir?
Kısa Cevap: III ve IV numaralı iletken teller kullanılmalıdır. Çünkü bu tellerin uzunlukları ve kalınlıkları aynı, cinsleri farklıdır.
Detaylı Cevap: İletkenin cinsinin etkisini incelemek için uzunluk ve kalınlık sabit tutulmalıdır. III numaralı tel demir, IV numaralı tel bakır olduğu için yalnızca tel cinsi farklıdır. Bu nedenle bu iki tel kullanılmalıdır.
Soru 2-a: Elektriksel direncin artması için reosta sürgüsü hangi yönde hareket ettirilmelidir?
Kısa Cevap: Reosta sürgüsü K yönünde hareket ettirilmelidir. Bu yönde telin etkin uzunluğu artar ve direnç büyür.
Detaylı Cevap: Reosta, devredeki telin kullanılan kısmını değiştirerek direnci ayarlar. Sürgü K yönüne kaydırıldığında devrede kullanılan tel uzunluğu artar. Tel uzadıkça direnç de arttığı için doğru cevap K yönüdür.
Soru 2-b: Ampul parlaklığının artması için reosta sürgüsü hangi yönde hareket ettirilmelidir?
Kısa Cevap: Reosta sürgüsü L yönünde hareket ettirilmelidir. Bu yönde direnç azalır ve ampul daha parlak yanar.
Detaylı Cevap: Sürgü L yönüne kaydırıldığında devrede kullanılan tel uzunluğu azalır. Tel kısaldıkça direnç küçülür, akım artar ve ampul daha parlak yanar. Bu nedenle doğru cevap L yönüdür.