6. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Cevapları MEB Yayınları 2. Kitap Sayfa 78
Etkinlik Adı: Etkinlik İstasyonu-6
Konu: Ampul Parlaklığındaki Değişim
Soru: Deneyimizin 1, 2 ve 3. aşamalarında farklı özellikte iletken tellerin kullanılması ampulün parlaklığını etkiler mi? Tahminlerimizi yazalım.
Kısa Cevap: Evet, farklı özellikte iletken teller kullanılması ampul parlaklığını etkiler. Çünkü telin uzunluğu, kalınlığı ve cinsi elektriksel direnci değiştirir.
1. aşama: Telin uzunluğu arttıkça direnç artar, ampulün parlaklığı azalır. Kısa telde ampul daha parlak yanar.
2. aşama: Telin kalınlığı arttıkça direnç azalır, ampulün parlaklığı artar. İnce telde ampul daha sönük yanar.
3. aşama: Telin cinsi değiştiğinde direnç de değişir. Bakır gibi iyi iletkenlerde ampul daha parlak, çinko gibi direnci daha fazla olan tellerde daha sönük yanar.
6. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Cevapları MEB Yayınları 2. Kitap Sayfa 79
Etkinlik Adı: Etkinlik İstasyonu-6 Devamı
Soru: Gözlemlerimizle ilgili verileri ve sonuçları tablodaki ilgili alanlara kaydedelim.
Kısa Cevap: Deneyde telin uzunluğu, kalınlığı ve cinsi değiştirildiğinde ampul parlaklığının da değiştiği gözlemlenir. Direnç arttığında parlaklık azalır, direnç azaldığında parlaklık artar.
1. Deney Aşaması
Yaptığım Uygulama: Önce uzun teli, sonra kısa teli test ettim.
Ampul Parlaklığındaki Değişim: Uzun telde parlaklık azaldı, kısa telde arttı.
Direnci Etkileyen Değişken: Telin uzunluğu
Elektriksel Dirençteki Değişim: Uzun telde direnç arttı, kısa telde direnç azaldı.
2. Deney Aşaması
Yaptığım Uygulama: Önce ince teli, sonra kalın teli test ettim.
Ampul Parlaklığındaki Değişim: İnce telde parlaklık azaldı, kalın telde arttı.
Direnci Etkileyen Değişken: Telin kesit alanı yani kalınlığı
Elektriksel Dirençteki Değişim: İnce telde direnç arttı, kalın telde direnç azaldı.
3. Deney Aşaması
Yaptığım Uygulama: Önce cinsi bakır tel, sonra cinsi çinko tel test ettim.
Ampul Parlaklığındaki Değişim: Bakır telde parlaklık daha fazla, çinko telde daha az oldu.
Direnci Etkileyen Değişken: Telin cinsi
Elektriksel Dirençteki Değişim: Çinko telde direnç fazla, bakır telde direnç azdır.
Soru: 1, 2 ve 3. aşamalarda yaptığımız uygulamalar ampulün parlaklığını etkiledi mi? Etkinliğin başlangıcında yaptığımız tahminlerle karşılaştırarak yazalım.
Kısa Cevap: Evet, yapılan uygulamalar ampul parlaklığını etkiledi. Sonuçlar başlangıçta yaptığımız tahminlerle uyumlu çıktı.
Detaylı Cevap: Deneyde telin uzunluğu, kalınlığı ve cinsi değiştirildiğinde ampul parlaklığının da değiştiği gözlemlendi. Uzun telde direnç arttığı için parlaklık azaldı. Kalın telde direnç azaldığı için parlaklık arttı. Bakır telde ampul daha parlak, çinko telde daha sönük yandı. Bu sonuçlar, deneyin başında yaptığımız tahminlerle uyuşmaktadır.
Bölüm: Performans İstasyonu
Soru: Elektriksel direncin ampul parlaklığına etkisi ile ilgili güvenilir genel ağ adreslerinde sanal deneyler yapalım. Elde ettiğimiz bilgileri bir şiir veya kompozisyon yazarak özetleyelim.
Kısa Cevap: Elektriksel direnç arttığında ampul parlaklığı azalır, direnç azaldığında ise ampul parlaklığı artar. Bu bilgiyi şiir veya kompozisyonla anlatabiliriz.
IŞIĞIN SIRRI
Ampul yanar devre tamam olunca,
Akım ilerler kablodan usulca.
Direnç çoğalırsa yol zorlaşır,
Ampulün ışığı hemen azalır.
Uzun tel akıma engel çıkarır,
Kısa tel ampulü daha çok parlatır.
İnce telde akım yavaş yol alır,
Kalın telde ışık daha güçlü parlar.
Bakır tel akımı kolay geçirir,
Çinko telde direnç daha çok belirir.
Telin cinsi ışığı değiştirir,
Deney yapan öğrenci bunu keşfeder.
Kısa Kompozisyon: Ampul parlaklığı, elektriksel dirençle yakından ilgilidir. Bir devrede direnç fazla olursa elektrik akımı zor geçer ve ampul daha az ışık verir. Direnç az olursa akım daha kolay ilerler ve ampul daha parlak yanar. Telin uzun olması direnci artırır, kısa olması direnci azaltır. Kalın teller akımı daha kolay geçirirken ince teller daha fazla direnç gösterir. Ayrıca telin yapıldığı madde de önemlidir. Örneğin bakır tel, elektriği iyi ilettiği için ampulü daha parlak yakar.