6. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Cevapları MEB Yayınları 2. Kitap Sayfa 70
Etkinlik Adı: Etkinlik İstasyonu-2
Konu: Maddelerin Elektriği İletme Durumları
Soru: Diğer beherglası şekerli su ile doldurarak aynı işlemleri tekrarlayalım.
Kısa Cevap: Tuzlu su ampulü yakar çünkü içinde elektrik akımını taşıyan iyonlar vardır. Şekerli su ise ampulü yakmaz çünkü şeker suda iyonlarına ayrışmaz.
Detaylı Cevap: Deneyde bakır tel ve vida gibi metal maddeler elektriği ilettiği için ampul ışık verir. Cam çubuk, porselen fincan, plastik çubuk ve tahta çubuk ise elektriği iletmediği için ampul yanmaz. Tuzlu su, içinde iyonlar bulunduğu için elektrik akımını iletir. Ancak şekerli su, iyon oluşturmadığından elektriği iletmez ve ampul ışık vermez.
6. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Cevapları MEB Yayınları 2. Kitap Sayfa 71
Etkinlik Adı: Etkinlik İstasyonu-2 Devamı
Soru: Kullandığımız maddelerin iletken ve yalıtkan olma özelliklerini dikkate alarak tablodaki ilgili alanları “✓” ile işaretleyelim.
Kısa Cevap: Metaller ve tuzlu su iletkendir. Cam, porselen, plastik, tahta ve silgi ise yalıtkandır.
- Bakır tel: İletken
- Vida: İletken
- Cam çubuk: Yalıtkan
- Porselen fincan: Yalıtkan
- Plastik çubuk: Yalıtkan
- Tahta çubuk: Yalıtkan
- Tuzlu su: İletken
- Alüminyum folyo: İletken
- Silgi: Yalıtkan
Soru: Deneyde elde ettiğimiz verilerden yola çıkarak kullandığımız malzemelerin yapısal özellikleri ile elektriğin iletimini ilişkilendirelim.
Kısa Cevap: Elektriği ileten maddelerin yapısında serbest elektronlar veya iyonlar bulunur. Bu parçacıklar elektrik akımının taşınmasını sağlar.
Detaylı Cevap: Metallerde serbest elektronlar bulunduğu için elektrik akımı kolayca iletilir. Tuzlu su ise iyon içerdiği için elektriği iletir. Cam, porselen, plastik ve tahta gibi maddelerde elektrik akımını taşıyacak serbest parçacıklar bulunmadığından bu maddeler yalıtkan özellik gösterir.
Soru: Deneyde kullandığımız malzemelerden iletkenlik bakımından farklı sonuç veren oldu mu? Olduysa bunun nedeni ne olabilir?
Kısa Cevap: Evet, bazı malzemeler beklenenden farklı sonuç verebilir. Bunun nedeni nem, kirli yüzey, kötü temas veya malzemenin yapısındaki farklılık olabilir.
Detaylı Cevap: Örneğin ıslak tahta kuru tahtaya göre elektriği daha iyi iletebilir. Çünkü su ve içindeki mineraller elektrik iletimini artırabilir. Ayrıca test uçlarının maddeye iyi temas etmemesi, yüzeyin kirli olması veya bağlantı kablolarında sorun bulunması da farklı sonuçlara neden olabilir.
Soru: Deneyde elde ettiğimiz verilerden yola çıkarak fikirlerimizi yazalım.
Kısa Cevap: Elektrik iletimi, maddenin yapısındaki serbest elektron veya iyonların bulunmasına bağlıdır. Bu nedenle metaller ve tuzlu su iletken, cam ve plastik gibi maddeler yalıtkandır.
Detaylı Cevap: Deney sonucunda bazı maddelerin elektriği ilettiğini, bazılarının ise iletmediğini gördük. Metaller serbest elektronlara sahip oldukları için elektriği iletir. Tuzlu su iyon içerdiği için iletkendir. Buna karşılık cam, porselen, plastik, tahta ve silgi gibi maddeler elektrik akımını iletmez. Bu yüzden bu maddelere yalıtkan denir.
Etkinlik Adı: Etkinlik İstasyonu-3
Soru: Elde ettiğimiz bilgileri özetleyerek aşağıdaki alana yazalım.
Kısa Cevap: Sanal deneylerde metallerin ve tuzlu suyun elektriği ilettiği, cam, plastik, porselen ve tahtanın elektriği iletmediği görülür.
Detaylı Cevap: Sanal deneylerden elde edilen bilgilere göre iletken maddeler, elektrik akımını taşıyabilen serbest elektronlara veya iyonlara sahiptir. Bu nedenle bakır, alüminyum, vida gibi metaller ve tuzlu su elektriği iletir. Yalıtkan maddelerde ise elektrik akımını taşıyacak serbest parçacıklar bulunmaz. Bu yüzden cam, porselen, plastik, tahta ve silgi elektriği iletmez. Sonuç olarak elektriksel iletkenlik, maddenin yapısal özelliklerine bağlıdır.