6. Sınıf Fen Bilimleri 1. Ders Kitabı Sayfa 60-61 Cevapları MEB Yayınları, Kuvvetin Etkisinde Hareket ünitesindeki Performans İstasyonu, Pekiştirme İstasyonu-5 ve Pekiştirme İstasyonu-6 çalışmalarını kapsamaktadır. Bu sayfalarda bileşke kuvvetin hesaplanması, dengeleyici kuvvetin bulunması, kuvvetlerin çizilmesi ve dengelenmiş kuvvetlerle ilgili günlük yaşam örnekleri ele alınmaktadır.
6. Sınıf Fen Bilimleri 1. Ders Kitabı Sayfa 60-61 Cevapları MEB Yayınları
Bir cisme etki eden kuvvetlerin toplam etkisi bileşke kuvvet olarak adlandırılır. Bileşke kuvvet sıfır olduğunda kuvvetler dengelenmiş, sıfırdan farklı olduğunda ise dengelenmemiştir. Bu bölümde grafiklerden yararlanılarak kuvvetlerin büyüklükleri ve yönleri belirlenmektedir.
İçindekiler
- Performans Görevi ve Pekiştirme İstasyonu-5 (Sayfa 60)
- Pekiştirme İstasyonu-6 (Sayfa 61)
6. Sınıf Fen Bilimleri 1. Ders Kitabı Sayfa 60 Cevapları
Performans İstasyonu - Dengelenmiş ve Dengelenmemiş Kuvvetler Posteri
Görev: Dengelenmiş ve dengelenmemiş kuvvetlerin etkisine günlük hayattan örnekler bularak grup arkadaşlarınızla poster oluşturunuz. Örnek Cevap: Posterimizde dengelenmiş ve dengelenmemiş kuvvetlerin tanımlarını, günlük yaşam örneklerini ve aralarındaki farkları gösterebiliriz.
POSTER BAŞLIĞI: DENGELENMİŞ VE DENGELENMEMİŞ KUVVETLER
1. Dengelenmiş Kuvvetler
- Bir cisme etki eden bileşke kuvvet sıfırdır.
- Duran cisim durmaya devam eder.
- Hareketli cisim hızını ve yönünü değiştirmeden hareketini sürdürebilir.
- Örnek: Masada duran kitap, duvarda asılı tablo ve düz yolda sabit süratle ilerleyen bisiklet.
2. Dengelenmemiş Kuvvetler
- Bir cisme etki eden bileşke kuvvet sıfırdan farklıdır.
- Cisim harekete başlayabilir, hızlanabilir, yavaşlayabilir veya yön değiştirebilir.
- Örnek: Hızlanan araba, yukarı atılan top ve daldan düşen elma.
3. Örnek Kuvvet Gösterimi
- 5 N batı + 5 N doğu: Bileşke kuvvet 0 N'dur. Kuvvetler dengelenmiştir.
- 3 N batı + 7 N doğu: Bileşke kuvvet 4 N doğudur. Kuvvetler dengelenmemiştir.
Pekiştirme İstasyonu-5
1. Soru: F1 kuvveti batı, F2 kuvveti doğu yönünde uygulanıyor. Buna göre cisme etki eden bileşke kuvvetin büyüklüğünü ve yönünü bulunuz, bileşke kuvveti çizerek gösteriniz. (Her bir kare kenarı 2 N değerindedir.) Kısa Cevap: Bileşke kuvvet 4 N doğu yönündedir. Çözüm: Grafikten F1 = 6 N ve F2 = 10 N okunur. Kuvvetler zıt yönlü olduğundan büyük kuvvetten küçük kuvvet çıkarılır. R = 10 - 6 = 4 N doğu. Çizim: Cismin bulunduğu noktadan doğuya doğru 2 kare uzunluğunda ok çizilir. Her kare 2 N olduğundan iki kare 4 N'u gösterir.
■ ──→ R = 4 N (Doğu)
Detaylı Cevap: Grafikte batı yönündeki F1 kuvvetinin büyüklüğü 6 N, doğu yönündeki F2 kuvvetinin büyüklüğü 10 N'dur. Doğu yönündeki kuvvet daha büyük olduğu için cisme etki eden bileşke kuvvet doğu yönündedir. İki kuvvet arasındaki fark 4 N'dur.2. Soru: Cismin dengelenmiş kuvvetler etkisi altında olup olmadığını belirtiniz. Kısa Cevap: Cisim dengelenmemiş kuvvetlerin etkisindedir. Detaylı Cevap: F1 ve F2 kuvvetlerinin büyüklükleri birbirine eşit değildir. Bileşke kuvvet 4 N olduğundan sıfırdan farklıdır. Bu nedenle cisim dengelenmemiş kuvvetlerin etkisindedir. Cisim başlangıçta duruyorsa doğu yönünde hareket etmeye başlayabilir.
3. Soru: Cisim dengelenmemiş kuvvetler etkisindeyse dengeleyici kuvveti bularak çiziniz. Kısa Cevap: Dengeleyici kuvvet 4 N batı yönündedir. Çözüm: Bileşke kuvvet 4 N doğu yönündedir. Dengeleyici kuvvet aynı büyüklükte ve zıt yönde olmalıdır. Bu nedenle Fdengeleyici = 4 N batı olur. Çizim: Cismin bulunduğu noktadan batıya doğru 2 kare uzunluğunda ok çizilir.
4 N ←── ■ (Batı)
Detaylı Cevap: Dengeleyici kuvvetin görevi, bileşke kuvvetin etkisini sıfırlamaktır. Doğu yönündeki 4 N bileşke kuvvete karşı batı yönünde 4 N kuvvet uygulanırsa iki kuvvet birbirini dengeler ve net kuvvet 0 N olur.6. Sınıf Fen Bilimleri 1. Ders Kitabı Sayfa 61 Cevapları
Pekiştirme İstasyonu-6
1. Soru: Aşağıdaki cisimlere etki eden bileşke kuvvetlerin yönü ve büyüklüğünü yazınız. Kısa Cevap: L cismi: 5 N doğu, M cismi: 3 N kuzey.
Çözüm - L Cismi: Doğu yönündeki kuvvetler 4 + 3 + 3 = 10 N'dur. Batı yönündeki kuvvet 5 N'dur. Bileşke kuvvet 10 - 5 = 5 N doğu olur. Çözüm - M Cismi: Kuzey yönündeki kuvvetler 8 + 5 = 13 N'dur. Güney yönündeki kuvvetler 4 + 6 = 10 N'dur. Bileşke kuvvet 13 - 10 = 3 N kuzey olur. Detaylı Cevap: L cismine uygulanan kuvvetler doğu-batı doğrultusundadır. Doğu yönündeki toplam kuvvet daha büyük olduğu için bileşke kuvvet doğu yönündedir. M cisminde ise kuvvetler kuzey-güney doğrultusundadır. Kuzey yönündeki toplam kuvvet daha büyük olduğundan bileşke kuvvet kuzey yönünde olur.
| Cisim | Bileşke Kuvvetin Büyüklüğü | Yönü |
|---|---|---|
| L | 5 N | Doğu |
| M | 3 N | Kuzey |
2. Soru: Aşağıda bir cisme etki eden üç kuvvetten ikisi verilmiştir. Dengeleyici kuvvete bakarak cisme etki eden üçüncü kuvvetin ve bileşke kuvvetin büyüklüğünü ve yönünü bulunuz, tablodaki ilgili alanlara yazınız. Kısa Cevap: Üçüncü kuvvet 6 N doğu, bileşke kuvvet 4 N doğu yönündedir.
Çözüm: Dengeleyici kuvvet 4 N batı yönünde olduğuna göre bileşke kuvvet 4 N doğu yönündedir. Bilinen kuvvetler F1 = 5 N batı ve F2 = 3 N doğudur. Doğu yönünde 4 N bileşke oluşturabilmek için üçüncü kuvvetin 6 N doğu olması gerekir.
| Kuvvet | Yönü | Büyüklüğü |
|---|---|---|
| 3. Kuvvet (F3) | Doğu | 6 N |
| Bileşke Kuvvet | Doğu | 4 N |
R = (3 + 6) - 5 = 4 N doğu
Detaylı Cevap: Dengeleyici kuvvet ile bileşke kuvvetin büyüklükleri eşit, yönleri zıttır. Dengeleyici kuvvet batı yönünde olduğundan bileşke kuvvet doğuya yönelir. Üçüncü kuvvet 6 N doğu olursa doğu yönündeki toplam kuvvet 9 N, batı yönündeki toplam kuvvet 5 N olur. Aralarındaki fark 4 N'dur.3. Soru: Aşağıda bir cisme etki eden üç kuvvetten ikisi verilmiştir. Bileşke kuvvete bakarak cisme etki eden üçüncü kuvvetin ve dengeleyici kuvvetin büyüklüğünü ve yönünü bulunuz, tablodaki ilgili alanlara yazınız. Kısa Cevap: Üçüncü kuvvet 6 N kuzey, dengeleyici kuvvet 5 N güney yönündedir.
Çözüm: F1 = 2 N kuzey, F2 = 3 N güney yönündedir. Bileşke kuvvetin 5 N kuzey olması için üçüncü kuvvet 6 N kuzey yönünde olmalıdır.
| Kuvvet | Yönü | Büyüklüğü |
|---|---|---|
| 3. Kuvvet (F3) | Kuzey | 6 N |
| Dengeleyici Kuvvet | Güney | 5 N |
R = (2 + 6) - 3 = 5 N kuzey
Detaylı Cevap: Kuzey yönündeki 2 N ve 6 N kuvvetlerin toplamı 8 N olur. Güney yönündeki 3 N çıkarıldığında 5 N kuzey yönünde bileşke kuvvet bulunur. Bu kuvveti dengelemek için güney yönünde 5 N kuvvet uygulanmalıdır.4. Soru: Aşağıda günlük hayattan verilen örnek durumları inceleyiniz. Cisimlerin dengelenmiş kuvvetlerin etkisinde olduğu örnekleri işaretleyiniz. Kısa Cevap: Sabit süratli bisiklet, masada duran kitap ve duvardaki tablo işaretlenir.
Detaylı Cevap: Düz bir yolda sabit süratle ilerleyen bisikletin hareketi değişmediğinden kuvvetler dengelenmiştir. Masada duran kitap ve duvardaki tablo da dengelenmiş kuvvetlerin etkisindedir. Düşen elma, hızlanan araba ve yukarı atılan top ise hareketleri değiştiği için dengelenmemiş kuvvetlerin etkisindedir.
| Örnek | Dengelenmiş Kuvvet mi? |
|---|---|
| Daldan düşen elma | Hayır |
| Hızlanan araba | Hayır |
| Sabit süratli bisiklet | Evet (✓) |
| Masada duran kitap | Evet (✓) |
| Yukarı atılan top | Hayır |
| Duvardaki tablo | Evet (✓) |
Bileşke ve Dengeleyici Kuvvet - Kısa Konu Özeti
Bileşke kuvvet, bir cisme etki eden kuvvetlerin toplam etkisini tek başına oluşturabilen kuvvettir. Aynı yöndeki kuvvetler toplanır, zıt yönlü kuvvetlerin büyüklükleri arasındaki fark alınır.
Dengeleyici kuvvet, bileşke kuvvetle aynı büyüklükte ve aynı doğrultuda ancak zıt yönde olan kuvvettir. Dengeleyici kuvvet uygulandığında toplam kuvvet sıfır olur.
KİTABIN TÜM CEVAPLARI
Bütün sayfalara ait açıklamalı çözümleri 6. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Cevapları MEB Yayınları sayfasında inceleyebilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Sayfa 60'taki bileşke kuvvet kaç Newton'dur?
Bileşke kuvvet 4 N doğu yönündedir.
Sayfa 60'taki dengeleyici kuvvetin yönü ve büyüklüğü nedir?Dengeleyici kuvvet 4 N batı yönündedir.
Sayfa 61'deki L ve M cisimlerinin bileşke kuvvetleri nedir?L cisminde 5 N doğu, M cisminde 3 N kuzey yönündedir.
Sayfa 61'de dengelenmiş kuvvetlere hangi örnekler verilmiştir?Sabit süratli bisiklet, masada duran kitap ve duvardaki tablo dengelenmiş kuvvetlere örnektir.