5. Sınıf Sosyal Bilgiler 3. Ünite: Ortak Mirasımız Çalışma Kâğıdı
Ortak Mirasımız ünitesinde geçmişten günümüze ulaşan kültürel değerleri tanır, ilk yerleşimlerdeki yaşamı inceler ve medeniyetlerin insanlığa katkılarını karşılaştırırız. Aşağıdaki çalışma kâğıdı, konuları kısa sorular ve uygulamalarla tekrar etmek için hazırlanmıştır.
Çalışma önerisi: Önce soruları kendiniz cevaplayın, ardından verilen kısa cevaplarla karşılaştırın. Kişisel görüş gerektiren sorulardaki örnek cevapları kendi düşüncelerinize ve yaşadığınız ile göre değiştirebilirsiniz.
İçindekiler
1. Etkinlik: Kültürel Mirası Sınıflandıralım
Somut kültürel miras; tarihî yapılar, eserler ve nesneler gibi maddi varlıkları kapsar. Somut olmayan kültürel miras ise sözlü anlatımlar, gelenekler, gösteri sanatları ve geleneksel ustalık bilgileri gibi yaşatılarak aktarılan değerleri içerir.
Soru: Tarihî köprü, masal anlatma geleneği, eski bir çini tabak ve halk oyunu örneklerini sınıflandırınız. Kısa Cevap: Tarihî köprü ve eski çini tabak somut; masal anlatma geleneği ve halk oyunu somut olmayan kültürel mirastır.
Soru: Bir çömlek ile geleneksel çömlekçilik bilgisi arasında kültürel miras bakımından nasıl bir fark vardır? Kısa Cevap: Çömlek, somut bir nesnedir. Çömleğin yapımında kullanılan ve kuşaktan kuşağa aktarılan ustalık bilgisi ise somut olmayan kültürel mirastır.
2. Etkinlik: Ortak Mirasımızı Koruyalım
Örnek durum: Bir öğrenci grubu tarihî bir yapıyı ziyaret etmektedir. Öğrencilerden biri duvara adını yazmak isterken diğeri yapının tanıtım levhasını okuyup arkadaşlarına bilgi vermektedir.
Soru: Bu durumda hangi davranış kültürel mirasın korunmasına uygundur? Neden? Kısa Cevap: Tanıtım levhasını okuyup bilgi paylaşmak uygundur. Duvara yazı yazmak ise tarihî yapıya zarar verir.
Soru: Geleneksel bir el sanatının unutulmaması için öğrenciler neler yapabilir? Örnek Cevap: Ustalarla görüşerek el sanatını tanıtan bir çalışma hazırlayabilir, öğrendiklerini okulda paylaşabilirler. Böylece ustalık bilgisinin aktarılmasına katkı sağlarlar.
3. Etkinlik: Buluntulardan Yaşama Ulaşalım
Temsili inceleme: Eski bir yerleşim alanında tahıl taneleri, öğütme taşları ve kerpiç yapı kalıntıları bulunduğunu düşününüz. Bu örnek, buluntulardan hareketle yorum yapmayı öğrenmek için hazırlanmıştır.
Soru: Tahıl taneleri ve öğütme taşları, burada yaşayan insanların beslenmesi hakkında ne düşündürür? Örnek Cevap: İnsanların tahıl tükettiğini ve tahılları öğüterek besin hazırladığını düşündürür.
Soru: Yalnızca bu buluntulara bakarak insanların bütün günlük yaşamını kesin olarak açıklayabilir miyiz? Kısa Cevap: Hayır. Daha güvenilir bir açıklama için farklı buluntuları ve kaynakları birlikte incelemeliyiz.
4. Etkinlik: Geçmiş ile Bugünü Karşılaştıralım
Karşılaştırma bilgisi: Anadolu’nun ilk yerleşimlerinde yaşayan toplulukların yaşamını incelerken dönemin araçlarını, çevre şartlarını ve imkânlarını dikkate almalıyız.
Soru: İlk yerleşimlerdeki insanlarla günümüz insanlarının iki ortak ihtiyacını yazınız. Kısa Cevap: Her iki dönemde de insanların beslenme ve barınma ihtiyacı vardır.
Soru: İlk yerleşimlerde yaşayan bir ailenin yiyeceklerini korurken karşılaşabileceği bir güçlüğü ve kullanabileceği bir çözümü yazınız. Örnek Cevap: Yiyecekler nemden veya hayvanlardan zarar görebilirdi. Aile, yiyeceklerini uygun kaplarda ve korunaklı alanlarda saklamaya çalışabilirdi.
5. Etkinlik: Medeniyetlerin Katkılarını İnceleyelim
Aşağıdaki örnekleri okuyarak soruları cevaplayınız. Bunlar medeniyetlerin ortak mirasa katkılarından yalnızca bazılarıdır.
| Medeniyet | Ortak Mirasa Katkı Örneği |
|---|---|
| Asurlar | Asurlu tüccarların ticaret yoluyla yazıyı Anadolu’ya taşımaları. |
| Hititler | Olayların yıllıklara kaydedilmesi ve yazılı belgelerin arşivlenmesi. |
| Lidyalılar | Madeni paranın, yani sikkenin kullanılmasına öncülük etmeleri. |
Soru: Asurlar ile Lidyalıların tabloda verilen katkılarının ticaretle ilişkisini açıklayınız. Kısa Cevap: Asurlu tüccarlar yazıyı Anadolu’ya taşımış, Lidyalıların kullandığı madeni para ise alışverişi kolaylaştırmıştır.
Soru: Hititlerin yıllıkları ile günümüzde tutulan yazılı kayıtların ortak işlevi nedir? Kısa Cevap: Her ikisi de bilgilerin kaydedilmesine ve sonraki kuşaklara aktarılmasına yardımcı olur.
6. Etkinlik: Yaşadığımız İlin Mirasını Tanıtalım
Uygulama: Yaşadığınız ilden bir tarihî yapı, gelenek, sözlü anlatım veya geleneksel el sanatı seçiniz. Müze, belediye ya da il kültür ve turizm müdürlüğü gibi kaynaklardan bilgi toplayarak bir tanıtım kartı hazırlayınız.
| Tanıtım Kartının Bölümü | Yazılacak Bilgi |
|---|---|
| Miras ögesinin adı | Seçtiğiniz yapının, geleneğin veya el sanatının adı. |
| Türü | Somut veya somut olmayan kültürel miras. |
| Önemi | Geçmişimiz ve kültürümüz açısından taşıdığı değer. |
| Koruma önerisi | Yaşatılması veya zarar görmemesi için yapılabilecekler. |
| Kaynak | Bilgiyi aldığınız kurum, yayın ya da görüşme. |
Soru: Hazırladığınız tanıtım kartında kullandığınız kaynakları neden belirtmelisiniz? Kısa Cevap: Bilgilerin kontrol edilebilmesini sağlamak ve yararlandığım kaynakları göstermek için belirtmeliyim.
Soru: Tanıtım kartınız için ortak mirasın korunmasını anlatan kısa bir slogan yazınız. Örnek Cevap: “Geçmişi koru, geleceğe aktar!”
Kaynak ve kapsam: Çalışma, MEB Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli 5. Sınıf Sosyal Bilgiler Ortak Mirasımız öğrenme alanı esas alınarak hazırlanmıştır. Sorular özgündür; ders kitabındaki etkinliklerin birebir aktarımı değildir.
5. SINIF SOSYAL BİLGİLER DERS KİTABI CEVAPLARI
Kitaptaki etkinlikleri sayfa sırasına göre incelemek için 5. Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitabı Cevapları MEB Yayınları (1. ve 2. Kitap) sayfasını ziyaret edebilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
5. sınıf Sosyal Bilgiler 3. ünite hangi konuları kapsar?
Ortak Mirasımız ünitesi; kültürel miras ögelerini, Anadolu’nun ilk yerleşimlerindeki sosyal hayatı ve Mezopotamya ile Anadolu medeniyetlerinin ortak mirasa katkılarını kapsar.
Somut ve somut olmayan kültürel miras arasındaki fark nedir?Tarihî yapılar ve nesneler somut kültürel mirastır. Gelenekler, sözlü anlatımlar ve geleneksel ustalık bilgileri ise somut olmayan kültürel miras kapsamında değerlendirilir.
Çalışma kâğıdındaki örnek cevapları değiştirebilir miyim?Evet. Açık uçlu sorulardaki örnek cevapları, sorunun konusuna uygun olmak şartıyla kendi düşüncelerinize ve yaşadığınız ile göre düzenleyebilirsiniz.