5. Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitabı Sayfa 60 Cevapları – MEB Yayınları
Soru: Aşağıdaki tabloda değerler numaralandırılarak verilmiştir. Verilen soruları tablodaki değer numaralarını kullanarak ilgili alana cevaplayınız (Bir numarayı birden fazla cevap alanında kullanabilirsiniz.).
Cevap (Kısa): Metinlerde adalet, duyarlılık, sorumluluk, saygı ve vatanseverlik değerleri öne çıkmaktadır. Doğru eşleştirmeler aşağıdaki gibidir.
1️⃣ Metin: “Temel hak ve özgürlükler … herkese eşit olarak tanınmıştır.”
Vurgulanan Değer: 9 – Adalet
2️⃣ Metin: “Demokratik ülkelerdeki bilinçli vatandaşlar temel hak ve özgürlüklerini bilir…”
Vurgulanan Değerler: 2 – Duyarlılık 3 – Sorumluluk
3️⃣ Metin: “Demokrasi anlayışını benimsemiş bu vatandaşlar … başkalarının hak ve özgürlüklerine değer verir.”
Vurgulanan Değerler: 2 – Duyarlılık 6 – Saygı 3 – Sorumluluk
4️⃣ Metin: “Ey Türk gençliği! Birinci vazifen; Türk istiklalini…”
Vurgulanan Değerler: 4 – Vatanseverlik 3 – Sorumluluk 2 – Duyarlılık
5. Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitabı Sayfa 61 Cevapları – MEB Yayınları
Soru: Yaşayan Demokrasimiz şemasını uygun örneklerle doldurunuz.
Cevap (Kısa): Şema; temel haklar, sorumluluklar, demokrasi uygulamaları ve etkin vatandaş özellikleriyle doldurulur. Örnek cevaplar aşağıdaki gibidir.
Temel Hak ve Sorumluluklarımız
Temel Haklarımıza Örnekler:
- Eğitim hakkı
- Sağlık hakkı
- Barınma hakkı
Sorumluluklarımıza Örnekler:
- Ödevleri zamanında yapmak
- Okul kurallarına uymak
- Çevreyi temiz tutmak
Sorunlarımızın Çözümünde Kurumlar
Sorun Çözme Adımları:
- Sorunu belirleme
- Bilgi toplama
- Çözüm yolları geliştirme
- Karar verme ve uygulama
Başvurulacak Kurumlar:
- Muhtarlık
- Belediye
- Kaymakamlık
Demokrasi ve Cumhuriyetin Temel Nitelikleri
Hayatımızdaki Demokrasi Uygulamaları:
- Sınıf başkanı seçimi
- Okul temsilcisi seçimi
- Aile içinde ortak karar alma
Demokrasinin Temel Nitelikleri:
- Özgürlük
- Eşitlik
Milli egemenlik
Cumhuriyetin Nitelikleri:
- Demokratik yönetim
- Seçme ve seçilme hakkı
- Hukukun üstünlüğü
Etkin Vatandaşın Özellikleri
Etkin Vatandaş Özellikleri:
- Hak ve sorumluluklarını bilmek
- Toplumsal sorunlara duyarlı olmak
- Kurallara uymak
Toplumsal Düzene Katkı Örnekleri:
- Vergi vermek
- Trafik kurallarına uymak
- Dilekçe hakkını kullanmak
5. Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitabı Sayfa 62 Cevapları – MEB Yayınları
Soru 1: Açıklamalarla ilişkili olan demokrasi niteliğini temsil eden harfi yazınız.
Cevap (Kısa): Açıklamalar; çoğulculuk, hukukun üstünlüğü, katılım ve özgürlük kavramlarıyla eşleştirilir. Doğru eşleştirmeler aşağıdadır.
“Kanunlar karşısında herkes aynı haklara sahiptir…” → b (Hukukun üstünlüğü)
“Farklı görüşler, bir zenginlik olarak görülür…” → a (Çoğulculuk)
“Adalet, bağımsız mahkemeler aracılığı ile sağlanır…” → b (Hukukun üstünlüğü)
“Ülkeyi ilgilendiren kararlarda bireyler söz sahibidir…” → c (Katılım)
“Her türlü dış etkiden bağımsız olarak insanın kendi iradesine…” → ç (Özgürlük)
Soru 2: Yargılardan hangileri milli egemenlik kavramı ile ilişkilidir?
Cevap (Kısa): Milli egemenlik, halkın yönetime katılması ve seçimlerle ilgilidir. Doğru seçenek aşağıdadır.
✔ I → (Özgürlük ile ilgilidir)
✔ II → (Eşitlik ile ilgilidir)
✔ III → (Milli egemenlik)
✔ IV → (Milli egemenlik)
Doğru Cevap: B) III ve IV
5. Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitabı Sayfa 63 Cevapları – MEB Yayınları
Soru 3: Mustafa Kemal Atatürk’ün sözleri ile ilgili cumhuriyetin niteliklerini yazınız.
Cevap (Kısa): Atatürk’ün sözleri; özgürlük, sosyal devlet ve millî egemenlik kavramlarıyla ilişkilidir. Doğru eşleştirmeler aşağıdadır.
1️⃣ “Cumhuriyet düşünce serbestliği taraftarıdır…”
✅ Düşünce ve ifade özgürlüğü
2️⃣ “Sebep ne olursa olsun vatandaşın derdine çare bulmak…”
✅ Sosyal devlet
3️⃣ “Egemenlik kayıtsız, şartsız milletindir.”
✅ Millî egemenlik
Soru 4: “Cumhuriyet rejimi demek, demokrasi sistemi ile devlet şekli demektir.” sözü ile ilgili düşüncelerinizi yazınız.
Cevap (Kısa): Cumhuriyet ve demokrasi birbirini tamamlayan kavramlardır. Halkın yönetime katılması temel ilkedir.
Cevap (Ayrıntılı): Demokraside farklı görüşler anlayışla karşılanır ve herkes düşüncesini özgürce ifade edebilir. Ülkeyi yönetecek kişiler seçimler yoluyla halk tarafından belirlenir. Halkın yönetimde söz sahibi olması, cumhuriyetin temel niteliklerinden millî egemenlik ile doğrudan ilişkilidir. Bu nedenle cumhuriyet ve demokrasi birbirleriyle güçlü bir bağ içindedir.
5. Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitabı Sayfa 64 Cevapları – MEB Yayınları
Soru: Örnek olaylardaki tutum ve davranışların, etkin bir vatandaşın özelliklerinden hangilerine uygun olmadığını yazınız.
Cevap (Kısa): Olaylarda toplumsal sorumluluk, haklara saygı ve kurallara uyma eksiklikleri görülmektedir. Uygun olmayan davranışlar aşağıda belirtilmiştir.
Örnek Olay 1 (Ahmet Bey):
Uygun Olmayan Özellikler: Toplumsal sorunların çözümünde yetkili kişi ve kurumlarla iş birliği yapmaya özen gösterir.
Çevre ve ülkesine karşı kendini sorumlu kabul eder.
➡ Ahmet Bey sorunu fark etmesine rağmen ilgili kuruma bildirim yapmamıştır.
Örnek Olay 2 (Nazan Hanım):
Uygun Olmayan Özellikler: Haklarını bilir, başkalarının haklarına saygı duyar.
Yaşadığı sorunları hak ve sorumlulukları çerçevesinde çözmeye çalışır.
➡ Nazan Hanım hak arama yollarını kullanmak yerine fişi çöpe atmıştır.
Örnek Olay 3 (Zeynep):
Uygun Olmayan Özellikler: Yaşadığı toplumun daha yaşanabilir olması adına sorumlulukları olduğunun bilincindedir.
Haklarını bilir, başkalarının haklarına saygı duyar.
➡ Zeynep trafik kurallarına uymamış ve riskli davranmıştır.
5. Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitabı Sayfa 65 Cevapları – MEB Yayınları
Soru 6: Temel insan hak ve sorumluluklarının önemiyle ilgili üç açıklama cümlesi yazınız.
Cevap (Kısa): Temel insan hakları bireyi ve toplumu korur. Devlet düzeni ve toplumsal barışla doğrudan ilişkilidir.
- Bireyin gelişimine katkı sağlar.
- Devlet ile birey arasındaki ilişkileri düzenler.
- Toplumda adalet ve barışın sağlanmasına yardımcı olur.
Soru 7: Ahmet’in yaşadığı sorunların giderilmesi için hangi kurumlara başvurulabilir?
Cevap (Kısa): Sorunlar yerel yönetimlerle ilgilidir. Birden fazla kuruma başvuru yapılabilir.
Doğru Cevap: D) I, II ve III
Kaymakamlık, Belediye ve Muhtarlık bu tür çevre düzeni, temizlik, trafik ve kamu hizmetleriyle ilgili konularda yetkili kurumlardır.