5. Sınıf Fen Bilimleri 1. Ders Kitabı Sayfa 99-105 Cevapları MEB Yayınları, Canlıların Yapısına Yolculuk ünitesindeki Hücre ve Organelleri bölümünü kapsamaktadır. Hazırlık soruları, soğan zarı ve ağız içi epitel hücresi gözlemlerine ait örnek cevaplar aşağıda verilmiştir. Mikroskop etkinliklerinde kendi gözlemlerinizi esas almalı, çizimlerinizi gördüğünüz yapılara göre oluşturmalısınız.
İçindekiler
- Sayfa 99 Cevapları (Hazırlık ve Merak İstasyonu)
- Sayfa 100 Açıklamaları (Mikroskobun Kullanımı)
- Sayfa 101 Cevapları (Soğan Zarındaki Gizem)
- Sayfa 102 Cevapları (Ağız İçi Epitel Hücresi)
- Sayfa 103 Cevapları (Hücrenin Temel Kısımlarını Gösterme)
- Sayfa 104 Açıklamaları (Organeller ve Görevleri)
- Sayfa 105 Açıklamaları (Bitki ve Hayvan Hücresi)
5. Sınıf Fen Bilimleri 1. Ders Kitabı Sayfa 99 Cevapları
Hazırlık İstasyonu
Soru: Bir yaprakta mikroskop ile keşfedilebilecek şaşırtıcı detaylar neler olabilir? Fikirlerinizi yazınız. Örnek Cevap: Yaprağın çok sayıda hücreden oluştuğunu görebiliriz. İncelediğimiz örneğe göre hücrelerin sınırlarını, yeşil renkli kloroplastları ve yaprak yüzeyindeki küçük açıklıkları fark edebiliriz.
Merak İstasyonu
Soru: İnsan, bitki ve böcek birer organizmadır. Organizmalar hakkında merak ettiklerinizi yazınız. Örnek Cevap: Bütün organizmalar hücrelerden mi oluşur? İnsan ve bitki hücreleri birbirine benzer mi? Tek hücreli canlılar var mıdır? Hücreler bir organizmanın yaşamasını nasıl sağlar?
5. Sınıf Fen Bilimleri 1. Ders Kitabı Sayfa 100 Açıklamaları
Bitki ve Hayvan Hücrelerinin Temel Kısım ve Organelleri – Mikroskop Kullanımı
Bu sayfada cevaplanacak soru bulunmamaktadır. Mikroskopla görüntü elde etmek için izlenecek basamaklar açıklanmaktadır.
- Mikroskobun ışık kaynağı kontrol edilir.
- İncelenecek örnek hazırlanarak tablaya yerleştirilir.
- Gözleme en az büyüten objektifle başlanır.
- Görüntü, kaba ve ince ayar vidalarıyla netleştirilir.
- Gerekirse daha fazla büyüten objektife geçilir ve ince ayar yapılır.
- Gözlem bitince örnek çıkarılır, ışık kapatılır ve araç uygun şekilde temizlenerek kaldırılır.
Hatırlatma: Mikroskobu öğretmeninizin yönlendirmesiyle kullanınız. Taşırken bir elinizle taşıma kolunu tutup diğer elinizle altından destekleyiniz.
5. Sınıf Fen Bilimleri 1. Ders Kitabı Sayfa 101 Cevapları
Etkinlik İstasyonu – Soğan Zarındaki Gizem
a) Soru: Mikroskopta gördüklerinizi aşağıdaki alana çiziniz. Örnek Cevap – Çizim Rehberi: Yan yana dizilmiş tuğlalara benzeyen, köşeli hücreler çiziniz. Hücrelerin dış sınırlarını belirginleştiriniz. Gözleminizde seçebildiğiniz hücre içi yapıları ekleyiniz.
Çizim notu: Bu etkinlikte çizim istenmektedir. Birkaç sıra köşeli hücre çizmeniz yeterlidir. Çekirdeği ancak gözleminizde seçebildiyseniz ekleyiniz; boyanmamış örnekte her yapı net görünmeyebilir.
b) Soru: Gözlemlediğiniz hücrenin özelliklerini belirleyerek yazınız. Örnek Cevap: Hücreler çoğunlukla köşeli ve uzunca görünüyordu. Birbirlerine yakın, düzenli sıralanmışlardı. Hücrelerin sınırlarını belirgin şekilde seçebildim. Detaylı Cevap: Soğan zarı hücreleri bitki hücresidir. Köşeli görünümlerinde hücre duvarı etkilidir. İncelediğimiz soğan başının zar hücrelerinde kloroplast görülmesi beklenmez. Bitki hücresi olmak, her hücrede kloroplast bulunduğu anlamına gelmez.
5. Sınıf Fen Bilimleri 1. Ders Kitabı Sayfa 102 Cevapları
Etkinlik İstasyonu – Ağız İçi Epitel Hücresi
a) Soru: Mikroskopta gördüklerinizi aşağıdaki alana çiziniz. Örnek Cevap – Çizim Rehberi: Birkaç tane yassı, yuvarlağa yakın veya düzensiz şekilli hücre çiziniz. Hücre sınırlarını ince çizgilerle gösteriniz. Gözleminizde fark edebildiğiniz çekirdekleri hücrelerin içine ekleyiniz.
Çizim notu: Soğan zarı hücrelerindeki gibi tuğla biçiminde düzenli sıralar oluşturmayınız. Kendi örneğinizde gördüğünüz şekilleri esas alınız. Boyanmamış örnekte çekirdek kolay seçilemeyebilir.
b) Soru: Gözlemlediğiniz hücrenin özelliklerini belirleyerek yazınız. Örnek Cevap: Hücreler yassı ve düzensiz şekilli görünüyordu. Soğan zarı hücreleri gibi belirgin köşeli ve düzenli sıralı değillerdi. Detaylı Cevap: Ağız içi epitel hücreleri hayvan hücresidir. Hücre zarı, sitoplazma ve çekirdek içerir. Hücre duvarı ve kloroplast bulundurmaz.
5. Sınıf Fen Bilimleri 1. Ders Kitabı Sayfa 103 Cevapları
Unutmayalım – Hücrenin Temel Kısımlarını Gösterme
Soru: Soğan zarı ve ağız içi epitel hücrelerini incelediğiniz etkinlik istasyonlarındaki çizimlerinizde hücrenin temel kısımlarını ok ile göstererek belirtiniz. Arkadaşlarınızın çizimleri ile kendi çizimlerinizi karşılaştırınız. Kısa Cevap: Çizimlerde hücre zarı, sitoplazma ve çekirdek gösterilmelidir. Soğan zarı hücresinde ayrıca hücre duvarı da belirtilir.
| Gösterilecek yapı | Okun yöneltileceği yer |
|---|---|
| Hücre zarı | Hayvan hücresinin dış sınırı; bitki hücresinde hücre duvarının iç tarafındaki ince sınır |
| Sitoplazma | Hücrenin içinde, hücre zarı ile çekirdek arasında kalan bölüm |
| Çekirdek | Hücre içindeki yuvarlak veya oval yapı |
| Hücre duvarı | Yalnızca soğan zarı çizimindeki dışta bulunan belirgin sınır |
Örnek Karşılaştırma: Soğan zarı çizimimde hücreleri köşeli ve yan yana, ağız içi epitel çizimimde ise daha düzensiz şekilli gösterdim. İki hücrede de hücre zarı, sitoplazma ve çekirdek bulunduğunu öğrendim. Arkadaşlarımın çizimlerinde şekil ve ayrıntı farklılıkları olabileceğini gördüm.
Hatırlatma: Mikroskopta seçemediğiniz kısımları öğretmeninizin yardımıyla şematik olarak tamamlayabilirsiniz. Hücre zarı, soğan zarında hücre duvarından ayrı olarak kolay seçilemeyebilir.
5. Sınıf Fen Bilimleri 1. Ders Kitabı Sayfa 104 Açıklamaları
Hücredeki Organel ve Yapıların Görevleri
Bu sayfada cevaplanacak soru bulunmamaktadır. Hücredeki organel ve yapıların görevleri tanıtılmaktadır.
| Organel veya yapı | Görevi |
|---|---|
| Çekirdek | Hücrenin yönetiminden sorumludur. |
| Mitokondri | Hücrenin kullanacağı enerjinin üretilmesinde görev alır. |
| Endoplazmik retikulum | Hücre içinde madde iletimini sağlar. |
| Golgi cisimciği | Salgı maddelerinin üretimi ve paketlenmesinde görevlidir. |
| Koful | Su, besin ve atık maddeleri depolar. |
| Kloroplast | Bitkilerin yeşil kısımlarında ışık yardımıyla besin ve oksijen üretilmesini sağlar. |
| Lizozom | Hücre içi sindirimde görev alır. |
| Ribozom | Protein üretir. |
| Sentrozom | Hayvan hücrelerinde hücre bölünmesinde görev alır. |
5. Sınıf Fen Bilimleri 1. Ders Kitabı Sayfa 105 Açıklamaları
Bitki ve Hayvan Hücresinin Karşılaştırılması
Bu sayfada soru bulunmamaktadır. Bitki ve hayvan hücrelerindeki yapılar görsel üzerinde gösterilmektedir. Kitaptaki hücre modelleri şu şekilde karşılaştırılabilir:
| Özellik | Bitki hücresi | Hayvan hücresi |
|---|---|---|
| Genel şekli | Genellikle köşeli | Genellikle yuvarlağa yakın veya düzensiz |
| Hücre zarı, sitoplazma ve çekirdek | Bulunur. | Bulunur. |
| Hücre duvarı | Bulunur. | Bulunmaz. |
| Kloroplast | Yeşil kısımlardaki hücrelerde bulunur. | Bulunmaz. |
| Koful | Kitap modelinde büyük ve az sayıda gösterilir. | Kitap modelinde küçük ve çok sayıda gösterilir. |
| Sentrozom | Kitaptaki bitki hücresi modelinde bulunmaz. | Bulunur. |
Ortak yapılar: Kitaptaki iki hücre modelinde de hücre zarı, sitoplazma, çekirdek, mitokondri, endoplazmik retikulum, Golgi aygıtı, ribozom ve koful bulunmaktadır.
5. SINIF FEN BİLİMLERİ DERS KİTABI CEVAPLARI
Diğer etkinliklerin açıklamalı cevaplarına 5. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Cevapları MEB Yayınları (1 ve 2. Kitap) sayfasından ulaşabilirsiniz.
Açıklamalar ve Örnek Cevaplar
Soğan zarı hücreleri nasıl çizilir?
Gözleminize uygun olarak yan yana dizilmiş köşeli hücreler çizilir. Görülebilen hücre içi yapılar eklenir.
Soğan zarında neden kloroplast görülmez?İncelenen soğan başının zar hücreleri yeşil değildir ve kloroplast bulundurmaz. Kloroplast her bitki hücresinde bulunmaz.
Hücrenin temel kısımları nelerdir?İncelenen bitki ve hayvan hücrelerinin temel kısımları hücre zarı, sitoplazma ve çekirdektir.