5. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı (MEB Yayınları 1. Kitap) Sayfa 86 Cevapları
Konu: Pekiştirme İstasyonu – 3 | Sürtünme Kuvveti
Bilgi İstasyonu
Tarihî Kırkpınar Yağlı Güreşleri, 14. yüzyılda Osmanlı döneminde başlamış köklü bir Türk spor geleneğidir. Güreşlerde pehlivanlar vücutlarını yağlayarak sürtünmeyi azaltır, böylece rakibin kendilerini kavramasını zorlaştırırlar.
Bu durum, sürtünme kuvvetinin azaltılmasına güzel bir örnektir.
Pekiştirme İstasyonu – 3
Bir cisim; K, L ve Cam yüzey üzerinde aynı dinamometreyle çekilmiştir.
Her yüzeyin cisme uyguladığı sürtünme kuvveti farklıdır.
Aşağıdaki gözleme göre soruları cevaplayalım:
Soru (a): Cam yüzey ile K ve L yüzeylerinin cisme uyguladığı sürtünme kuvvetlerini büyükten küçüğe sıralayalım.
Cevap: L > K > Cam Yüzey
➡ Çünkü L yüzeyi en pürüzlü, cam yüzey ise en kaygan (en az sürtünmeli) zemindir.
Soru (b): K ve L yüzeyleri hangi maddelerden yapılmış olabilir? Tahminlerimizi yazalım.
- K Yüzeyi: Metal veya sert plastik olabilir. (Orta düzeyde pürüzlülük gösterir.)
- L Yüzeyi: Ahşap, kauçuk veya halı gibi pürüzlü bir madde olabilir. (Sürtünme fazladır.)
- Cam Yüzey: En az sürtünmeye sahiptir, bu nedenle hareket kolay olur.
Sonuç: Sürtünme kuvveti, yüzeyin pürüzlülüğüne bağlı olarak artar veya azalır.
Cam gibi düz yüzeylerde sürtünme az, ahşap gibi pürüzlü yüzeylerde sürtünme fazladır.