12. Sınıf MEB Biyoloji Ders Kitabı Sayfa 35-42 cevapları; biyomühendislik, genetik şifre, kodon-antikodon, transkripsiyon, translasyon, protein sentezi, polizom ve Sıra Sizde etkinliklerini kapsıyor.
12. Sınıf Biyoloji Ders Kitabı Sayfa 35-42 Cevapları MEB Yayınları, biyomühendislik uygulamalarından genetik şifre ve protein sentezine kadar uzanan konu ve etkinlikleri kapsamaktadır. Sıra Sizde soruları yeni MEB cevap anahtarıyla karşılaştırılarak hazırlanmıştır.
12. Sınıf Biyoloji Ders Kitabı Sayfa 35-42 Cevapları
Bu sayfalarda genetik şifre, kodon, antikodon, transkripsiyon ve translasyon kavramları açıklanmaktadır. Protein sentezinin başlaması, uzaması ve sonlanması ile ribozom, mRNA ve tRNA'nın görevleri üzerinde durulmaktadır.
12. Sınıf Biyoloji Ders Kitabı Sayfa 35 Cevapları
Biyomühendislik Yoluyla Mayadan Böcek Kovucu Sentezlendi
Soru: Metne göre biyomühendislik ile elde edilen sentetik maddelerin biyolojik, çevresel, ekonomik sonuçları hakkındaki düşüncelerinizi arkadaşlarınızla paylaşınız. Örnek cevap: Biyomühendislikle üretilen maddeler, etkili ürünlerin daha kontrollü ve yüksek miktarda üretilebilmesini sağlayabilir. Mayalarla nepetalakton üretilmesi, kedi nanesi bitkisinden büyük miktarda ham madde elde etme ihtiyacını azaltabilir. Böylece tarım alanlarının gıda üretiminde kullanılması desteklenebilir ve ekonomik açıdan daha verimli üretim yöntemleri geliştirilebilir. Bununla birlikte kullanılan organizmaların ve ürünlerin çevre ve insan sağlığı açısından güvenliği de değerlendirilmelidir.
Bir Fikrin Var mı?
Soru: Biyoteknolojik yolla üretilen bu ürünlerin protein yapısında olmasının nedeni nedir? Cevap: Proteaz, lipaz, amilaz, laktaz ve selülaz gibi enzimlerle insülin, interferon ve bazı hormonlar amino asitlerden oluşan protein yapılı moleküllerdir. Bu moleküllerin amino asit dizilimleri genlerde bulunan bilgiye göre belirlenir ve kendilerine özgü biyolojik görevleri bu yapıları sayesinde gerçekleştirirler.
Soru: Proteinlerdeki farklılığın sebebi nedir? Cevap: Proteinlerin farklı olmasının temel nedeni yapılarındaki amino asitlerin çeşidi, sayısı ve dizilişinin farklı olmasıdır. Amino asit dizilimi proteinin üç boyutlu yapısını ve görevini de etkiler.
12. Sınıf Biyoloji Ders Kitabı Sayfa 36 Cevapları
Bu sayfada cevaplanması gereken ayrı bir soru bulunmamaktadır. Genetik şifre ve protein sentezi konusu açıklanmaktadır.
Konu özeti: DNA ve mRNA üzerindeki üçlü nükleotit dizilerine kodon, tRNA üzerinde kodona karşılık gelen üçlü baz dizisine antikodon denir. Toplam 64 kodondan 61'i amino asitleri şifreler; AUG başlama kodonu olup metiyonini şifreler. UAA, UGA ve UAG ise protein sentezini sonlandıran durdurucu kodonlardır.
12. Sınıf Biyoloji Ders Kitabı Sayfa 37 Cevapları
Sıra Sizde
Soru: 1. Araştırmacılar, tirozin amino asidinin şifresinin çözümünde hangi yapay mRNA şifrelerini kullanmışlardır? Cevap: Yalnız UAU, yalnız UAC veya UAU ile UAC içeren yapay mRNA kullanmış olabilirler.
Soru: 2. Araştırmacılar, AUG AUU GCC ACC ve AUG AUC GCU ACA nükleotit dizilimine sahip iki farklı yapay mRNA zincirini kullandıklarında aynı polipeptitten iki tane sentezlendiğini görmüşlerdir. Buna göre;
Soru: a) Araştırmacılar bu durumdan nasıl bir sonuç çıkarmışlardır? Cevap: Bir amino asidin birden fazla şifresinin olabileceği sonucuna ulaşmışlardır.
Soru: b) Bu iki polipeptidin sentezinde kaç çeşit amino asit kullanılmıştır? Cevap: 4 çeşit amino asit kullanılmıştır.
Soru: c) Bu iki polipeptidin sentezinde kaç tane amino asit kullanılmıştır? Cevap: İki polipeptidin sentezinde toplam 8 tane amino asit kullanılmıştır.
Soru: 3. Serin amino asidinin DNA'daki şifresi AGA'dır. Gende meydana gelen bir mutasyon sonucu AGA şifresi AGG şifresine dönüşmüştür. Buna göre;
Soru: a) Mutasyon sonucu değişen mRNA kodonuna uygun antikodon şifresi ne olur? Cevap: AGG
Soru: b) tRNA hangi amino asidi ribozoma taşır? Cevap: Serin amino asidini taşır.
Soru: c) Bu mutasyonun sentezlenecek polipeptidin yapısında bir değişikliğe neden olup olmayacağını gerekçesiyle açıklayınız. Cevap: Herhangi bir değişikliğe neden olmaz. Çünkü değişiklikten sonra da aynı amino asit olan serin ribozoma taşınmaktadır.
Soru: 4. Bir amino asidin birden fazla şifresinin olması canlıya nasıl bir yarar sağlar? Açıklayınız. Cevap: Bir amino asidin birden fazla şifresinin bulunması, DNA'da meydana gelen bazı mutasyonların protein yapısına etkisini azaltır. Nükleotit değişse bile aynı amino asidin şifrelenmesi mümkün olabilir.
12. Sınıf Biyoloji Ders Kitabı Sayfa 38 Cevapları
Bu sayfada cevaplanması gereken ayrı bir soru bulunmamaktadır. Protein sentezinin ilk basamağı olan transkripsiyon açıklanmaktadır.
Konu özeti: Protein sentezinde genetik bilgi DNA → RNA → protein yönünde aktarılır. Transkripsiyonda DNA'nın kalıp zincirindeki bilgi RNA polimeraz tarafından okunarak mRNA sentezlenir. mRNA, DNA zincirine tamamlayıcı ve antiparalel olarak 5'→3' yönünde oluşturulur.
12. Sınıf Biyoloji Ders Kitabı Sayfa 39 Cevapları
Bu sayfada transkripsiyonun sonlanması ve protein sentezinin ikinci basamağı olan translasyon açıklanmaktadır.
Konu özeti: Translasyon sırasında mRNA'daki kodonlar ribozomda okunur ve tRNA'ların taşıdığı amino asitler uygun sırayla bir araya getirilir. Ribozomun A bölgesinde tRNA bağlanması, P bölgesinde polipeptidin uzaması, E bölgesinde ise tRNA'nın ribozomdan ayrılması gerçekleşir. Sentez, mRNA'daki AUG kodonunun okunmasıyla başlar.
12. Sınıf Biyoloji Ders Kitabı Sayfa 40 Cevapları
Bu sayfada translasyonun uzama ve sonlanma basamakları ele alınmaktadır.
Konu özeti: Uzama sırasında tRNA'ların taşıdığı amino asitler arasında peptit bağları kurulur ve polipeptit zinciri büyür. Ribozom UGA, UAG veya UAA durdurucu kodonlarından birine ulaştığında ayrılma faktörü devreye girer ve sentezlenen polipeptit ribozomdan ayrılır. Proteinlerin birbirinden farklı olmasında amino asitlerin çeşidi, sayısı ve dizilişi etkilidir.
12. Sınıf Biyoloji Ders Kitabı Sayfa 41 Cevapları
Bu sayfada polizom yapısı açıklanmakta ve protein senteziyle ilgili Sıra Sizde soruları bulunmaktadır. Bir mRNA üzerinde birden fazla ribozomun aynı anda çalışması, aynı proteinden kısa sürede çok sayıda üretilmesini sağlar.
Sıra Sizde
Soru: 1. Polipeptit sentezinde DNA'nın şifre veren zincirindeki nükleotit dizilimi nasıl olmalıdır? Cevap: TAC CGG TCG AAC AAA CCC
Soru: 2. Polipeptit sentezi hangi amino asitle başlamıştır? Cevap: Metiyonin amino asidiyle başlamıştır.
Soru: 3. Bu polipeptide şifre veren mRNA üzerinde kaç çeşit kodon bulunmaktadır? Cevap: 6 çeşit kodon bulunmaktadır.
Soru: 4. Şekilde soru işareti ile gösterilen yere hangi kodonları yazabilirsiniz? Yazdığınız bu kodonlar ne ifade etmektedir? Cevap: UAA, UGA veya UAG yazılabilir. Bunlar polipeptit sentezinin sonlanmasını sağlayan durdurucu kodonlardır.
Soru: 5. Bu sentezde en az kaç çeşit tRNA görev yapmıştır? Cevap: 6 çeşit tRNA görev yapmıştır.
12. Sınıf Biyoloji Ders Kitabı Sayfa 42 Cevapları
Bu sayfada doğrudan cevaplanması gereken bir soru bulunmamaktadır. Nükleik asitler ve protein sentezi konularındaki temel kavramlar bir kavram haritası üzerinde ilişkilendirilmiştir.
Konu özeti: Nükleik asitler DNA ve RNA olmak üzere iki temel grupta incelenir. DNA replikasyonla kendini eşlerken DNA'daki bilgi transkripsiyonla RNA'ya aktarılır; mRNA'daki bilgi ise translasyon sırasında ribozomlarda okunarak polipeptit sentezlenir. Replikasyonda helikaz, DNA polimeraz ve DNA ligaz, transkripsiyonda ise RNA polimeraz görev yapar.
Sıkça Sorulan Sorular
Başlama kodonu hangisidir?
AUG başlama kodonudur ve metiyonin amino asidini şifreler.
Durdurucu kodonlar hangileridir?
UAA, UGA ve UAG protein sentezini sonlandıran kodonlardır.
Transkripsiyon nedir?
DNA'daki genetik bilginin kalıp DNA zinciri kullanılarak RNA'ya aktarılmasıdır.
Polizom nedir?
Bir mRNA molekülü üzerine birden fazla ribozomun bağlanmasıyla oluşan yapıya polizom denir.