11. Sınıf Tarih Ders Kitabı Sayfa 36 Cevapları
Soru: Küçük Kaynarca Antlaşması ile ilgili edindiğiniz bilgilerden yararlanarak aşağıda verilen olay bilgi kartını doldurunuz. Cevap:
Olayın adı: Küçük Kaynarca Antlaşması
Olayın tarihi: 21 Temmuz 1774
Olayın gerçekleştiği dönemin padişahı ve sadrazamı: I. Abdülhamid – Muhsinzade Mehmed Paşa
Olayın nedenleri: 1768-1774 Osmanlı-Rus Savaşı’nda Osmanlı ordusunun çeşitli cephelerde yenilgiler alması, Çeşme’de donanmanın ağır kayba uğraması, Rusların Kırım ve çevresinde ilerlemesi ve savaşın Osmanlı Devleti’ni askerî ve ekonomik açıdan zorlaması.
Olayla ilgili dikkatinizi en çok çeken gelişme: Kırım’ın siyasi bakımdan Osmanlı Devleti’nden ayrılması ve yalnızca dinî yönden halifeye bağlı kalması.
Olayın sonuçları: Kırım siyasi bakımdan bağımsız hâle geldi. Rusya Karadeniz’de daha etkili bir konuma ulaştı. Rus ticaret gemilerine Boğazlardan geçiş hakkı tanındı. Rusya, Osmanlı Devleti’ndeki Ortodokslarla ilgili konularda etkisini artırabilecek bir konuma geldi. Antlaşma Osmanlı Devleti açısından ağır siyasi ve askerî sonuçlar doğurdu.
Olayın adı: Küçük Kaynarca Antlaşması
Olayın tarihi: 21 Temmuz 1774
Olayın gerçekleştiği dönemin padişahı ve sadrazamı: I. Abdülhamid – Muhsinzade Mehmed Paşa
Olayın nedenleri: 1768-1774 Osmanlı-Rus Savaşı’nda Osmanlı ordusunun çeşitli cephelerde yenilgiler alması, Çeşme’de donanmanın ağır kayba uğraması, Rusların Kırım ve çevresinde ilerlemesi ve savaşın Osmanlı Devleti’ni askerî ve ekonomik açıdan zorlaması.
Olayla ilgili dikkatinizi en çok çeken gelişme: Kırım’ın siyasi bakımdan Osmanlı Devleti’nden ayrılması ve yalnızca dinî yönden halifeye bağlı kalması.
Olayın sonuçları: Kırım siyasi bakımdan bağımsız hâle geldi. Rusya Karadeniz’de daha etkili bir konuma ulaştı. Rus ticaret gemilerine Boğazlardan geçiş hakkı tanındı. Rusya, Osmanlı Devleti’ndeki Ortodokslarla ilgili konularda etkisini artırabilecek bir konuma geldi. Antlaşma Osmanlı Devleti açısından ağır siyasi ve askerî sonuçlar doğurdu.
11. Sınıf Tarih Ders Kitabı Sayfa 37 Cevapları
Soru: II. Viyana Kuşatması ile Karlofça, Prut, Pasarofça, Belgrad ve Küçük Kaynarca Antlaşmalarının siyasi ve askerî sonuçlarını karşılaştırınız. Örnek cevap:
II. Viyana Kuşatması (1683): Kuşatmanın başarısız olması Osmanlı Devleti’nin Avrupa’daki askerî üstünlüğünün sarsılmasına yol açtı. Ardından Kutsal İttifak kuruldu ve Osmanlı Devleti uzun süreli savaşlara girdi.
Karlofça Antlaşması (1699): Osmanlı Devleti Avrupa’da önemli toprak kayıplarını kabul etti. Avusturya, Venedik ve Lehistan önemli kazanımlar elde etti.
Prut Antlaşması (1711): Osmanlı Devleti Rusya karşısında önemli bir askerî üstünlük sağladı ve Azak Kalesi’ni geri aldı.
Pasarofça Antlaşması (1718): Osmanlı Devleti Belgrad ve Temeşvar gibi önemli bölgeleri kaybetti, Orta Avrupa’da savunmacı bir siyasete yöneldi.
Belgrad Antlaşması (1739): Belgrad yeniden Osmanlı hâkimiyetine girdi. Rusya’nın Karadeniz’deki askerî faaliyetleri sınırlandırıldı ve Osmanlı Devleti önemli bir diplomatik başarı kazandı.
Küçük Kaynarca Antlaşması (1774): Kırım siyasi olarak Osmanlı Devleti’nden ayrıldı. Rusya’nın Karadeniz ve Osmanlı Devleti üzerindeki etkisi arttı. Antlaşma, Osmanlı Devleti açısından XVIII. yüzyılın en ağır siyasi kayıplarından biri oldu.
II. Viyana Kuşatması (1683): Kuşatmanın başarısız olması Osmanlı Devleti’nin Avrupa’daki askerî üstünlüğünün sarsılmasına yol açtı. Ardından Kutsal İttifak kuruldu ve Osmanlı Devleti uzun süreli savaşlara girdi.
Karlofça Antlaşması (1699): Osmanlı Devleti Avrupa’da önemli toprak kayıplarını kabul etti. Avusturya, Venedik ve Lehistan önemli kazanımlar elde etti.
Prut Antlaşması (1711): Osmanlı Devleti Rusya karşısında önemli bir askerî üstünlük sağladı ve Azak Kalesi’ni geri aldı.
Pasarofça Antlaşması (1718): Osmanlı Devleti Belgrad ve Temeşvar gibi önemli bölgeleri kaybetti, Orta Avrupa’da savunmacı bir siyasete yöneldi.
Belgrad Antlaşması (1739): Belgrad yeniden Osmanlı hâkimiyetine girdi. Rusya’nın Karadeniz’deki askerî faaliyetleri sınırlandırıldı ve Osmanlı Devleti önemli bir diplomatik başarı kazandı.
Küçük Kaynarca Antlaşması (1774): Kırım siyasi olarak Osmanlı Devleti’nden ayrıldı. Rusya’nın Karadeniz ve Osmanlı Devleti üzerindeki etkisi arttı. Antlaşma, Osmanlı Devleti açısından XVIII. yüzyılın en ağır siyasi kayıplarından biri oldu.
11. Sınıf Tarih Ders Kitabı Sayfa 38 Cevapları
Soru: Uygulama adımlarını takip ederek etkinliği yapınız. Cevap: Grup olarak seçtiğimiz tarihsel olayı nedenleri, gelişimi ve sonuçlarıyla inceleriz. Olayın gerçekleştiği dönemdeki siyasi ve askerî şartları dikkate alarak tarihsel bakış açısı geliştirir, ulaştığımız çıkarımları diğer gruplarla paylaşırız. Karşılaştırma sonucunda özellikle Karlofça ve Küçük Kaynarca Antlaşmalarının Osmanlı Devleti’ne önemli siyasi ve askerî güç kaybettirdiği sonucuna ulaşabiliriz.
Soru: 1) Hangi tarihsel olayı incelediniz? Örnek cevap: Küçük Kaynarca Antlaşması’nı inceledim.
Soru: 2) Bu olay neden gerçekleşti? Cevap: 1768-1774 Osmanlı-Rus Savaşı’nda Osmanlı Devleti’nin kara ve denizde ağır kayıplar yaşaması ve savaşın devam ettirilmesinin zorlaşması nedeniyle barış yapılmıştır.
Soru: 3) Hükümdarların veya kişilerin bakış açıları bu olayın seyrini nasıl etkiledi? Örnek cevap: II. Katerina’nın Rusya’nın Karadeniz’e inmesi ve Osmanlı Devleti üzerindeki etkisini artırması yönündeki politikaları savaşın genişlemesinde etkili olmuştur. Osmanlı yönetimi ise art arda gelen askerî başarısızlıklar karşısında barışı kabul etmek zorunda kalmıştır.
Soru: 4) Bu olay nasıl sonuçlandı ve hangi gelişmelere neden oldu? Cevap: Küçük Kaynarca Antlaşması’yla Kırım siyasi olarak Osmanlı Devleti’nden ayrıldı, Rusya Karadeniz’de daha etkili hâle geldi ve Osmanlı Devleti üzerindeki siyasi baskısını artırabilecek yeni imkânlar elde etti.
11. Sınıf Tarih Ders Kitabı Sayfa 39 Cevapları
Soru: Uygulama adımlarını takip ederek etkinliği yapınız. Örnek cevap: Tartışmada II. Viyana Kuşatması, Karlofça, Prut, Pasarofça, Belgrad ve Küçük Kaynarca Antlaşmalarının Osmanlı Devleti üzerindeki siyasi ve askerî etkilerini karşılaştırırız. Bana göre Karlofça ve Küçük Kaynarca Antlaşmaları Osmanlı Devleti’ne en fazla güç kaybettiren gelişmeler arasındadır. Karlofça önemli toprak kayıplarına yol açarken Küçük Kaynarca, Kırım’ın siyasi olarak Osmanlı’dan ayrılması ve Rusya’nın bölgede güçlenmesi gibi uzun vadeli sonuçlar doğurmuştur.
Soru: Grup çalışmasını aşağıdaki ölçütlere göre “Evet”, “Kısmen” ya da “Hayır” kutucuklarını işaretleyerek değerlendiriniz. Örnek cevap:
1. Grubun soruları konuyu sorgulamaya yönelikti. (Evet ✓)
2. Sorular neden-sonuç ve kanıt unsurlarını içeriyordu. (Evet ✓)
3. Cevaplar gerekçelere ve kaynaklara dayandırıldı. (Evet ✓)
4. Farklı görüşler açık ve tarafsız şekilde değerlendirildi. (Evet ✓)
5. Görüşler ikna edici açıklamalarla desteklendi. (Evet ✓)
6. Kaynaklardaki sınırlı bilgiler belirlendi. (Evet ✓)
7. Tarihsel kaynaklardaki farklılıklar analiz edildi. (Evet ✓)
8. Tartışmada Osmanlı Devleti’ne en fazla güç kaybettiren gelişmelere odaklanıldı. (Evet ✓)
9. Bu gelişmelerin siyasi ve askerî etkileri ayrıntılı biçimde ele alındı. (Evet ✓)
10. Tartışma sonunda ortak çıkarımlara ulaşıldı. (Evet ✓)
11. Farklı bakış açıları ortaya konuldu. (Evet ✓)
12. Ulaşılan sonuçlar açık ve anlaşılır şekilde sunuldu. (Evet ✓)
1. Grubun soruları konuyu sorgulamaya yönelikti. (Evet ✓)
2. Sorular neden-sonuç ve kanıt unsurlarını içeriyordu. (Evet ✓)
3. Cevaplar gerekçelere ve kaynaklara dayandırıldı. (Evet ✓)
4. Farklı görüşler açık ve tarafsız şekilde değerlendirildi. (Evet ✓)
5. Görüşler ikna edici açıklamalarla desteklendi. (Evet ✓)
6. Kaynaklardaki sınırlı bilgiler belirlendi. (Evet ✓)
7. Tarihsel kaynaklardaki farklılıklar analiz edildi. (Evet ✓)
8. Tartışmada Osmanlı Devleti’ne en fazla güç kaybettiren gelişmelere odaklanıldı. (Evet ✓)
9. Bu gelişmelerin siyasi ve askerî etkileri ayrıntılı biçimde ele alındı. (Evet ✓)
10. Tartışma sonunda ortak çıkarımlara ulaşıldı. (Evet ✓)
11. Farklı bakış açıları ortaya konuldu. (Evet ✓)
12. Ulaşılan sonuçlar açık ve anlaşılır şekilde sunuldu. (Evet ✓)
KİTABIN TÜM CEVAPLARI
Bütün ünite, etkinlik ve sayfa cevaplarını 11. Sınıf Tarih Ders Kitabı Cevapları MEB Yayınları ana sayfasında inceleyebilirsiniz.