11. Sınıf Tarih Ders Kitabı Sayfa 36-39 Cevapları MEB Yayınları, 2026-2027 eğitim öğretim yılında Küçük Kaynarca Antlaşması ile 1683-1789 arasındaki önemli siyasi ve askerî gelişmelerin karşılaştırılmasına yönelik etkinlikleri kapsamaktadır.
11. Sınıf Tarih Ders Kitabı Sayfa 36 Olay Bilgi Kartı Cevapları
Küçük Kaynarca Antlaşması Olay Bilgi Kartı
Etkinlik: Küçük Kaynarca Antlaşması ile ilgili edindiğiniz bilgilerden yararlanarak aşağıda verilen olay bilgi kartını doldurunuz. Örnek Uygulama: Olay bilgi kartı aşağıdaki şekilde doldurulabilir.
| Başlık | Cevap |
|---|---|
| Olayın adı | Küçük Kaynarca Antlaşması |
| Olayın tarihi | 21 Temmuz 1774 |
| Olayın gerçekleştiği dönemin padişahı ve sadrazamı | I. Abdülhamid ve Muhsinzade Mehmed Paşa |
| Olayın nedenleri | 1768-1774 Osmanlı-Rus Savaşı'nda Osmanlı kuvvetlerinin önemli yenilgiler alması, savaşın devleti askerî ve mali açıdan yıpratması ve Kozluca yenilgisinden sonra Rusya'nın ağır barış şartlarını kabul ettirebilecek duruma gelmesi |
| Olayla ilgili dikkatinizi en çok çeken gelişme | Kırım Hanlığı'nın siyasi bakımdan Osmanlı Devleti'nden ayrılması |
| Olayın sonuçları | Kırım Hanlığı siyasi bağımsızlık kazandı. Rusya'nın Karadeniz'deki etkisi arttı, Rus ticaret gemilerine Boğazlardan geçiş imkânı tanındı ve Rusya daha sonra Ortodokslarla ilgili maddeleri Osmanlı Devleti'nin iç işlerine müdahale etmek için kullandı. |
11. Sınıf Tarih Ders Kitabı Sayfa 37 Uygulayalım Cevapları
Uygulayalım
Etkinlik: Verilen yönergeler doğrultusunda aşağıdaki etkinlikleri yapınız.
• Yandaki karekod üzerinden Osmanlı Devleti'nin 1683-1789 yılları arasındaki önemli siyasi ve askerî mücadelelerini gösteren etkileşimli haritayı inceleyiniz.
• Etkileşimli haritadan ve edindiğiniz bilgilerden yola çıkarak II. Viyana Kuşatması ile Karlofça, Prut, Pasarofça, Belgrad ve Küçük Kaynarca Antlaşmalarının siyasi ve askerî sonuçlarını aşağıdaki alana çizeceğiniz bir tablo üzerinde karşılaştırınız. Örnek Uygulama: Gelişmelerin siyasi ve askerî sonuçları aşağıdaki şekilde karşılaştırılabilir.
• Yandaki karekod üzerinden Osmanlı Devleti'nin 1683-1789 yılları arasındaki önemli siyasi ve askerî mücadelelerini gösteren etkileşimli haritayı inceleyiniz.
• Etkileşimli haritadan ve edindiğiniz bilgilerden yola çıkarak II. Viyana Kuşatması ile Karlofça, Prut, Pasarofça, Belgrad ve Küçük Kaynarca Antlaşmalarının siyasi ve askerî sonuçlarını aşağıdaki alana çizeceğiniz bir tablo üzerinde karşılaştırınız. Örnek Uygulama: Gelişmelerin siyasi ve askerî sonuçları aşağıdaki şekilde karşılaştırılabilir.
| Gelişme | Siyasi Sonuçları | Askerî Sonuçları |
|---|---|---|
| II. Viyana Kuşatması | Osmanlı ordusunun yenilgisinden sonra Kutsal İttifak kuruldu. | Osmanlı Devleti, Avusturya, Lehistan, Venedik ve Rus kuvvetlerine karşı uzun süren savaşlara girmek zorunda kaldı. |
| Karlofça Antlaşması | Osmanlı Devleti Batı'da çok geniş topraklar kaybetti ve Avrupa'daki siyasi gücü zayıfladı. | Kutsal İttifak Savaşları sona erdi; Osmanlı Devleti önemli ve stratejik bölgelerde hâkimiyet kaybetti. |
| Prut Antlaşması | Osmanlı Devleti, 1700 İstanbul Antlaşması'yla kaybettiği Azak Kalesi'ni geri aldı. | Kırım Hanlığı ve Karadeniz'e yönelik Rus tehdidi bir süreliğine ortadan kalktı. |
| Pasarofça Antlaşması | Osmanlı Devleti, Karlofça'yla kaybettiği toprakları geri alma düşüncesinden uzaklaşarak barışçıl bir dış politikaya yöneldi. | Osmanlı Devleti Orta Avrupa'dan çekilerek savunma durumuna geçti. |
| Belgrad Antlaşması | Osmanlı Devleti, Rusya ve Avusturya ile uzun bir barış dönemine girdi ve Pasarofça'da kaybettiği bazı toprakları geri aldı. | Belgrad yeniden Osmanlı hâkimiyetine girdi ve Rusya'nın Karadeniz'e inmesi bir süre engellendi. |
| Küçük Kaynarca Antlaşması | Kırım üzerindeki siyasi hâkimiyet kaybedildi. Rusya, Ortodokslarla ilgili maddeleri daha sonra Osmanlı Devleti'nin iç işlerine müdahale etmek için kullandı. | Kırım'ın bağımsız olmasıyla Osmanlı önemli bir askerî güç kaynağını kaybetti; Rusya'nın Karadeniz'e inmesi İstanbul ve Karadeniz savunması için tehdit oluşturdu. |
11. Sınıf Tarih Ders Kitabı Sayfa 38 Değerlendirelim Cevapları
Tarihsel Bakış Açısı Formu
Örnek uygulama: Formda verilen altı gelişmeden biri seçilebilir. Aşağıdaki örnekte Küçük Kaynarca Antlaşması ele alınmıştır.
Soru 1: Hangi tarihsel olayı incelediniz?
Kısa Cevap: 1774 Küçük Kaynarca Antlaşması'nı inceledim. Antlaşma, Silistre'nin yaklaşık 24 km güneydoğusunda, Dobruca sınırındaki Küçük Kaynarca'da imzalanmıştır.
Soru 2: Bu olay neden gerçekleşti? Kısa Cevap: 1768-1774 Osmanlı-Rus Savaşı'nda Osmanlı Devleti'nin ağır askerî kayıplar vermesi ve Rusya'nın üstünlük sağlaması barış yapılmasını zorunlu hâle getirdi.
Soru 3: Hükümdarların veya kişilerin bakış açıları bu olayın seyrini nasıl etkiledi? Örnek Cevap: II. Katerina'nın Rusya'nın Karadeniz'deki etkisini artırmaya yönelik politikası savaşın seyrinde etkili oldu. Osmanlı yönetimi ise ağır yenilgilerin ardından daha fazla kayıp yaşamamak için barış yapmak zorunda kaldı.
Soru 4: Bu olay nasıl sonuçlandı ve hangi gelişmelere neden oldu? Kısa Cevap: Kırım Hanlığı siyasi bağımsızlık kazandı ve Rusya'nın Karadeniz'deki etkisi arttı. Rusya, antlaşmanın Ortodokslarla ilgili hükümlerini daha sonra Osmanlı Devleti'nin iç işlerine müdahale etmek için kullandı.
Uygulama Adımları
Etkinlik: Uygulama adımlarını takip ederek etkinliği yapınız. Örnek Uygulama: Altı grup oluşturulduğu varsayılarak grubumuz Küçük Kaynarca Antlaşması'nı seçebilir, yukarıdaki formdan ulaşılan çıkarımları sınıfla paylaşabilir ve diğer gelişmelerle karşılaştırabilir.
Soru: Ulaşılan çıkarımlardan yola çıkarak hangi gelişme ya da gelişmelerin Osmanlı Devleti'ne siyasi ve askerî açıdan daha fazla güç kaybettirdiğini tartışınız. Örnek Cevap: Karlofça ve Küçük Kaynarca Antlaşmalarının Osmanlı Devleti'ne önemli ölçüde güç kaybettirdiği düşünülebilir. Karlofça geniş toprak kayıplarına, Küçük Kaynarca ise Kırım üzerindeki hâkimiyetin kaybedilmesine ve Rusya'nın Karadeniz'de güçlenmesine yol açmıştır.
11. Sınıf Tarih Ders Kitabı Sayfa 39 Sokratik Tartışma ve Müzakere Gözlem Formu Cevapları
Sokratik Tartışma
Etkinlik: II. Viyana Kuşatması ile Karlofça, Prut, Pasarofça, Belgrad ve Küçük Kaynarca Antlaşmalarının siyasi ve askerî etkilerinden hangisi veya hangilerinin Osmanlı Devleti'ne daha fazla güç kaybettirdiği hakkında Sokratik bir tartışma başlatınız. Örnek Uygulama:
Görüş: Karlofça ve Küçük Kaynarca Antlaşmaları Osmanlı Devleti'nin siyasi ve askerî gücünü önemli ölçüde zayıflatmıştır.
Gerekçe: Karlofça'yla Batı'da geniş topraklar kaybedilmiş, Küçük Kaynarca'yla ise Kırım üzerindeki siyasi hâkimiyet sona ermiş ve Rusya'nın Karadeniz'deki etkisi artmıştır.
Diğer gruplara sorulabilecek örnek sorular:
1. Karlofça Antlaşması Osmanlı Devleti'nin Avrupa'daki konumunu nasıl etkiledi?
2. Küçük Kaynarca Antlaşması'nın askerî bakımdan en önemli sonucu sizce nedir?
3. Prut ve Belgrad antlaşmalarının sonuçları diğer antlaşmalardan hangi yönleriyle ayrılmaktadır?
Ortak çıkarım: Prut ve Belgrad antlaşmaları Osmanlı açısından bazı kazanımlar sağlarken, Karlofça, Pasarofça ve özellikle Küçük Kaynarca sürecinde Osmanlı'nın Avrupa ve Karadeniz'deki gücü zayıflamıştır.
Görüş: Karlofça ve Küçük Kaynarca Antlaşmaları Osmanlı Devleti'nin siyasi ve askerî gücünü önemli ölçüde zayıflatmıştır.
Gerekçe: Karlofça'yla Batı'da geniş topraklar kaybedilmiş, Küçük Kaynarca'yla ise Kırım üzerindeki siyasi hâkimiyet sona ermiş ve Rusya'nın Karadeniz'deki etkisi artmıştır.
Diğer gruplara sorulabilecek örnek sorular:
1. Karlofça Antlaşması Osmanlı Devleti'nin Avrupa'daki konumunu nasıl etkiledi?
2. Küçük Kaynarca Antlaşması'nın askerî bakımdan en önemli sonucu sizce nedir?
3. Prut ve Belgrad antlaşmalarının sonuçları diğer antlaşmalardan hangi yönleriyle ayrılmaktadır?
Ortak çıkarım: Prut ve Belgrad antlaşmaları Osmanlı açısından bazı kazanımlar sağlarken, Karlofça, Pasarofça ve özellikle Küçük Kaynarca sürecinde Osmanlı'nın Avrupa ve Karadeniz'deki gücü zayıflamıştır.
Müzakere Gözlem Formu
Etkinlik: Grup çalışmasını aşağıdaki ölçütlere göre “Evet”, “Kısmen” ya da “Hayır” kutucuklarını işaretleyerek değerlendiriniz. Örnek Uygulama: Bu bölüm öğrencinin kendi grup çalışmasına göre doldurulmalıdır. Grup bütün ölçütleri eksiksiz yerine getirdiyse aşağıdaki örnekte olduğu gibi Evet seçeneği işaretlenebilir.
| No. | Değerlendirilecek İfadeler | Örnek İşaretleme |
|---|---|---|
| 1 | Grubun soruları II. Viyana Kuşatması ile Karlofça, Prut, Pasarofça, Belgrad ve Küçük Kaynarca Antlaşmalarının siyasi ve askerî etkilerinden hangisi veya hangilerinin Osmanlı Devleti'ne daha fazla güç kaybettirdiğini sorgulamaya yönelikti. | Evet ✓ |
| 2 | Grubun soruları neden-sonuç ve kanıt unsurlarını içermekteydi. | Evet ✓ |
| 3 | Grubun cevapları gerekçelere ve kaynaklara dayandırıldı. | Evet ✓ |
| 4 | Grup üyeleri farklı görüşleri açık ve tarafsız şekilde değerlendirdi. | Evet ✓ |
| 5 | Grup üyeleri görüşlerini ikna edici açıklamalarla destekledi. | Evet ✓ |
| 6 | Grup üyeleri kaynaklardaki sınırlı bilgileri belirledi. | Evet ✓ |
| 7 | Grup üyeleri tarihsel kaynaklardaki farklılıkları analiz etti. | Evet ✓ |
| 8 | Grup üyeleri müzakere sürecinde bu gelişmelerin siyasi ve askerî etkilerinden hangisi veya hangilerinin Osmanlı Devleti'ne daha fazla güç kaybettirdiğine odaklandı. | Evet ✓ |
| 9 | Grup üyeleri müzakere sürecinde bu gelişmelerin siyasi ve askerî etkilerinden hangisi veya hangilerinin Osmanlı Devleti'ne daha fazla güç kaybettirdiğini irdeledi. | Evet ✓ |
| 10 | Grup üyeleri müzakere sürecinde bu gelişmelerin siyasi ve askerî etkilerinden hangisi veya hangilerinin Osmanlı Devleti'ne daha fazla güç kaybettirdiğine dair çıkarımlara ulaştı. | Evet ✓ |
| 11 | Grup üyeleri ulaştıkları çıkarımları ifade ederken farklı bakış açılarını da ortaya koydu. | Evet ✓ |
| 12 | Grup üyeleri ulaşılan çıkarımları açık ve anlaşılır şekilde sundu. | Evet ✓ |
KİTABIN TÜM CEVAPLARI
Bütün sayfalara ait açıklamalı çözümleri 11. Sınıf Tarih Ders Kitabı Cevapları MEB Yayınları 2026-2027 sayfasında inceleyebilirsiniz.
11. Sınıf Tarih Sayfa 36-39 Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Küçük Kaynarca Antlaşması ne zaman imzalandı?
Küçük Kaynarca Antlaşması 21 Temmuz 1774 tarihinde imzalandı.
Sayfa 37'de hangi gelişmeler karşılaştırılıyor?II. Viyana Kuşatması ile Karlofça, Prut, Pasarofça, Belgrad ve Küçük Kaynarca Antlaşmalarının siyasi ve askerî sonuçları karşılaştırılıyor.
Müzakere Gözlem Formu nasıl doldurulur?Formdaki 12 ölçüt, grubun gerçek çalışmasına göre Evet, Kısmen veya Hayır seçeneklerinden biri işaretlenerek değerlendirilir.