11. Sınıf Tarih Ders Kitabı Sayfa 189-191 Cevapları MEB Yayınları, zorunlu göçlerin insani etkilerini ve Osmanlı Devleti’nin mali sorunlarını ele almaktadır. Bütçe tablosuna ilişkin çıkarımlar ile Düyûn-ı Umûmiyye İdaresinin egemenlik haklarına etkisi, kitaptaki kaynaklardan hareketle açıklanmıştır.
- Sayfa 189 Cevapları (Göçmenlerin Yaşadıkları ve Bütçe Açıkları)
- Sayfa 190 İçerik Notları (Dış Borçlanma ve Muharrem Kararnamesi)
- Sayfa 191 Cevapları (Düyûn-ı Umûmiyye ve Egemenlik Hakları)
11. Sınıf Tarih Ders Kitabı Sayfa 189 Cevapları
93 Harbi’nde Göç Etmek Zorunda Kalan İnsanlar
Soru: 93 Harbi yıllarında göç etmek zorunda kalan insanlar ne gibi zorluklarla karşılaşmış ve neler hissetmiş olabilir? Konuyla ilgili duygu ve düşüncelerinizi yazınız. Kısa Cevap: Göçmenler açlık, hastalık, güvenlik, barınma ve geçim sorunları yaşamış; korku, üzüntü, özlem ve gelecek kaygısı hissetmiş olabilir. Örnek Cevap: Bence insanın evini ve alıştığı çevresini zorunlu olarak terk etmesi çok ağır bir deneyimdir. Yakınlarını kaybeden veya ailesinden ayrı düşen insanlar büyük acı yaşamış olabilir. Güvenli bir yere ulaşmak umut verse de yeni bir yerde geçim sağlamak ve hayata yeniden başlamak kolay olmamıştır. Açıklama: Göçün güçlükleri yolculukla sınırlı kalmamıştır. Yerleşilen bölgelerde arazi paylaşımı, iş bulma ve çevreye uyum sağlama sorunları da yaşanmıştır.
Düyûn-ı Umûmiyye İdaresi – Mali Durumun Değerlendirilmesi
Yönerge: Düyûn-ı Umûmiyye İdaresi ile ilgili verilenlerden yararlanarak soruyu cevaplayınız.
Soru: Tabloya göre 1846-1854 yılları arasındaki mali durum, Osmanlı Devleti’nin siyasi ve ekonomik yapısı üzerinde ne gibi sonuçlar doğurmuş olabilir? Açıklayınız. Kısa Cevap: Sürekli bütçe açıkları borçlanma ihtiyacını artırmış, devlet hizmetlerini zorlaştırmış ve zamanla mali bağımlılığa zemin hazırlamış olabilir. Açıklama: Tablo 2.2’de bütün yıllarda tahsisatın gelirlerden fazla olduğu görülmektedir. Örneğin 1850-1851’de yaklaşık 702 milyon kuruş gelire karşılık yaklaşık 801 milyon kuruş tahsisat ayrılmıştır. Açığın kapatılamaması, yeni gelir ve borç arayışını güçlendirmiş olabilir. Artan borç yükü ise ilerleyen dönemde alacaklıların baskısını artırarak devletin mali ve siyasi kararlarını sınırlandırabilir.
Tabloyu okurken: Bütçe açığı her yıl düzenli olarak artmamaktadır. Ancak incelenen bütün yıllarda açık bulunması, gelir ve harcamalar arasında kalıcı bir denge sorunu olduğunu göstermektedir.
11. Sınıf Tarih Ders Kitabı Sayfa 190
Dış Borçlanma ve Düyûn-ı Umûmiyye İdaresinin Kuruluşu
190. sayfada doğrudan cevaplanacak soru veya doldurulacak alan bulunmamaktadır. Osmanlı Devleti’nin iç borçlanmadan dış borçlanmaya yönelmesi ve borçların ödenmesinde yaşanan güçlükler anlatılmaktadır.
- 1854: Kırım Harbi sırasında ilk dış borç alınmıştır.
- 1875: Borç taksitlerinin ödenme biçimini değiştiren bir kararname yayımlanmıştır.
- 1876: Dış borç ödemeleri durdurulmuştur.
- 1881: Alacaklılarla yapılan görüşmeler sonucunda Düyûn-ı Umûmiyye İdaresinin kurulması kabul edilmiştir.
- 20 Aralık 1881: Muharrem Kararnamesi ile borçların yeniden düzenlenmesine ilişkin kararlar ilan edilmiştir.
İdareye belirli vergi ve işletme gelirlerini toplama ve borç ödemelerine ayırma yetkisi verilmesi, Osmanlı maliyesinde alacaklıların doğrudan etkisini artırmıştır.
11. Sınıf Tarih Ders Kitabı Sayfa 191 Cevapları
Grafik 2.3 – Osmanlı Dış Borçlarının Dönemlere Göre Dağılımı
Grafikteki borç tutarı ile sağlanan net borç tutarı birbirinden farklıdır. Grafikte verilen rakamlar aşağıdaki gibidir:
| Dönem | Borç tutarı (Osmanlı lirası) | Sağlanan net borç tutarı (Osmanlı lirası) |
|---|---|---|
| Abdülmecid Dönemi | 16.541.000 | 13.358.000 |
| Abdülaziz Dönemi | 214.932.000 | 109.139.000 |
| II. Abdülhamid Dönemi | 82.347.000 | 80.882.000 |
Grafik yorumu: En yüksek borç tutarı Abdülaziz döneminde görülmektedir. II. Abdülhamid döneminde ise borç tutarı ile sağlanan net tutar arasındaki fark daha küçüktür.
Kaynak S – Düyûn-ı Umûmiyye ve Mali Egemenlik
Soru: Düyûn-ı Umûmiyye İdaresinin kurulmasını Osmanlı Devleti’nin egemenlik hakları bağlamında değerlendiriniz. Kısa Cevap: İdarenin kurulması, devlet gelirlerinin bir bölümünün alacaklıların etkisindeki bir kuruluş tarafından yönetilmesine yol açarak Osmanlı Devleti’nin mali egemenliğini sınırlandırmıştır. Açıklama: Vergi gelirlerini toplamak ve bunların kullanımına karar vermek devletin temel yetkilerindendir. Bu gelirlerin borç ödemeleri için dış denetime bağlanması, Osmanlı yönetiminin kaynaklarını serbestçe kullanmasını zorlaştırmıştır. Kaynak S’ye göre denetim sayesinde daha uygun koşullarda borç bulunabilmiş; ancak alacaklıların düzenli tahsilatı güvenceye alınmış ve dışarıya önemli miktarda kaynak aktarılmıştır. Dolayısıyla borçlanma kolaylığı, mali bağımsızlığın korunması anlamına gelmemiştir.
Diğer sayfalardaki soru ve etkinliklerin cevaplarına 11. Sınıf Tarih Ders Kitabı Cevapları MEB Yayınları sayfasından ulaşabilirsiniz.