11. Sınıf Tarih Ders Kitabı Sayfa 153-157 Cevapları MEB Yayınları, Şark Meselesi karşısında Osmanlı Devleti’nin izlediği politikaları ele almaktadır. III. Selim’in cümlesindeki boşluğun tamamlanması ve siyasi-sosyal politika alanlarına yazılabilecek örnek cevaplar, kitaptaki kaynaklardan hareketle hazırlanmıştır.
- Sayfa 153 İçerik Notları (Öğrenelim – Şark Meselesi)
- Sayfa 154 Cevapları (III. Selim ve Denge Siyaseti)
- Sayfa 155 İçerik Notları (Kaynak A ve Paylaşım Politikaları)
- Sayfa 156 İçerik Notları (Değişen İttifaklar)
- Sayfa 157 Cevapları (Siyasi Politikalar ve Sosyal Politikalar)
11. Sınıf Tarih Ders Kitabı Sayfa 153
Öğrenelim
Yönerge: Verilen yönergeler doğrultusunda aşağıdaki etkinlikleri yapınız.
Şark Meselesi ile ilgili verilenlerden yararlanarak soruları cevaplayınız.
Bu sayfada cevaplanacak ayrı bir soru veya doldurulacak alan bulunmamaktadır. Şark Meselesi’nin tarihsel ortamı ile Grek ve Dakya projeleri açıklanmaktadır.
- Grek Projesi: Osmanlı Devleti’nin Avrupa topraklarından çıkarılması ve İstanbul merkezli bir Doğu Roma İmparatorluğu kurulması planıdır. Başına II. Katerina’nın torunu Konstantin’in getirilmesi düşünülmüştür.
- Dakya Projesi: Eflak, Boğdan ve Besarabya’da Rusya ile Avusturya’ya bağlı bir tampon devlet kurulması planıdır. Bu devletin başına Rus General Potemkin’in getirilmesi öngörülmüştür.
Harita 2.2, bu projelerde düşünülen sınırları göstermektedir. Bunlar gerçekleşmiş siyasi sınırlar değil, Osmanlı topraklarına yönelik paylaşım tasarılarıdır.
11. Sınıf Tarih Ders Kitabı Sayfa 154 Cevapları
III. Selim’in İzleyeceği Politika
Yönerge: Görselden yararlanarak soruyu cevaplayınız.
Soru: Diğer hükümdarların sözlerinden hareketle Sultan III. Selim’in cümlesindeki boşluğa getirilebilecek ifadeyi aşağıdaki alana yazınız. Kısa Cevap: Boşluğa “devletler arasındaki çıkar çatışmalarından yararlanarak güç dengesini koruma” ifadesi getirilebilir. Örnek Cevap: “Avrupalı devletlerin topraklarımızı paylaşma planı yaptıklarını haber aldım. Bu doğruysa bizim de devletler arasındaki çıkar çatışmalarından yararlanarak güç dengesini koruma doğrultusunda bir politika izlememiz lazım.” Açıklama: Görselde devletlerin hedefleri birbirleriyle çatışmaktadır. Osmanlı Devleti, bu rekabetten yararlanıp şartlara göre ittifaklar kurarak toprak bütünlüğünü korumaya çalışabilir. Bu yaklaşım denge siyaseti olarak adlandırılır.
11. Sınıf Tarih Ders Kitabı Sayfa 155
Kaynak A – Şark Meselesi
Bu sayfada doğrudan cevaplanacak soru bulunmamaktadır. Osmanlı topraklarının stratejik önemi ve Avrupalı devletlerin bu topraklar üzerindeki rekabeti açıklanmaktadır.
Kaynak A, Osmanlı Devleti’nin zayıflamasıyla topraklarının Avrupa güç dengesi içinde bir paylaşım ve diplomasi konusu hâline gelmesini ele alır. Metnin devamında Fransa’nın Mısır’ı işgaline karşı Osmanlı Devleti’nin Rusya ve İngiltere ile ittifak kurması, denge siyasetinin örneği olarak verilir.
11. Sınıf Tarih Ders Kitabı Sayfa 156
Osmanlı Devleti’nin Değişen İttifakları
Bu sayfada cevaplanacak ayrı bir soru veya doldurulacak alan yoktur. Akka savunması, Mısır’daki mücadele ve Osmanlı Devleti’nin farklı devletlerle kurduğu ilişkiler anlatılmaktadır.
İngiltere, Fransa ve Rusya’nın politikalarının değişmesi, Osmanlı yönetiminin de ittifaklarını yeniden değerlendirmesine yol açmıştır. Bu gelişmeler, denge siyasetinde sürekli aynı devlete bağlı kalmak yerine değişen tehditlere göre hareket edildiğini göstermektedir.
11. Sınıf Tarih Ders Kitabı Sayfa 157 Cevapları
Şark Meselesi Karşısında Siyasi ve Sosyal Politikalar
Soru: XIX. yüzyılda Avrupalı devletlerle mücadele eden Osmanlı Devleti’nin hangi siyasi ve sosyal politikaları izlemesi gerektiğine dair düşüncelerinizi yazınız. Kısa Cevap: Osmanlı Devleti, denge siyaseti ve kurumsal reformlarla bağımsızlığını korumalı; adalet, eğitim ve toplumsal dayanışmayla iç bütünlüğünü güçlendirmelidir. Örnek Cevap: Bence dışarıda güçlü diplomasi yürütülürken içeride halkın devlete güvenmesi sağlanmalıdır. Askerî yeniliklerin yanında adil yönetim ve toplumsal ihtiyaçlara çözüm üretmek de önemlidir. Açıklama: Sayfadaki metin, devletler arasındaki çıkar çatışmalarından yararlanmayı ve ıslahatları birlikte ele almaktadır. Kaynak B ise toplumsal bütünlüğü zayıflatan gelişmelere dikkat çekmektedir.
Siyasi Politikalar
Örnek Cevap:
- Denge siyaseti izlenmeli; Avrupa devletlerinin çıkar çatışmalarından yararlanılmalıdır.
- Diplomatik ilişkiler güçlendirilmeli, ittifaklar devletin bağımsızlığını koruyacak şekilde kurulmalıdır.
- Ordu ve savunma kurumları yenilenerek dış tehditlere karşı hazırlık artırılmalıdır.
- Yönetimde hukuka bağlılık ve denetim güçlendirilmeli, halkın yönetime güveni artırılmalıdır.
- Mali düzenlemelerle dışa bağımlılık azaltılmalı ve devlet gelirleri daha verimli kullanılmalıdır.
Sosyal Politikalar
Örnek Cevap:
- Farklı din ve toplulukların hakları korunmalı, adaletli uygulamalarla devlete bağlılık güçlendirilmelidir.
- Eğitim yaygınlaştırılmalı ve nitelikli insan yetiştirilmelidir.
- Yoksullukla mücadele edilerek halkın geçim koşulları iyileştirilmelidir.
- Savaş ve göçlerden etkilenen insanlara barınma, sağlık ve geçim desteği sağlanmalıdır.
- Topluluklar arasında dayanışma ve ortak aidiyet duygusu geliştirilmelidir.
Diğer sayfalardaki soru ve etkinliklerin cevaplarına 11. Sınıf Tarih Ders Kitabı Cevapları MEB Yayınları sayfasından ulaşabilirsiniz.