MEB Yayınları 11. sınıf Matematik Ders Kitabı’nın 161 ve 162. sayfalarında, düzgün altıgen biçimindeki bir kameriyede uzunluk ve alan hesaplanıyor. Performans görevinde ise petek geometrisinden esinlenerek bir okul bahçesi gözlem evi tasarlanıyor.
Sayfa Cevaplarına Git
11. Sınıf Matematik Ders Kitabı Sayfa 161 Cevapları MEB Yayınları
Sıra Sizde 16
1. İkizkenar yamukların taban açılarının ölçülerinin kaç derece olduğunu bulunuz. Kısa Cevap: Uzun tabandaki açılar 60°, kısa tabandaki açılar 120°’dir. Çözüm: Dıştaki düzgün altıgenin her iç açısı 120°’dir. Bankları ayıran çizgiler bu açıları iki eş parçaya böler. Uzun tabanda 120° ÷ 2 = 60° elde edilir. Yamuğun tabanları paralel olduğundan aynı yan kenardaki açılar bütünlerdir. Kısa tabandaki açılar 180° − 60° = 120° olur.
2. Görsel 2’de birbirine en uzak iki nokta arasındaki uzaklığın kaç metre olduğunu bulunuz. Kısa Cevap: 6 m. Çözüm: Dış altıgenin kenarı 3 m’dir. Merkezden köşelere çizilen doğru parçaları altı eşkenar üçgen oluşturur. Merkezden her köşeye uzaklık 3 m olduğundan karşılıklı iki köşe arasındaki uzaklık 3 + 3 = 6 m’dir.
11. Sınıf Matematik Ders Kitabı Sayfa 162 Cevapları MEB Yayınları
Sıra Sizde 16 – Devamı
3. Görsel 2’de simetri eksenlerinin kesiştiği noktanın banklara en kısa uzaklığının kaç metre olduğunu bulunuz. Kısa Cevap: √3 m. Çözüm: Merkez ile bankın 2 m uzunluğundaki iç kenarının uçları bir eşkenar üçgen oluşturur. Merkezden bu kenara indirilen dikme tabanı 1’er metrelik iki parçaya ayırır. Pisagor bağıntısıyla en kısa uzaklık √(2² − 1²) = √3 m bulunur.
4. Banklar dışında karo taşı ile kaplanacak bölgenin alanının kaç metrekare olduğunu bulunuz. Kısa Cevap: 29√3/4 m². Çözüm: Karo alanı, iç altıgen ile girişteki boş yamuğun alanları toplamıdır. İç altıgenin alanı 6 × (2²√3/4) = 6√3 m²’dir. Giriş yamuğunun yüksekliği, dış ve iç altıgenin merkezden kenara uzaklıklarının farkı olan 3√3/2 − √3 = √3/2 m’dir. Yamuğun alanı (3 + 2) × (√3/2) ÷ 2 = 5√3/4 m²’dir. Toplam alan 6√3 + 5√3/4 = 29√3/4 m² olur.
Karekod – 5. Değerlendirme Soruları
1. a) 268 m, b) 44 m², c) 4.345 m², ç) 4.301 m², d) 2.992 m². 2. 17,4 m. 3. a) 72°, b) 13 m.
Performans Görevi – Petek Gözlem Evi
Örnek Çalışma: Doğadaki altıgenlerden esinlenerek okul bahçesi için bir gözlem evi tasarlayalım. Yapının zemin alanını ve çit uzunluğunu hesaplayalım. Ardından aynı düşünceyi yedi hücreli bir petek modeline uygulayalım. Çalışma Takvimi: Birinci gün doğal örnekleri incele ve kaynaklarını kaydet. İkinci gün planı çiz ve iki problemi çöz. Üçüncü gün sonuçları farklı bir yöntemle kontrol et, posteri tamamla ve sunumunu prova et. Araştırma: Bal peteğinin gözleri altıgen biçimindedir. Düzgün altıgenin iç açısı 120° olduğu için üç düzgün altıgen bir köşede birleştiğinde 360° tamamlanır. Devils Postpile’daki volkanik kaya sütunlarının kesitleri de doğadaki çokgenlere örnektir. USGS’ye göre bu sütunların yaklaşık %55’i altı kenarlıdır. Ödevdeki hesaplar, eş kenarlı ve eş açılı modeller üzerinden yapılmıştır.
1. Problem – Gözlem evinin alanı ve çit uzunluğu Bir kenarı 4 m olan düzgün altıgen gözlem alanına, ortak kenar boyunca 4 m × 2 m boyutlarında bir dikdörtgen giriş ekleniyor. Dikdörtgenin dıştaki uzun kenarında 1,5 m kapı açıklığı bırakılıyor. Zeminin alanı ve gereken çit uzunluğu nedir? Kısa Cevap: Zemin alanı 24√3 + 8 m² ≈ 49,57 m², çit uzunluğu 26,5 m’dir. Çözüm: Altıgen, kenarı 4 m olan altı eşkenar üçgene ayrılır. Altıgenin alanı 6 × (4²√3/4) = 24√3 m², girişin alanı 4 × 2 = 8 m²’dir. Dış sınırı bulmak için iki şeklin çevresi toplanır ve ortak 4 m’lik kenar iki kez çıkarılır. Böylece dış sınır 24 + 12 − 8 = 28 m, çit uzunluğu 28 − 1,5 = 26,5 m olur. Geometrik Çıkarım: Girişin altıgene bağlandığı iki noktada 120° + 90° = 210°’lik iç açılar oluşur. Bu nedenle birleşik plan içbükey bir çokgendir. Kontrol: Dış sınırı çizimden sayınca altıgenin beş kenarı ve girişin üç kenarı görülür. Toplam uzunluk 5 × 4 + 2 + 4 + 2 = 28 m’dir.
2. Problem – Yedi hücreli petek modelinin alanı ve dış sınırı Kenarı 2 cm olan yedi düzgün altıgenden biri merkeze, diğer altısı onun her kenarına bir tane gelecek biçimde yerleştiriliyor. Petek modelinin alanı ve dış sınırının uzunluğu nedir? Kısa Cevap: Alan 42√3 cm², dış sınır 36 cm’dir. Çözüm: Bir hücrenin alanı 6 × (2²√3/4) = 6√3 cm²’dir. Yedi hücrenin alanı 42√3 cm² olur. Merkez ile çevresindeki hücreler arasında 6, çevredeki komşu hücreler arasında da 6 ortak kenar vardır. Dış sınırda 7 × 6 − 2 × 12 = 18 kenar kalır. Sınır uzunluğu 18 × 2 = 36 cm’dir. Kontrol: Merkezdeki hücrenin tüm kenarları içeride kalır. Çevredeki her hücrenin üç kenarı dışa baktığı için dış kenar sayısı 6 × 3 = 18 olarak doğrulanır.
Poster: Sol tarafa 1:50 ölçekli gözlem evi planını çiz. Altıgenin kenarını 8 cm, giriş dikdörtgenini 8 cm × 4 cm ve kapı açıklığını 3 cm göster. Sağ tarafa yedi hücreli petek modelini çiz. Ortak kenarları ve dış sınırı farklı çizgi tipleriyle belirt. Örnek Sunum: “Bal peteğindeki altıgenlerden esinlenerek bir gözlem evi çizdim. Zemin için altıgenin ve dikdörtgenin alanlarını topladım. Çit hesabında ortak kenarı iki kez çıkardım, çünkü bu kenar iki şeklin çevresinde de sayılmıştı. Petek modelinin dış sınırını hesaplarken de aynı yöntemi kullandım.”
KİTABIN TÜM CEVAPLARI
Sıkça Sorulan Sorular
Merkezden banklara en kısa uzaklık nedir?
√3 m’dir. Bu uzaklık iç altıgenin merkezinden bankın iç kenarına indirilen dikmenin uzunluğudur.
Giriş bölümü karo alanına dâhil edilir mi?Evet. Girişte bank bulunmadığı için giriş yamuğunun alanı da karo alanına eklenir.
Gözlem evi planı hangi ölçekte çizilir?Örnek planda 1:50 ölçeği kullanılır. Gerçekte 4 m olan bir kenar çizimde 8 cm’dir.