11. Sınıf Matematik Ders Kitabı Sayfa 140-143 Cevapları MEB Yayınları – Köşegen ve Simetri

Düzgün beşgen, altıgen ve sekizgende köşegenlerin oluşturduğu üçgenleri ve simetri eksenlerini inceleyin. 142. sayfadaki çerçeve ve 143. sayfadaki katlama sorularını adım adım çözün.

11. Sınıf Matematik Ders Kitabı Sayfa 140-143 Cevapları, düzgün çokgenlerde köşegen ve simetri özelliklerini konu alan 15. Uygulama’yı ve Sıra Sizde 13’ü kapsar. Köşegenlerin oluşturduğu üçgenler, köşe sırasına göre verilen açı ölçüleriyle karşılaştırılmıştır.

Sayfa Cevaplarına Git

11. Sınıf Matematik Ders Kitabı Sayfa 140 Cevapları

15. Uygulama – Düzgün Çokgenlerin Köşegen ve Simetri Özellikleri

1. Tek ve çift kenarlı düzgün çokgenler için varsayım yazınız.
Örnek varsayım: Tek kenar sayısına sahip düzgün çokgende bir köşedeki iç açıortayın karşı kenarın orta noktasından, çift kenar sayısına sahip düzgün çokgende ise karşı köşeden geçeceğini düşünüyorum. Her iki durumda da iç açıortay doğrularının merkezden geçerek simetri ekseni oluşturacağını öngörüyorum.
2. Düzgün beşgende köşegen çizimi
İlk beşgende B köşesinden BD ve BE, ikinci beşgende A köşesinden AC ve AD çizilir.
a) Üçgenlerin iç açıları aşağıda üçgen adındaki harf sırasıyla verilmiştir. Bir düzgün beşgenin iç açısı 108°’dir. Örneğin BCD üçgeninde BC = CD olduğundan B ve D açıları (180° − 108°) ÷ 2 = 36° olur. B köşesindeki üçüncü üçgenin açısı 108° − 36° − 36° = 36°’dir. BDE üçgeninde BD = BE olduğundan öteki iki açı 72°’dir.
  • B’den çizilirse: BCD (36°, 108°, 36°), BDE (36°, 72°, 72°), BEA (36°, 36°, 108°).
  • A’dan çizilirse: ABC (36°, 108°, 36°), ACD (36°, 72°, 72°), ADE (36°, 36°, 108°).
b) Eş üçgenler: İlk çizimde BCD ile BEA, ikinci çizimde ABC ile ADE eştir. Ortadaki BDE ve ACD üçgenleri de birbirine eştir.
c) Köşegen uzunluğu: Bir farklı uzunluk vardır. Düzgün beşgenin tüm köşegenleri eşit uzunluktadır.
ç) Açıortaylar: İç açıortay doğrularının her biri bir köşeyi karşı kenarın orta noktasına bağlar. Bu beş simetri ekseni çokgenin merkezinde kesişir.

3. Düzgün altıgende köşegen çizimi ve üçgenlerin açıları
İlk altıgende B’den BD, BE, BF, ikinci altıgende A’dan AC, AD, AE çizilir.
a) Düzgün altıgenin iç açısı 120°’dir. İki kenarı altıgenin kenarı olan ikizkenar üçgenlerin taban açıları 30° olur. BE ve AD çap olduğundan bu köşegenleri gören çevre açı 90°’dir. Açıları harf sırasıyla yazarsak şu sonuçlar elde edilir.
  • B’den: BCD (30°, 120°, 30°), BDE (30°, 90°, 60°), BEF (30°, 60°, 90°), BFA (30°, 30°, 120°).
  • A’dan: ABC (30°, 120°, 30°), ACD (30°, 90°, 60°), ADE (30°, 60°, 90°), AEF (30°, 30°, 120°).

11. Sınıf Matematik Ders Kitabı Sayfa 141 Cevapları

3. Düzgün Altıgen – Devamı

b) Eş üçgenler: B’den çizimde BCD ile BFA, BDE ile BEF eştir. A’dan çizimde ABC ile AEF, ACD ile ADE eştir.
c) Köşegen çeşitleri: Kısa ve uzun olmak üzere iki farklı köşegen uzunluğu vardır.
ç) Kenar uzunluğu cinsinden köşegenler: Altıgenin bir kenarı a ise çevrel çemberin yarıçapı da a’dır. Karşı köşeleri birleştiren uzun köşegen çap olduğundan 2a’dır. Kısa köşegen, merkez açısı 120° olan ikizkenar üçgenin tabanıdır. Bu üçgeni ikiye böldüğümüzde kısa köşegenin yarısı a · sin 60° = a√3/2 olur. Kısa köşegenin uzunluğu a√3’tür.
d) Açıortay ve simetri: İç açıortay doğruları AD, BE ve CF üzerinde çakışır. Bu üç doğru merkezde kesişir ve simetri eksenidir. Karşılıklı kenarların orta noktalarından geçen üç eksenle birlikte toplam 6 simetri ekseni vardır.

4. Düzgün Sekizgen – Köşegenler ve Eş Üçgenler

B’den BD, BE, BF, BG, BH, A’dan AC, AD, AE, AF, AG çizilir.
a) Ardışık iki köşe arasındaki merkez açı 360° ÷ 8 = 45°’dir. Bu yayı gören çevre açı 22,5° olur. Diğer açılar, gördükleri yayın içerdiği 45°’lik aralıkların sayısına göre bulunur. Örneğin ACD üçgeninde C açısı beş aralık gördüğü için 5 × 22,5° = 112,5°’dir.
B köşesinden A köşesinden Açılar (harf sırasıyla)
BCD ABC 22,5° – 135° – 22,5°
BDE ACD 22,5° – 112,5° – 45°
BEF ADE 22,5° – 90° – 67,5°
BFG AEF 22,5° – 67,5° – 90°
BGH AFG 22,5° – 45° – 112,5°
BHA AGH 22,5° – 22,5° – 135°
b) Eş üçgenler: B’den çizimde BCD ile BHA, BDE ile BGH, BEF ile BFG eştir. A’dan çizimde ABC ile AGH, ACD ile AFG, ADE ile AEF eştir. Bu eşleşmeler seçilen köşeden geçen simetri ekseninin iki yanında oluşur.
c) Köşegen uzunluğu: Üç farklı uzunluk vardır. Bir köşeden saat yönünde 2, 3 veya 4 kenar ilerideki köşeye bağlanan köşegenler bu üç uzunluğa örnektir.
ç) Açıortaylar: Karşılıklı köşelerdeki iç açıortaylar AE, BF, CG ve DH doğrularında çakışır. Dördü de simetri eksenidir ve merkezde kesişir. Kenar orta noktalarından geçen dört eksenle birlikte toplam 8 simetri ekseni vardır.

11. Sınıf Matematik Ders Kitabı Sayfa 142 Cevapları

15. Uygulama – Genelleme ve Düzgün Beşgen Çerçeve

5. Genelleme: Düzgün n-genin n simetri ekseni vardır. n tekse her eksen bir köşeden ve karşı kenarın orta noktasından geçer. n çiftse eksenlerin yarısı karşılıklı köşeleri, diğer yarısı karşılıklı kenarların orta noktalarını birleştirir.
6. Önerme: Beşgen, altıgen ve sekizgen çizimleri ilk varsayımı doğrular. Tek sayıda kenarı olan düzgün çokgende hiçbir köşegen simetri ekseni olmaz. Çift sayıda kenarı olan düzgün çokgende karşı köşeleri birleştiren, merkezden geçen en uzun köşegenler simetri eksenidir.
7. Düzgün beşgeni çevreleyen ipin uzunluğunu bulunuz.
Kısa Cevap: 180 cm.
Çözüm: AH simetri ekseni olduğundan ABF üçgeninde A açısını iki eş parçaya böler. AK açıortayına göre |AB|/|AF| = |BK|/|KF| olur. Verilen 2·|BK| = 3·|KF| eşitliğinden bu oran 3/2’dir.
|AF| = x dersek |AB| = |AE| = x + 12 olur. (x + 12)/x = 3/2 eşitliğinden 2x + 24 = 3x, yani x = 24 bulunur. Bir kenar 24 + 12 = 36 cm’dir. Böylece çerçevenin çevresini ölçmek için beş kenarı tek tek ölçmeye gerek kalmaz.
Cevap: 5 × 36 = 180 cm.

11. Sınıf Matematik Ders Kitabı Sayfa 143 Cevapları

Sıra Sizde 13 – Katlanan Düzgün Altıgen

Soru: Şekil 1’deki kâğıdın çevresi kaç birimdir?
Kısa Cevap: 36 birim.
Çözüm: Bir kenara s diyelim. BE, altıgenin yatay uzun köşegenidir. K ve L yan kenarların orta noktaları olduğundan KL, üst kenar AF ile BE’ye paraleldir ve bu iki doğruya eşit uzaklıktadır. Katlandığında AF, BE üzerindeki A′F′ parçasına yansır. Dolayısıyla |A′F′| = |AF| = s.
A ve C aynı düşey doğru üzerinde olduğundan A′ da C’nin hizasındadır. Altıgenin merkeziyle alt kenarı arasındaki dik uzaklık, bir eşkenar üçgenin yüksekliği olan s√3/2’dir. Buna göre CA′F′ dik üçgeninde |CA′| = s√3/2 ve |A′F′| = s olur.
Pisagor bağıntısından (s√3/2)² + s² = (3√7)² çıkar. Buradan 7s²/4 = 63, s² = 36 ve s = 6 bulunur.
Cevap: 6 × 6 = 36 birim.

KİTABIN TÜM CEVAPLARI

Bütün sayfalara ait açıklamalı çözümleri 11. Sınıf Matematik Ders Kitabı Cevapları MEB Yayınları sayfasında inceleyebilirsiniz.


Açıklamalar ve Örnek Cevaplar

Düzgün altıgende iç açıortaylar neden üç doğru üzerinde toplanır?
Karşılıklı iki köşenin iç açıortayları aynı doğru üzerindedir. Altı köşe böylece üç köşegen doğrusu üzerinde eşleşir. Diğer üç simetri ekseni karşılıklı kenarların orta noktalarından geçer.
Çerçeve sorusunda 3/2 oranı neden AB ile AF arasında da geçerlidir?
AK, ABF üçgeninin A köşesinden çizilen iç açıortaydır. İç açıortay teoremine göre BF kenarındaki BK ve KF parçalarının oranı, bu parçalara komşu AB ve AF kenarlarının oranına eşittir.

İlk yorum yazan siz olun
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.

SORU & CEVAP Haberleri