11. Sınıf Matematik Ders Kitabı Sayfa 107-110 Cevapları MEB Yayınları, 8. ve 9. Uygulama kapsamındaki dörtgenlerde alan çalışmalarını içerir. Önce köşegenler ve aralarındaki açıdan alan bağıntısı elde edilir. Ardından bu bağıntı çatı ve bahçe problemlerinde kullanılır. Son bölümde yamuk ve paralelkenarın köşegenleriyle oluşan alanlar karşılaştırılır.
Sayfa Cevaplarına Git
- Sayfa 107 Cevapları (Alan Bağıntısı ve Tablo)
- Sayfa 108 Cevapları (Çatı Problemi ve Dik Köşegenler)
- Sayfa 109 Cevapları (Bahçe Problemi ve Alan Oranları)
- Sayfa 110 Cevapları (Yamuk ve Paralelkenarda Alan)
11. Sınıf Matematik Ders Kitabı Sayfa 107 Cevapları
8. Uygulama – Dörtgende Alan Özellikleri-1
Soru 1: Köşegenleri ve aralarındaki açısı bilinen bir dörtgenin alanı nasıl bulunabilir? Örnek Cevap: Alanı, iki köşegenin uzunluğu ile aralarındaki açının sinüsünü çarpıp ikiye bölerek bulabileceğimi düşünüyorum.
Soru 2: ABC ve ADC üçgenlerinden yararlanarak ABCD dörtgeninin alanını bulunuz. Kısa Cevap: A(ABCD) = |AC| · |BD| · sin α / 2.
- Yükseklikler: B’den AC’ye BK, D’den AC’ye DH dikmesini indiririz. K ve H, yüksekliklerin ayaklarıdır.
- ABC üçgeninin yüksekliği: BEK dik üçgeninde sin α = |BK|/|BE| olduğundan |BK| = |BE| · sin α.
- ADC üçgeninin yüksekliği: ∠DEH ile ∠BEC ters açılardır. DEH dik üçgeninde |DH| = |DE| · sin α.
- ABC üçgeninin alanı: A(ABC) = |AC| · |BK| / 2 = |AC| · |BE| · sin α / 2.
- ADC üçgeninin alanı: A(ADC) = |AC| · |DH| / 2 = |AC| · |DE| · sin α / 2.
- Dörtgenin alanı: İki alanı toplarız. A(ABCD) = |AC| · (|BE| + |DE|) · sin α / 2. |BE| + |DE| = |BD| olduğundan sonuç |AC| · |BD| · sin α / 2 olur.
3. Soru – Alan Tablosu
| |AC| | |BE| | |DE| | α | A(ABC) | A(ADC) | A(ABCD) |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 12 cm | 4 cm | 6 cm | 30° | 12 cm² | 18 cm² | 30 cm² |
| 20 cm | 10 cm | 8 cm | 45° | 50√2 cm² | 40√2 cm² | 90√2 cm² |
| 15 cm | 6 cm | 10 cm | 90° | 45 cm² | 75 cm² | 120 cm² |
| 13 cm | 8 cm | 6 cm | 60° | 26√3 cm² | 39√3/2 cm² | 91√3/2 cm² |
Örnek işlem: Son satırda |BD| = 8 + 6 = 14 cm ve sin 60° = √3/2 olduğundan A(ABCD) = 13 · 14 · (√3/2) / 2 = 91√3/2 cm².
Soru 4: Dörtgenler için alan bağıntısını genelleyiniz. Kısa Cevap: Bir dışbükey dörtgenin alanı, köşegen uzunluklarının çarpımı ile köşegenler arasındaki açının sinüsünün çarpımının yarısıdır.
Soru 5: Genellemenizi ilk varsayımınızla karşılaştırınız ve önermenizi yazınız. Örnek Cevap: İlk varsayımım, iki üçgenin alanlarını topladığımda doğrulandı. Köşegenleri d₁ ve d₂ olan dışbükey bir dörtgende, köşegenler arasındaki açı α ise alan d₁ · d₂ · sin α / 2’dir.
11. Sınıf Matematik Ders Kitabı Sayfa 108 Cevapları
Çatı Problemi ve Dik Köşegenli Dörtgenin Alanı
Soru 6: Çatının üstten görünümündeki ABFE bölgesinin alanı kaç metrekaredir? Kısa Cevap: 4√2 m². Çözüm: |AE| = |DE| olduğundan E, AD’nin orta dikmesi üzerindedir. |BF| = |CF| olduğundan F de BC’nin orta dikmesi üzerindedir. Bu doğrular dikdörtgenin aynı yatay orta doğrusudur. Dolayısıyla EF ∥ AB. |AE| = |BF| olduğundan ABFE bir ikizkenar yamuktur ve köşegenleri eşittir: |AF| = |BE| = 4 m. AF ile BE, AB’ye zıt yönlerde 22,5° eğimli olduğundan köşegenler arasındaki dar açı 45° olur. Alan = 4 · 4 · sin 45° / 2 = 8 · √2/2 = 4√2 m².
Soru 7: Köşegenleri dik kesişen dörtgenin alan bağıntısını dört üçgenin alanından yararlanarak ispatlayınız. Kısa Cevap: A(ABCD) = |AC| · |BD| / 2.
- A(AKB) = |AK| · |BK| / 2.
- A(BKC) = |KC| · |BK| / 2.
- A(CKD) = |KC| · |DK| / 2.
- A(DKA) = |AK| · |DK| / 2.
- Dört alanın toplamı (|AK| + |KC|) · (|BK| + |DK|) / 2 olur. Parantezler sırasıyla |AC| ve |BD|’ye eşit olduğundan A(ABCD) = |AC| · |BD| / 2 bulunur.
11. Sınıf Matematik Ders Kitabı Sayfa 109 Cevapları
8. Uygulama – Alan Bağıntısının Kullanımı
Soru 8: Bir alan önermesini üçgen alanlarından yararlanarak ispatlayınız ve yönteminizi değerlendiriniz. Örnek Cevap: Eşkenar dörtgenin alanı, köşegenlerinin çarpımının yarısıdır. Köşegenlerin kesişimine K diyelim. AC’yi ortak taban alırsak ABC ve ADC üçgenlerinin yükseklikleri |BK| ve |DK| olur. Alanları topladığımızda |AC| · (|BK| + |DK|) / 2 = |AC| · |BD| / 2 elde edilir. Bu yöntem kullanışlıdır çünkü ortak tabanı bir kez yazıp iki yüksekliği toplamak yeterlidir.
Soru 9: Bahçeyi köşegenlerinden bölen çitlerin uzunlukları arasındaki fark kaç metredir? Kısa Cevap: 5 metre. Çözüm: Çit uzunlukları x ve y metre olsun. Toplamları x + y = 23 olur. Köşegenler dik kesiştiği için xy/2 = 63, buradan xy = 126 bulunur. (x − y)² = (x + y)² − 4xy = 23² − 4 · 126 = 529 − 504 = 25. Uzunluk farkı |x − y| = 5 m’dir. Çitler 14 m ve 9 m’dir.
9. Uygulama – Dörtgenlerde Alan Özellikleri-2
Soru 1 a: |DE|/|EB| oranını verilen üçgen alanları cinsinden yazınız. Kısa Cevap: |DE|/|EB| = S₁/S₂ = S₄/S₃. Çözüm: ADE ve AEB üçgenlerinin tabanları DB doğrusu üzerindedir. İkisinin de yüksekliği A’dan DB’ye olan uzaklıktır. Bu yüzden alanlarının oranı tabanlarının oranına eşittir: S₁/S₂ = |DE|/|EB|. DEC ve BEC üçgenleri için C’den DB’ye olan ortak yükseklik kullanılır. Buradan S₄/S₃ = |DE|/|EB| elde edilir.
Soru 1 b: Dört üçgenin alanları arasındaki ilişki nedir? Kısa Cevap: S₁ · S₃ = S₂ · S₄. Çözüm: S₁/S₂ = S₄/S₃ eşitliğinde içler dışlar çarpımı yapılır. Böylece karşılıklı iki bölgenin alanlarının çarpımları eşit bulunur.
11. Sınıf Matematik Ders Kitabı Sayfa 110 Cevapları
9. Uygulama – Yamuk ve Paralelkenarda Alan
Soru 2: DBC ve DBA üçgenlerinden yararlanarak yamuğun alanını a, c ve h cinsinden yazınız. Kısa Cevap: A(ABCD) = (a + c) · h / 2. Çözüm: DBC üçgeninde taban DC = a ve yükseklik BE = h olduğundan alan a · h / 2’dir. DBA üçgeninde taban AB = c’dir. AB ∥ DC olduğundan D’nin AB doğrusuna dik uzaklığı da h’dir. İkinci alan c · h / 2 olur. DB köşegeni yamuğu bu iki üçgene ayırdığı için alanları toplanır.
Soru 3: ACD ve CBD üçgenlerini kullanarak S₁ ile S₃ arasındaki ilişkiyi bulunuz. Kısa Cevap: S₁ = S₃. Çözüm: ACD ve CBD üçgenlerinin tabanı DC’dir. A ile B, DC’ye paralel aynı doğru üzerinde olduğundan bu üçgenlerin yükseklikleri ve alanları eşittir. A(ACD) = S₁ + S₄ ve A(CBD) = S₃ + S₄ olduğuna göre ortak S₄ alanını çıkarınca S₁ = S₃ kalır.
Soru 4: Paralelkenarın köşegenlerinin oluşturduğu dört bölgenin alanları arasındaki ilişkiyi bulunuz. Kısa Cevap: S₁ = S₂ = S₃ = S₄ = A(ABCD)/4. Çözüm: Paralelkenarın köşegenleri birbirini ortalar. Bu yüzden |DE| = |EB| ve |AE| = |EC| olur. Örneğin ADE ile AEB’nin DB’ye göre yükseklikleri ve tabanları eşittir, dolayısıyla S₁ = S₂. Aynı yöntemle AEB ile BEC için S₂ = S₃, BEC ile DEC için S₃ = S₄ bulunur. Her bölge toplam alanın dörtte biridir.
KİTABIN TÜM CEVAPLARI
Diğer sayfalardaki çözümlere 11. Sınıf Matematik Ders Kitabı Cevapları MEB Yayınları sayfasından ulaşabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Köşegenler dik kesiştiğinde alan formülü neden sadeleşir?
Köşegenler arasındaki açı 90° ve sin 90° = 1 olduğundan alan, köşegen uzunluklarının çarpımının yarısı olur.
Aynı yüksekliğe sahip üçgenlerin alanları nasıl karşılaştırılır?Yükseklikler eşitse alanların oranı taban uzunluklarının oranına eşittir. Tabanlar da eşitse üçgenlerin alanları eşittir.