11. Sınıf Kimya Ders Kitabı Sayfa 38-41 Cevapları MEB Yayınları, 1.1.4. Standart Oluşum Entalpisi ve 1.5. Etkinlik bölümündeki standart tepkime entalpisi hesaplamalarının cevaplarını içerir.
11. Sınıf Kimya Ders Kitabı Sayfa 38 Cevapları
1.1.4. Standart Oluşum Entalpisi
Konuya Başlarken
Soru: Bir maddenin doğada bulunma olasılığı ile standart oluşum entalpisi arasında nasıl bir ilişki vardır? Örnek cevap: Standart oluşum entalpisi düşük olan maddeler genellikle daha kararlı yapıdadır. Kararlılığı yüksek maddelerin uygun koşullarda doğada bulunma olasılığı daha yüksek olabilir.
Soru: Standart oluşum entalpileriyle tepkime entalpisi arasında nasıl bir ilişki vardır? Kısa Cevap: Tepkime entalpisi, ürünlerin oluşum entalpileri toplamından tepkenlerin oluşum entalpileri toplamı çıkarılarak hesaplanır. Detaylı Cevap: Hesaplamada maddelerin tepkime denklemindeki katsayıları da dikkate alınır:
ΔH°tepkime = ΣnΔH°f(ürünler) − ΣnΔH°f(tepkenler)
ΔH°tepkime = ΣnΔH°f(ürünler) − ΣnΔH°f(tepkenler)
1.5. Etkinlik: Standart Oluşum Entalpisi
Soru: 1. Standart oluşum entalpilerine göre tepkime entalpisi hesaplamasına ilişkin ön bilgilerinizi kullanarak önermeler oluşturunuz. Örnek cevap: Elementlerin standart koşullardaki en kararlı hâllerinin standart oluşum entalpisi sıfır kabul edilir. Tepkime entalpisi hesaplanırken maddelerin oluşum entalpileri katsayılarıyla birlikte kullanılır.
Yönerge: 2. Aşağıdaki tabloda yer alan çeşitli kimyasal tepkimeleri ve bu tepkimelere ait standart oluşum entalpilerini ve standart tepkime entalpi değerlerini inceleyiniz. Verilen soruları cevaplayınız.
Cevap: 2. sorunun a, b, c, ç, d, e, f ve g maddelerine ait cevaplar aşağıdaki Sayfa 39 Cevapları bölümünde sırasıyla verilmiştir.
11. Sınıf Kimya Ders Kitabı Sayfa 39 Cevapları
2. Soru - Standart Oluşum Entalpisi Tablosunun İncelenmesi
1.5. Etkinlik: Standart Oluşum Entalpisi
Soru: a) Tablodaki verilerden yararlanarak elementlerin standart oluşum entalpi değerleri ile ilgili önermelerinizi yazınız. Örnek cevap: Elementlerin standart koşullardaki en kararlı hâllerinin standart oluşum entalpisi 0 kJ/mol kabul edilir. H2(g), O2(g) ve N2(g) buna örnektir.
Soru: b) 1 ve 2. tepkime verilerinden yararlanarak ΔH°tepkime değeri ile tepkime katsayıları arasındaki ilişkiyi açıklayan önerme oluşturunuz. Kısa Cevap: Tepkime katsayıları kaç katına çıkarılırsa ΔH° değeri de aynı oranda değişir. Detaylı Cevap: 2. tepkime, 1. tepkimenin iki katıdır. Bu nedenle −241,8 kJ değerinin iki katı olan −483,6 kJ elde edilir.
Soru: c) 1 ve 3. tepkime verilerinden yararlanarak ΔH°tepkime değeri ile bileşiğin fiziksel hâli arasındaki ilişkiyi açıklayan önerme oluşturunuz. Kısa Cevap: Maddenin fiziksel hâli değiştiğinde standart oluşum entalpisi de değişebilir. Detaylı Cevap: H2O(g) için ΔH°f = −241,8 kJ/mol iken H2O(s) için −285,8 kJ/mol'dür. Bu nedenle hesaplamada fiziksel hâl dikkate alınmalıdır.
Soru: ç) 4, 5 ve 6. tepkimeleri inceleyerek tepkimelerin entalpi değişimleri arasındaki ilişkileri ortaya koyan bir örüntü oluşturunuz. Kısa Cevap: Bir tepkime basamaklara ayrılmışsa toplam entalpi değişimi basamakların entalpi değişimlerinin toplamıdır. Detaylı Cevap: 4. ve 6. tepkimeler toplandığında 5. tepkime elde edilir:
+33,2 + 57,1 = +90,3 kJ
+33,2 + 57,1 = +90,3 kJ
Soru: d) Standart oluşum entalpilerini kullanarak kimyasal tepkimelerin standart tepkime entalpisinin hesaplanmasına ilişkin önermeler oluşturunuz. Kısa Cevap: Ürünlerin toplam standart oluşum entalpisinden tepkenlerin toplamı çıkarılır. Detaylı Cevap: ΔH°tepkime = ΣnΔH°f(ürünler) − ΣnΔH°f(tepkenler)
Burada standart oluşum entalpileri tepkimedeki katsayılarıyla çarpılır.
Burada standart oluşum entalpileri tepkimedeki katsayılarıyla çarpılır.
Soru: e) Oluşturduğunuz önermelerinizin doğruluğunu kontrol etmek için 7. tepkimenin entalpi değişim değerini hesaplayınız. Kısa Cevap: ΔH°tepkime = −176,0 kJ Detaylı Cevap: NH3(g) + HCl(g) → NH4Cl(k)
ΔH° = −314,4 − [−46,1 + (−92,3)]
= −314,4 − (−138,4)
= −176,0 kJ
ΔH° = −314,4 − [−46,1 + (−92,3)]
= −314,4 − (−138,4)
= −176,0 kJ
Soru: f) Ön bilgilerinizden yararlanarak oluşturduğunuz önermeleriniz ile tablodaki verilerden yararlanarak oluşturduğunuz önermelerinizi karşılaştırınız. Örnek cevap:
Benzerlikler: Elementlerin standart hâllerinin oluşum entalpisi sıfırdır ve tepkime entalpisi ürünlerle tepkenlerin oluşum entalpilerinden hesaplanır.
Farklılıklar: Tablo, fiziksel hâlin ve tepkime basamaklarının entalpi değerini etkilediğini daha açık göstermektedir.
Benzerlikler: Elementlerin standart hâllerinin oluşum entalpisi sıfırdır ve tepkime entalpisi ürünlerle tepkenlerin oluşum entalpilerinden hesaplanır.
Farklılıklar: Tablo, fiziksel hâlin ve tepkime basamaklarının entalpi değerini etkilediğini daha açık göstermektedir.
Soru: g) Tepkimelerin standart entalpi değişim değerlerinin bazıları negatif bazıları ise pozitiftir. Bu durumu inceleyerek standart oluşum entalpileriyle ilgili neden-sonuç ilişkilerini gösteren tespitlerinizi yazınız. Kısa Cevap: ΔH° < 0 ise ekzotermik, ΔH° > 0 ise endotermiktir. Detaylı Cevap: Ürünlerin toplam standart oluşum entalpisi tepkenlerinkinden küçükse ΔH° negatif; büyükse ΔH° pozitif olur.
11. Sınıf Kimya Ders Kitabı Sayfa 40 Cevapları
1.5. Etkinlik: Standart Oluşum Entalpisi
Soru: 3. Oluşturduğunuz önermeye göre aşağıda verilen tepkimelerin standart entalpi değişimi değerlerini hesaplayınız. Cevap:
1. Tepkime
C2H5OH(s) + 3O2(g) → 2CO2(g) + 3H2O(g)
ΔH° = [2(−393,5) + 3(−241,8)] − [−235,1]
ΔH° = −1277,3 kJ
2. Tepkime
CH4(g) + N2(g) → HCN(g) + NH3(g)
ΔH° = [135,1 + (−46,1)] − [−74,9]
ΔH° = +163,9 kJ
3. Tepkime
2H2S(g) + 3O2(g) → 2H2O(s) + 2SO2(g)
ΔH° = [2(−285,8) + 2(−296,8)] − [2(−20,7)]
ΔH° = −1123,8 kJ
4. Tepkime
4NH3(g) + 6NO(g) → 5N2(g) + 6H2O(g)
ΔH° = [6(−241,8)] − [4(−46,1) + 6(90,3)]
ΔH° = −1808,2 kJ
1. Tepkime
C2H5OH(s) + 3O2(g) → 2CO2(g) + 3H2O(g)
ΔH° = [2(−393,5) + 3(−241,8)] − [−235,1]
ΔH° = −1277,3 kJ
2. Tepkime
CH4(g) + N2(g) → HCN(g) + NH3(g)
ΔH° = [135,1 + (−46,1)] − [−74,9]
ΔH° = +163,9 kJ
3. Tepkime
2H2S(g) + 3O2(g) → 2H2O(s) + 2SO2(g)
ΔH° = [2(−285,8) + 2(−296,8)] − [2(−20,7)]
ΔH° = −1123,8 kJ
4. Tepkime
4NH3(g) + 6NO(g) → 5N2(g) + 6H2O(g)
ΔH° = [6(−241,8)] − [4(−46,1) + 6(90,3)]
ΔH° = −1808,2 kJ
Soru: 4. Standart tepkime entalpisi değişimi değerlerini hesaplarken hangi ölçütleri dikkate aldınız? Örnek cevap: Stokiyometrik katsayıları, maddelerin fiziksel hâllerini ve doğru ΔH°f değerlerini dikkate aldım. Standart hâlde bulunan elementlerin ΔH°f değerini sıfır kabul ettim.
Soru: 5. Hesaplamalarınızda kullandığınız matematiksel modeli yazınız. Cevap: ΔH°tepkime = ΣnΔH°f(ürünler) − ΣnΔH°f(tepkenler)
Yönerge: 6. Aşağıdaki standart entalpi değişimi ile ilgili matematiksel modele ilişkin bilgileri okuyunuz. Verilen adımlardaki uygulamaları gerçekleştiriniz.
11. Sınıf Kimya Ders Kitabı Sayfa 41 Cevapları
1.5. Etkinlik: Standart Oluşum Entalpisi
Soru: a) Aşağıdaki tabloda yer alan tepkimelere ait standart entalpi değişimi değerlerini verilen matematiksel modeli kullanarak hesaplayınız. Cevap:
1. tepkime: −1277,3 kJ
2. tepkime: +163,9 kJ
3. tepkime: −1123,8 kJ
4. tepkime: −1808,2 kJ
1. tepkime: −1277,3 kJ
2. tepkime: +163,9 kJ
3. tepkime: −1123,8 kJ
4. tepkime: −1808,2 kJ
Soru: b) 3. adımda hesapladığınız standart tepkime entalpisi değişimi değerleri ile matematiksel modeli kullanarak hesapladığınız sonuçları karşılaştırıp sorgulayınız. Örnek cevap: Hesaplanan değerler birbiriyle aynıdır. Bu sonuç, kullanılan matematiksel modelin verilen tepkimeler için doğru sonuç verdiğini gösterir.
Soru: c) Sorgulamanız sonucunda ulaştığınız çıkarımlarınızı sınıf arkadaşlarınızla nezaket kurallarına dikkat ederek paylaşınız. Örnek cevap: Standart tepkime entalpisini hesaplamak için kullandığımız modelin önceki hesaplamalarımızla aynı sonuçları verdiğini gördüm.
Değerlendirme
Soru: 1. Standart tepkime entalpisi hesaplanırken standart oluşum entalpi değerlerinden nasıl yararlanıldığını açıklayınız. Kısa Cevap: Ürünlerin toplam standart oluşum entalpisinden tepkenlerin toplamı çıkarılır. Detaylı Cevap: Her maddenin ΔH°f değeri tepkime katsayısıyla çarpılır:
ΔH°tepkime = ΣnΔH°f(ürünler) − ΣnΔH°f(tepkenler)
ΔH°tepkime = ΣnΔH°f(ürünler) − ΣnΔH°f(tepkenler)
Soru: 2. Standart tepkime entalpi değişimini hesaplarken yaptığınız varsayımların geçerliliği hakkındaki düşüncelerinizi yazınız. Örnek cevap: Hesaplamalarda standart koşullar, doğru fiziksel hâller ve denkleştirilmiş tepkime katsayıları kullanıldığında yapılan varsayımlar geçerlidir.
KİTABIN TÜM CEVAPLARI
Bütün sayfalara ait açıklamalı çözümleri 11. Sınıf Kimya Ders Kitabı Cevapları MEB Yayınları sayfasında inceleyebilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Standart tepkime entalpisi nasıl hesaplanır?
Ürünlerin standart oluşum entalpileri toplamından tepkenlerin toplamı çıkarılır.
Standart hâlde bulunan bir elementin standart oluşum entalpisi kaçtır?0 kJ/mol kabul edilir.