11. Sınıf Kimya Ders Kitabı Sayfa 21 Cevapları
1.1. Kontrol Noktası
1. Tıbbi Soğutma Paketleri
Soru: a) Amonyum klorürün suda çözünmesi endotermik mi, ekzotermik midir? Cevap: Amonyum klorürün (NH4Cl) suda çözünmesi endotermiktir. Çünkü çözünme sonucunda suyun sıcaklığı 25 °C'den 12 °C'ye düşmüştür. Bu durum sistemin çevreden ısı aldığını gösterir.
Soru: b) Sistem ve çevredeki enerji değişimini açıklayan gözlemler neler olabilir? Cevap: Çözeltinin sıcaklığının 25 °C'den 12 °C'ye düşmesi, sistemin çevreden ısı aldığını gösterir. Bu süreçte sistemin enerjisi artarken çevrenin enerjisi azalır. Beherin ve çözeltinin soğuması bu enerji aktarımının gözlenebilir sonucudur.
Soru: c) Soğutma paketlerinin soğutma işlevi, deney sonuçlarına göre nasıl açıklanır? Cevap: Paket sıkıldığında amonyum klorür su içinde çözünür. Bu çözünme endotermik olduğu için çevresinden ısı alır. Paket vücuda temas ettiğinde ısıyı yaralanan bölgeden çekerek bölgenin soğumasını sağlar.
2. Jel Bazlı Cep Sobaları
Soru: a) Sistem ve çevre arasındaki ısının akış yönünü belirtiniz. Cevap: Sodyum asetatın kristalleşmesi sırasında enerji açığa çıktığı için ısı sistemden çevreye doğru aktarılır. Bu nedenle kristalleşme olayı ekzotermiktir ve cep sobası çevresini ısıtır.
Soru: b) Jel bazlı cep sobalarının tekrar kullanılabilir hâle getirilmesi olayının endotermik mi, ekzotermik mi olduğunu açıklayınız. Cevap: Cep sobasını yeniden kullanılabilir hâle getirmek için kristalleşmiş sodyum asetat sıcak su içinde tekrar sıvılaştırılır. Bu sırada sistem çevreden ısı aldığı için olay endotermiktir.
11. Sınıf Kimya Ders Kitabı Sayfa 22 Cevapları
3. Fotoselli Bataryalar
Soru: a) Fotosel sensörün çalışmasında atomdan elektronların kopması olayı endotermik mi, ekzotermik midir? Cevap: Elektronun metal yüzeyinden kopabilmesi için fotondan enerji alması gerekir. Bu nedenle elektron kopması enerji alan, yani endotermik özellik gösteren bir olaydır.
Soru: b) Fotosel sensörün çalışması sırasında sistem ve çevre arasındaki enerji değişimini açıklayınız. Cevap: Fotosel sensörde çevreden gelen ışık enerjisi sistem tarafından soğurulur. Fotonların enerjisi metal yüzeydeki elektronların kopmasını sağlar ve oluşan elektriksel değişim sensörün çalışmasını başlatır. Enerji aktarımının başlangıç yönü çevreden sisteme doğrudur.
4. Ateş Böceği
Soru: a) Ateş böceğinin ışık yayması endotermik mi, ekzotermik midir? Cevap: Ateş böceğinde lusiferin ile oksijen arasında gerçekleşen kimyasal tepkimede enerji açığa çıkar ve bunun büyük bölümü ışık enerjisi olarak çevreye verilir. Bu nedenle olay ekzotermik olarak değerlendirilir.
Soru: b) Ateş böceğinin ışık yaymasını sağlayan tepkimede sistem ve çevre arasındaki ısının akış yönünü belirtiniz. Cevap: Tepkimede enerji sistemden çevreye aktarılır. Bu nedenle ısı akış yönü sistemden çevreye doğrudur. Ancak ateş böceğinin biyolüminesansında açığa çıkan enerjinin büyük bölümü ışığa dönüştüğü için ısı oluşumu oldukça azdır.
5. Termit Tepkimesi
Soru: a) Sistem ve çevre arasında ısının akış yönünü belirtiniz. Cevap: Termit tepkimesinde çok fazla enerji açığa çıktığı için ısı sistemden çevreye doğru aktarılır. Bu nedenle termit tepkimesi güçlü bir ekzotermik tepkimedir.
Soru: b) Tepken ve ürünlerin enerjisini karşılaştırınız. Cevap: Ekzotermik termit tepkimesinde tepkenlerin enerjisi ürünlerin enerjisinden daha yüksektir. Tepkenler ile ürünler arasındaki enerji farkı ısı ve ışık şeklinde çevreye aktarılır.
KİTABIN TÜM CEVAPLARI
Bütün tema, etkinlik ve sayfa cevaplarını 11. Sınıf Kimya Ders Kitabı Cevapları MEB Yayınları ana sayfasında inceleyebilirsiniz.