11. Sınıf Kimya Ders Kitabı sayfa 147 cevapları, “2.6. Etkinlik: Dengede Hesaplamalar” çalışmasını kapsamaktadır. Denge sabitini bulma ve bilinmeyen denge derişimini hesaplama soruları, bağıntıları ve işlem basamaklarıyla açıklanmıştır.
11. Sınıf Kimya Ders Kitabı Sayfa 147 Cevapları
2.6. Etkinlik – Dengede Hesaplamalar
Soru 1: CO(g) + Cl₂(g) ⇌ COCl₂(g) tepkimesi sabit sıcaklıkta dengeye geliyor. Dengedeki maddelerin derişimleri [CO] = 0,25 M, [Cl₂] = 5,6 M ve [COCl₂] = 1,4 M olduğuna göre tepkimenin denge sabiti Kc’nin değeri kaçtır? Kısa Cevap: Tepkimenin denge sabiti Kc = 1 olur. Çözüm: Kc = [COCl₂] / ([CO] · [Cl₂]) bağıntısı yazılır. Değerler yerine konursa Kc = 1,4 / (0,25 · 5,6) = 1,4 / 1,4 = 1 bulunur.
Soru 2: Sb₂S₃(k) + 3H₂(g) ⇌ 2Sb(k) + 3H₂S(g) tepkimesi için denge sabiti Kc = 1’dir. Sabit sıcaklıkta tepkime dengeye ulaştığı anda ortamda H₂S gazının derişimi 2 M olduğuna göre H₂ gazının derişimi kaç M olur? Kısa Cevap: Hidrojen gazının denge derişimi [H₂] = 2 M bulunur. Çözüm: Saf katılar bağıntıya yazılmaz: Kc = [H₂S]³ / [H₂]³. [H₂] = x alınırsa 1 = 2³/x³ olur. Buradan x³ = 8 ve x = 2 M elde edilir.
Soru 3: Mg(k) + 2Fe³⁺(suda) ⇌ Mg²⁺(suda) + 2Fe²⁺(suda) tepkimesi sabit sıcaklıkta dengeye ulaşıyor. Tepkimenin denge sabiti Kc = 0,2 ve dengedeki maddelerin derişimleri [Mg²⁺] = 0,8 M ve [Fe²⁺] = 3 M olduğuna göre dengede Fe³⁺ derişimi kaç M olur? Kısa Cevap: Demir(III) iyonunun denge derişimi [Fe³⁺] = 6 M olur. Çözüm: Mg saf katı olduğundan Kc = ([Mg²⁺] · [Fe²⁺]²) / [Fe³⁺]² yazılır. [Fe³⁺] = x için 0,2 = (0,8 · 3²)/x² = 7,2/x² olur. Böylece x² = 7,2/0,2 = 36 bulunur. Derişim pozitif olduğundan x = 6 M alınır.
Değerlendirme
Soru 1: Dengedeki bileşenlerin derişimlerinden yararlanarak denge sabitinin değeri nasıl hesaplanır? Kısa Cevap: Önce tepkimenin denge sabiti bağıntısı yazılır. Ardından denge derişimleri bağıntıda yerlerine konularak Kc hesaplanır. Açıklama: Ürün derişimleri paya, tepken derişimleri paydaya yazılır; katsayılar üs olarak kullanılır. Saf katılar ve saf sıvılar bağıntıya alınmaz.
Soru 2: Denge sabitini kullanarak dengedeki bileşenlerden birinin derişimi nasıl hesaplanır? Kısa Cevap: Bilinmeyen derişime x denir. Denge sabiti ve bilinen derişimler bağıntıya yazılarak oluşan denklem çözülür. Açıklama: Bilinmeyenin üssü varsa uygun kök alınır ve fiziksel olarak anlamlı olan pozitif derişim değeri seçilir.
Diğer sayfalardaki çalışmalara 11. Sınıf Kimya Ders Kitabı Cevapları MEB Yayınları sayfasından ulaşabilirsiniz.