2026-2027 eğitim öğretim yılında kullanılan 11. Sınıf MEB Fizik Ders Kitabı'nın 65-67. sayfalarında statik ve kinetik sürtünme kuvvetleri karşılaştırılmakta; sürtünme kuvvetinin yönü ve cismin hareket durumuyla ilişkisi farklı örnekler üzerinden incelenmektedir.
11. Sınıf Fizik Ders Kitabı Sayfa 65 Cevapları
6. Etkinlik – Statik ve Kinetik Sürtünme Kuvvetleri
5. Adım: Statik ve kinetik sürtünme kuvvetlerinin özelliklerini yazınız. Kısa Cevap: Statik sürtünme, temas hâlindeki yüzeyler birbirine göre kaymadan önce hareket eğilimine karşı koyar. Kinetik sürtünme ise yüzeyler birbirinin üzerinden kayarken harekete zıt yönde etki eder. Detaylı Cevap: Statik sürtünme kuvvetinin büyüklüğü, cisme uygulanan kuvvete göre artabilir ve cisim harekete başlayıncaya kadar bu durumu sürdürür. Statik sürtünmenin en büyük değeri aşıldığında cisim kaymaya başlar ve kinetik sürtünme kuvveti etkili olur. Aynı yüzeylerde kinetik sürtünme kuvvetinin büyüklüğü, maksimum statik sürtünme kuvvetinden genellikle daha küçüktür.
11. Sınıf Fizik Ders Kitabı Sayfa 66 Cevapları
6. Etkinlik – Statik ve Kinetik Sürtünmenin Karşılaştırılması
6. Adım: Statik ve kinetik sürtünme kuvvetlerinin benzerlik ve farklılıklarını karşılaştırınız.
| Özellik | Statik Sürtünme | Kinetik Sürtünme |
|---|---|---|
| I. Oluştuğu durum | Cisim yüzeye göre kaymıyorken oluşur. | Cisim yüzey üzerinde kayarken oluşur. |
| II. Yönü | Kayma eğiliminin ters yönündedir. | Kayma hareketinin ters yönündedir. |
| III. Büyüklüğü | Uygulanan kuvvete bağlı olarak sıfırdan maksimum değerine kadar değişebilir. | Aynı yüzey ve normal kuvvet için yaklaşık sabit bir değer alır. |
| IV. Temel özellik | Her ikisi de temas kuvvetidir ve yüzeyler arasındaki göreli harekete veya hareket eğilimine karşı koyar. | |
Değerlendirme – Yapılandırılmış Grid
I: Uygulanan sürtünme kuvveti +x yönünde olan kutular hangileridir? Kısa Cevap: 1, 2 ve 8 Detaylı Cevap: 1 numaralı durumda atletin ayağı zemini geriye iterken zemin atlete ileri yönde statik sürtünme uygular. 2 numaralı disk -x yönünde kaydığı için kinetik sürtünme +x yönündedir. 8 numaralı merdivenin alt kısmının sola kayma eğilimine karşı zemin sürtünmesi +x yönündedir.
II: Uygulanan sürtünme kuvveti -x yönünde olan kutular hangileridir? Kısa Cevap: 3, 5, 6 ve 9 Detaylı Cevap: Bu örneklerde cismin hareketi veya hareket etme eğilimi +x yönündedir. Sürtünme kuvveti buna karşı koyduğu için -x yönünde etki eder.
III: Uygulanan sürtünme kuvveti +y yönünde olan kutu hangisidir? Kısa Cevap: 7 Çözüm: Düşey duvara bastırılan kutunun ağırlığı kutuyu aşağı kaydırmaya çalışır. Statik sürtünme bu eğilime karşı koyarak +y yönünde etki eder.
IV: Sürtünme kuvveti uygulanmayan kutu hangisidir? Kısa Cevap: 4 Detaylı Cevap: Silindir yatay zeminde sabit hızla ve kaymadan ilerlemektedir. Yatay doğrultuda hareket durumunu değiştirecek bir kuvvete ihtiyaç olmadığından bu durumda sürtünme kuvveti sıfır olabilir.
11. Sınıf Fizik Ders Kitabı Sayfa 67 Cevapları
Değerlendirme – Yapılandırılmış Grid
V: Kinetik sürtünme kuvvetinin etki ettiği kutular hangileridir? Kısa Cevap: 2 ve 3 Detaylı Cevap: 2 numaralı buz hokeyi diski ve 3 numaralı sporcu zemin üzerinde kayarak hareket ettiği için bu durumlarda kinetik sürtünme kuvveti etkilidir.
VI: Statik sürtünme kuvvetinin etki ettiği kutular hangileridir? Kısa Cevap: 1, 5, 6, 7, 8 ve 9 Detaylı Cevap: Bu durumlarda temas eden yüzeyler arasında kayma gerçekleşmemektedir. Sürtünme kuvveti, kaymayı veya kayma eğilimini önleyen statik sürtünme niteliğindedir.
KİTABIN TÜM CEVAPLARI
Bütün sayfalara ait güncel cevap ve çözümleri 11. Sınıf Fizik Ders Kitabı Cevapları MEB Yayınları sayfasından inceleyebilirsiniz.
11. Sınıf Fizik Sayfa 65-67 Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Statik sürtünme kuvveti nedir?Kinetik sürtünme kuvveti ne zaman oluşur?Sürtünme kuvvetinin yönü nasıl belirlenir?
Temas hâlindeki yüzeyler arasında kayma başlamadan önce hareket eğilimine karşı koyan sürtünme kuvvetidir.
Temas hâlindeki iki yüzey birbirinin üzerinden kaydığı zaman kinetik sürtünme kuvveti oluşur.
Sürtünme kuvveti, yüzeyler arasındaki kayma hareketine veya kayma eğilimine zıt yönde belirlenir.