11. Sınıf Fizik Ders Kitabı Sayfa 36-37 Cevapları MEB Yayınları, 2026-2027 eğitim öğretim yılı kitabındaki 10. ve 11. Alıştırma sorularının öğrenci odaklı çözümlerini içermektedir. Sorularda eğik atış ve yatay atış hareketleri; hız bileşenleri, uçuş süresi, maksimum yükseklik ve yatay yer değiştirme üzerinden incelenmektedir.
11. Sınıf Fizik Ders Kitabı Sayfa 36 Cevapları
10. Alıştırma
Soru a: Roketin havada kalma süresini hesaplayınız. Kısa Cevap: Roket 4 saniye havada kalır. Çözüm: İlk hız 20√2 m/s ve atış açısı 45° olduğundan düşey hız bileşeni:
v0y = 20√2 · sin45°
v0y = 20√2 · √2/2
v0y = 20 m/s
Maksimum yüksekliğe çıkma süresi:
tçıkış = v0y / g
tçıkış = 20 / 10
tçıkış = 2 s
Roket aynı seviyeye geri döndüğü için:
tuçuş = 2 · 2 = 4 s
v0y = 20√2 · sin45°
v0y = 20√2 · √2/2
v0y = 20 m/s
Maksimum yüksekliğe çıkma süresi:
tçıkış = v0y / g
tçıkış = 20 / 10
tçıkış = 2 s
Roket aynı seviyeye geri döndüğü için:
tuçuş = 2 · 2 = 4 s
Soru b: Roketin maksimum yüksekliğini hesaplayınız. Kısa Cevap: Maksimum yükseklik 20 mdir. Çözüm: hmaks = v0y2 / 2g
hmaks = 20² / (2 · 10)
hmaks = 400 / 20
hmaks = 20 m
hmaks = 20² / (2 · 10)
hmaks = 400 / 20
hmaks = 20 m
Soru c: Roketin yatay eksende yer değiştirme miktarını hesaplayınız. Kısa Cevap: Yatay yer değiştirme 80 mdir. Çözüm: Yatay hız bileşeni:
v0x = 20√2 · cos45°
v0x = 20 m/s
Yatay hız sabit olduğundan:
x = v0x · t
x = 20 · 4
x = 80 m
v0x = 20√2 · cos45°
v0x = 20 m/s
Yatay hız sabit olduğundan:
x = v0x · t
x = 20 · 4
x = 80 m
Soru ç: Roketin maksimum yükseklikteki hız ve ivme büyüklüğünü bulunuz. Kısa Cevap: Hız büyüklüğü 20 m/s, ivme büyüklüğü 10 m/s²dir. Çözüm: Maksimum yükseklikte düşey hız sıfırdır:
vy = 0
Yatay hız değişmez:
vx = 20 m/s
Bu nedenle roketin hız büyüklüğü:
v = 20 m/s
Roket maksimum yükseklikte olsa da yer çekimi etkisi devam ettiği için:
a = g = 10 m/s²
İvmenin yönü aşağı doğrudur.
vy = 0
Yatay hız değişmez:
vx = 20 m/s
Bu nedenle roketin hız büyüklüğü:
v = 20 m/s
Roket maksimum yükseklikte olsa da yer çekimi etkisi devam ettiği için:
a = g = 10 m/s²
İvmenin yönü aşağı doğrudur.
Soru d: Yatay ve düşey eksende hız-zaman grafiklerini çiziniz. Kısa Cevap: Yatay hız 20 m/s'de sabit, düşey hız ise 20 m/s'den -20 m/s'ye doğrusal olarak değişir. Çözüm: Yatay hız: vx = 20 m/s
0-4 saniye boyunca değişmez.
Düşey hız: vy = 20 - 10t
t = 0 s → vy = 20 m/s
t = 1 s → vy = 10 m/s
t = 2 s → vy = 0
t = 3 s → vy = -10 m/s
t = 4 s → vy = -20 m/s Çizim gerekli: Kitaptaki koordinat sistemlerine yatay ve düşey hız-zaman grafikleri yukarıdaki değerlere göre çizilmelidir. Grafik ayrıca yeniden üretilmeyecektir.
0-4 saniye boyunca değişmez.
Düşey hız: vy = 20 - 10t
t = 0 s → vy = 20 m/s
t = 1 s → vy = 10 m/s
t = 2 s → vy = 0
t = 3 s → vy = -10 m/s
t = 4 s → vy = -20 m/s Çizim gerekli: Kitaptaki koordinat sistemlerine yatay ve düşey hız-zaman grafikleri yukarıdaki değerlere göre çizilmelidir. Grafik ayrıca yeniden üretilmeyecektir.
11. Sınıf Fizik Ders Kitabı Sayfa 37 Cevapları
10. Alıştırma – Devamı
Soru e: Yatay ve düşey eksende konum-zaman grafiklerini çiziniz. Kısa Cevap: Yatay konum-zaman grafiği doğrusal, düşey konum-zaman grafiği ise aşağı doğru açılan parabol biçimindedir. Çözüm: Yatay konum:
x = 20t
t = 0 s → x = 0 m
t = 1 s → x = 20 m
t = 2 s → x = 40 m
t = 3 s → x = 60 m
t = 4 s → x = 80 m
Düşey konum:
y = 20t - 5t²
t = 0 s → y = 0 m
t = 1 s → y = 15 m
t = 2 s → y = 20 m
t = 3 s → y = 15 m
t = 4 s → y = 0 m Çizim gerekli: Yatay konum grafiği (0,0) ile (4,80) noktalarını birleştiren doğru; düşey konum grafiği ise 2. saniyede 20 m maksimum değere ulaşan parabol olarak kitapta verilen koordinat sistemlerine çizilmelidir. Grafik ayrıca yeniden üretilmeyecektir.
x = 20t
t = 0 s → x = 0 m
t = 1 s → x = 20 m
t = 2 s → x = 40 m
t = 3 s → x = 60 m
t = 4 s → x = 80 m
Düşey konum:
y = 20t - 5t²
t = 0 s → y = 0 m
t = 1 s → y = 15 m
t = 2 s → y = 20 m
t = 3 s → y = 15 m
t = 4 s → y = 0 m Çizim gerekli: Yatay konum grafiği (0,0) ile (4,80) noktalarını birleştiren doğru; düşey konum grafiği ise 2. saniyede 20 m maksimum değere ulaşan parabol olarak kitapta verilen koordinat sistemlerine çizilmelidir. Grafik ayrıca yeniden üretilmeyecektir.
Soru f: Atış açısı 30°'ye azaltılır veya 60°'ye artırılırsa yatay doğrultudaki yer değiştirme miktarının nasıl değişeceğini bulunuz. Kısa Cevap: Her iki durumda da menzil 40√3 m ≈ 69,3 m olur ve 45°'lik atıştaki 80 m menzile göre azalır. Çözüm: Menzil bağıntısı:
R = v02 · sin(2α) / g
v02 = (20√2)² = 800
30° için:
R = 800 · sin60° / 10
R = 80 · √3/2
R = 40√3 m ≈ 69,3 m
60° için:
sin120° = sin60° olduğundan:
R = 40√3 m ≈ 69,3 m
30° ve 60° birbirini 90°'ye tamamlayan açılar olduğu için menzilleri eşittir. Her iki değer de 45°'lik atışta elde edilen 80 m maksimum menzilden küçüktür.
R = v02 · sin(2α) / g
v02 = (20√2)² = 800
30° için:
R = 800 · sin60° / 10
R = 80 · √3/2
R = 40√3 m ≈ 69,3 m
60° için:
sin120° = sin60° olduğundan:
R = 40√3 m ≈ 69,3 m
30° ve 60° birbirini 90°'ye tamamlayan açılar olduğu için menzilleri eşittir. Her iki değer de 45°'lik atışta elde edilen 80 m maksimum menzilden küçüktür.
11. Alıştırma
Soru: Bir dublör, araçla 20 m yüksekliğindeki uçurumdan yatay olarak ayrılıp 40 m genişliğindeki ırmağı geçtiğine göre aracın uçurumdan ayrılma hızının en az kaç m/s olması gerekir? Kısa Cevap: Araç uçurumdan en az 20 m/s hızla ayrılmalıdır. Çözüm: Önce düşme süresi bulunur:
h = 1/2·gt²
20 = 1/2·10·t²
20 = 5t²
t² = 4
t = 2 s
Araç bu 2 saniyede en az 40 m yatay yol almalıdır:
x = vx·t
40 = vx·2
vx = 20 m/s
h = 1/2·gt²
20 = 1/2·10·t²
20 = 5t²
t² = 4
t = 2 s
Araç bu 2 saniyede en az 40 m yatay yol almalıdır:
x = vx·t
40 = vx·2
vx = 20 m/s
KİTABIN TÜM CEVAPLARI
Bütün sayfalara ait güncel cevap ve çözümleri 11. Sınıf Fizik Ders Kitabı Cevapları MEB Yayınları sayfasından inceleyebilirsiniz.
11. Sınıf Fizik Sayfa 36-37 Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
20√2 m/s hızla 45° açıyla atılan roket kaç saniye havada kalır?Roketin maksimum yüksekliği ve yatay menzili kaçtır?30° ve 60° ile yapılan atışların menzilleri eşit midir?
Roketin düşey başlangıç hızı 20 m/s olduğundan 2 saniyede maksimum yüksekliğe çıkar ve toplam 4 saniye havada kalır.
Roketin maksimum yüksekliği 20 m, yatay yer değiştirmesi ise 80 mdir.
Evet. Aynı başlangıç hızında 30° ve 60° birbirini 90°'ye tamamladığı için her iki atışın menzili de 40√3 m ≈ 69,3 m olur.