11. Sınıf Fizik Ders Kitabı Sayfa 25 Cevapları MEB Yayınları 2026-2027 - Serbest Düşme Alıştırmaları

08 Eylül 2024 Pazar 18:30

11. Sınıf Fizik Ders Kitabı MEB Yayınları 2026-2027 Sayfa 25 cevapları; serbest düşen kaya parçasının konum ve hız hesaplamaları ile düşme ve sesin yayılma süresinden kuyu derinliğinin bulunmasını içeriyor.

11. Sınıf Fizik Ders Kitabı Sayfa 25 Cevapları MEB Yayınları, 2026-2027 eğitim öğretim yılı kitabındaki 3. ve 4. Alıştırma sorularının çözümlerini içermektedir. Sorular serbest düşme hareketinde konum, hız ve zaman ilişkileri ile sesin yayılma süresinin birlikte kullanılmasını gerektirmektedir.

11. Sınıf Fizik Ders Kitabı Sayfa 25 Cevapları MEB Yayınları

Serbest düşme problemlerinde cismin başlangıç yüksekliği ile düşey doğrultuda aldığı yol birbirinden ayrılmalıdır. İlk hızsız bırakılan bir cismin düşeyde aldığı yol h = 1/2·g·t², hız büyüklüğü ise v = g·t bağıntılarıyla bulunabilir. Grafiklerde ise seçilen pozitif yön, konum ve hız değerlerinin işaretini belirler.

11. Sınıf Fizik Ders Kitabı Sayfa 25 Cevapları

3. Alıştırma

Soru: a) Kaya parçasının kopma anından 2 s sonraki yerden yüksekliğini hesaplayınız. (g = 10 m/s² alınız.) Cevap: Kaya parçası durgun hâlden serbest düştüğü için önce 2 saniyede ne kadar aşağı indiği hesaplanır.

h = 1/2 · g · t²
h = 1/2 · 10 · 2²
h = 5 · 4
h = 20 m

Kaya başlangıçta yerden 180 m yüksekliktedir: 180 - 20 = 160 m

Bu nedenle kaya parçasının 2 saniye sonraki yerden yüksekliği 160 m olur.

Kontrol notu: Verilen MEB cevap anahtarında bu bölüm için 120 m yazmaktadır. Ancak sorudaki 180 m başlangıç yüksekliği, 2 s süre ve g = 10 m/s² değerleri kullanıldığında sonuç 160 m çıkmaktadır. Ayrıca aynı cevap anahtarındaki konum-zaman grafiği de x = -5t² hareketini göstermekte ve bu sonucu desteklemektedir.

Soru: b) Yere ulaştığı anda kaya parçasının hız büyüklüğünü hesaplayınız. Cevap: Önce kayanın yere ulaşma süresi bulunur.

180 = 1/2 · 10 · t²
180 = 5t²
t² = 36
t = 6 s

Yere çarpma anındaki hız büyüklüğü:

v = g · t
v = 10 · 6
v = 60 m/s

Kaya parçası yere 60 m/s hız büyüklüğüyle ulaşır.

Soru: c) Kaya parçasının hareketine ait konum-zaman ve hız-zaman grafiklerini çiziniz. Cevap: MEB cevap anahtarındaki grafiklerde kayanın koptuğu nokta x = 0, yukarı yön ise pozitif kabul edilmiştir.

Konum-zaman grafiği:

x = -1/2 · g · t²
x = -5t²

Grafik (0 s, 0 m) noktasından başlar ve parabol şeklinde ilerleyerek (6 s, -180 m) noktasına ulaşır.

Örnek noktalar:

t = 2 s için x = -20 m
t = 4 s için x = -80 m
t = 6 s için x = -180 m

Hız-zaman grafiği:

v = -g · t
v = -10t

Grafik (0 s, 0 m/s) noktasından başlayıp doğrusal olarak (6 s, -60 m/s) noktasına iner.

Negatif işaretler kayanın aşağı yönde hareket ettiğini gösterir. Hızın büyüklüğü yere ulaşıncaya kadar artmaktadır.

4. Alıştırma

Soru: Yer çekimi ivmesinin 10 m/s² kabul edildiği ve hava direncinin ihmal edildiği bir ortamda bir taş, derinliği bilinmeyen bir su kuyusunun ağzından ilk hızsız bir şekilde serbest bırakılıyor. Taşın su yüzeyine çarpma sesi, taşın bırakılma anından 3,15 s sonra duyuluyor. Sesin havadaki yayılma hızının büyüklüğü 300 m/s olduğuna göre su yüzeyinin kuyunun ağzına olan düşey uzaklığını hesaplayınız. Cevap: 3,15 saniyelik toplam süre, taşın düşme süresi ile sesin kuyunun ağzına ulaşma süresinin toplamıdır.

Taşın düşme süresine t diyelim.

h = 1/2 · g · t²
h = 5t²

Sesin yukarı çıkma süresi:

tses = h / 300

Toplam süre 3,15 s olduğuna göre:

t + h/300 = 3,15
h = 5t² yazılırsa:
t + 5t²/300 = 3,15
t + t²/60 = 3,15
60t + t² = 189
t² + 60t - 189 = 0

Bu denklemin fiziksel olarak anlamlı kökü: t = 3 s

Kuyunun derinliği:

h = 5 · 3²
h = 45 m

Su yüzeyinin kuyunun ağzına olan düşey uzaklığı 45 m'dir.

Kontrol: Sesin 45 m yolu alma süresi 45/300 = 0,15 s'dir. Taşın 3 s düşme süresiyle birlikte toplam süre 3 + 0,15 = 3,15 s olur.

KİTABIN TÜM CEVAPLARI

Bütün sayfalara ait açıklamalı çözümleri 11. Sınıf Fizik Ders Kitabı Cevapları MEB Yayınları sayfasında inceleyebilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Kaya parçası 2 saniyede kaç metre düşer?

g = 10 m/s² olduğunda ilk hızsız serbest bırakılan kaya 2 saniyede 20 metre düşer.

180 metre yükseklikten bırakılan kaya 2 saniye sonra yerden kaç metre yüksektedir?

2 saniyede 20 metre düştüğü için yerden yüksekliği 180 - 20 = 160 metredir.

Kaya yere hangi hız büyüklüğüyle çarpar?

Kaya 6 saniyede yere ulaşır ve hız büyüklüğü v = 10·6 = 60 m/s olur.

4. Alıştırmadaki kuyunun derinliği kaç metredir?

Taşın düşme süresi 3 saniye, sesin yukarı çıkma süresi 0,15 saniye olduğundan kuyunun derinliği 45 metredir.

İlk yorum yazan siz olun