11. Sınıf Fizik Ders Kitabı Sayfa 21-22 Cevapları MEB Yayınları 2026-2027 - Serbest Düşme Veri Setleri

01 Eylül 2026 Salı 09:00

11. Sınıf Fizik Ders Kitabı MEB Yayınları 2026-2027 Sayfa 21-22 cevapları; serbest düşme simülasyonunda yükseklik, düşme süresi, yere çarpma hızı ile hız-zaman, ivme-zaman ve konum-zaman grafiklerini içeriyor.

11. Sınıf Fizik Ders Kitabı Sayfa 21-22 Cevapları MEB Yayınları, 2026-2027 eğitim öğretim yılı kitabındaki 2. Etkinlik - Serbest Düşme Hareketi ile İlgili Veri Setleri çalışmasını kapsamaktadır. Etkinlikte farklı yüksekliklerden ilk hızsız bırakılan bir cismin düşme süresi, yere çarpma hızı ve hareket grafikleri incelenmektedir.

11. Sınıf Fizik Ders Kitabı Sayfa 21-22 Cevapları MEB Yayınları

Simülasyonda hava direnci ihmal edilmiş, cisim düşey aşağı yönde ilk hızsız bırakılmış ve yer çekimi ivmesi 10 m/s² seçilmiştir. 5 metre ve 10 metre yükseklik için elde edilen gerçek simülasyon sonuçları, serbest düşme bağıntılarıyla tamamen uyumludur. Yükseklik arttıkça düşme süresi ve yere çarpma hızının büyüklüğü artarken yer çekimi ivmesi sabit kalmaktadır.

11. Sınıf Fizik Ders Kitabı Sayfa 21-22 Cevapları

2. Etkinlik - Serbest Düşme Hareketi ile İlgili Veri Setleri

Soru: 1. Yandaki karekoddan yararlanarak “Düşey Eksende Serbest Düşen Cisimlerin Hareketi” isimli simülasyona ulaşınız. Cevap: Simülasyon açılarak hava direncinin ihmal edildiği ortamda cismin düşey doğrultudaki hareketi incelenir.

Soru: 2. Ekranın solunda yer alan ok işaretini yukarı doğru çekerek topun yüksekliğini artırınız. Cevap: Denemelerde başlangıç yüksekliği değiştirilir. Simülasyonda 5 m ve 10 m yükseklikleri için yapılan ölçümlerde, yükseklik arttıkça düşme süresi ve yere çarpma hızının büyüklüğünün arttığı görülmüştür.

Soru: 3. Ekranın sağ kısmında yer alan namlu aşağı butonuna tıklayarak namluyu yere dik olacak konuma getiriniz. Cevap: Namlu Aşağı seçilmiş ve başlangıç hızı 0 m/s olarak ayarlanmıştır. Böylece top durgun hâlden serbest bırakılmıştır.

Soru: 4. Topun konumunu değiştirerek hız, ivme, yer değiştirme ve zaman değişkenleri ile ilgili veri setleri oluşturunuz. Cevap: Gönderilen simülasyon sonuçlarından elde edilen I. ve II. veri ile aynı koşullar kullanılarak hesaplanan örnek III. veri aşağıdaki gibidir.

Veri Seti	I. Veri	II. Veri	III. Veri*
Yükseklik (m)	5,00	10,00	20,00
Başlangıç hızı (m/s)	0	0	0
Yere düşme süresi (s)	1,00	1,41	2,00
Yere çarpma hızının büyüklüğü (m/s)	10,00	14,14	20,00
Yer çekimi ivmesi (m/s²)	10,00	10,00	10,00

Not: I. ve II. veri doğrudan gönderilen simülasyon ekranlarından alınmıştır. III. veri ise 20 m yükseklik için serbest düşme bağıntılarıyla hesaplanmış örnek bir veri setidir.

Verilerin Kontrolü

I. Veri - 5 m:
h = 1/2 · g · t²
5 = 1/2 · 10 · t²
5 = 5t²
t = 1,00 s

v = g · t
v = 10 · 1
v = 10,00 m/s

II. Veri - 10 m:
10 = 5t²
t² = 2
t ≈ 1,41 s

v² = 2gh
v² = 2 · 10 · 10 = 200
v ≈ 14,14 m/s

III. Veri - 20 m:
20 = 5t²
t² = 4
t = 2,00 s

v² = 2 · 10 · 20 = 400
v = 20,00 m/s

Soru: 5. İvmeli hareket grafiklerini dikkate alarak oluşturduğunuz veri setleri üzerinden hız-zaman, ivme-zaman ve konum-zaman grafiklerini aşağıdaki alana çiziniz. Cevap: Grafiklerin işareti seçilen pozitif yöne bağlıdır. Yukarı yön pozitif kabul edildiğinde serbest düşme sırasında yer çekimi ivmesi a = -10 m/s² olur.

Hız-Zaman Grafiği: Başlangıç hızı sıfırdır. Hız v = -10t bağıntısına göre doğrusal değişir. Grafik orijinden başlayan ve negatif yönde ilerleyen bir doğrudur.

5 m için: Grafik (0 s, 0 m/s) noktasından başlayıp (1,00 s, -10,00 m/s) noktasında sona erer.

10 m için: Grafik (0 s, 0 m/s) noktasından başlayıp yaklaşık (1,41 s, -14,14 m/s) noktasında sona erer.

İvme-Zaman Grafiği: Serbest düşme boyunca ivme sabittir. Yukarı yön pozitif seçildiğinde a = -10 m/s² değerinde zaman eksenine paralel yatay bir doğru çizilir.

Konum-Zaman Grafiği: Yer seviyesi y = 0 kabul edilirse cismin konumu zamanla azalır. Başlangıç hızı sıfır olduğundan bağıntı y = h - 5t² şeklindedir. Grafik, başlangıç yüksekliğinden başlayıp yere doğru ilerleyen parabol biçimindedir.

5 m için: y = 5 - 5t². Cisim t = 0 anında 5 m yüksekliğindedir ve t = 1,00 s anında yere ulaşır.

10 m için: y = 10 - 5t². Cisim yaklaşık t = 1,41 s anında yere ulaşır.

Önemli: Aşağı yön pozitif kabul edilirse hız ve ivme pozitif değer alır. Bu durumda a = +10 m/s² olur. Koordinat sisteminin değişmesi fiziksel hareketi değiştirmez, yalnızca işaretleri değiştirir.

Soru: 6. Simülasyon ekranının sol alt köşesinde yer alan oku kullanarak topun yere inmesini sağlayınız. Cevap: Simülasyonda 5 m yükseklikten bırakılan top 1,00 s sonra 10,00 m/s hız büyüklüğüyle, 10 m yükseklikten bırakılan top ise yaklaşık 1,41 s sonra 14,14 m/s hız büyüklüğüyle yere ulaşmıştır.

Etkinlikten Çıkarılabilecek Sonuçlar

Yükseklik arttıkça düşme süresi artar. Ancak yükseklik iki katına çıktığında düşme süresi iki katına çıkmaz. Çünkü h = 1/2·gt² bağıntısına göre düşme süresi yüksekliğin kareköküyle ilişkilidir.

Yükseklik arttıkça yere çarpma hızının büyüklüğü artar. Bunun nedeni cismin daha uzun süre yer çekimi ivmesinin etkisinde hızlanmasıdır.

Yer çekimi ivmesi değişmez. Aynı ortamda yapılan deneylerde topun yüksekliği değişse bile simülasyonda g = 10 m/s² olarak sabit kalmıştır.

KİTABIN TÜM CEVAPLARI

Bütün sayfalara ait açıklamalı çözümleri 11. Sınıf Fizik Ders Kitabı Cevapları MEB Yayınları sayfasında inceleyebilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

5 metre yükseklikten serbest bırakılan cisim kaç saniyede yere düşer?

Başlangıç hızı 0 m/s ve g = 10 m/s² olduğunda simülasyonda cisim 1,00 saniyede yere ulaşmaktadır.

10 metreden bırakılan cismin yere çarpma hızı kaçtır?

Simülasyonda 10 metre yükseklikten ilk hızsız bırakılan cismin yere çarpma hızının büyüklüğü 14,14 m/s'dir.

Yükseklik iki katına çıkarsa düşme süresi iki katına çıkar mı?

Hayır. Düşme süresi yüksekliğin kareköküyle ilişkilidir. 5 metrede 1,00 saniye olan süre, 10 metrede yaklaşık 1,41 saniyedir.

Serbest düşmede ivme değişir mi?

Dünya yüzeyine yakın bir bölgede ve hava direncinin ihmal edildiği modelde yer çekimi ivmesi sabit kabul edilir. Bu simülasyonda büyüklüğü 10 m/s²'dir.

İlk yorum yazan siz olun