11. Sınıf Fizik Ders Kitabı MEB Yayınları 2026-2027 Sayfa 16-18 cevapları; serbest düşmede kütle, düşme süresi, yer çekimi ivmesi ve hız değişimiyle ilgili 1. Etkinlik çalışmalarını içeriyor.
11. Sınıf Fizik Ders Kitabı Sayfa 16-18 Cevapları MEB Yayınları, 2026-2027 eğitim öğretim yılı kitabındaki Serbest Düşme Hareketi etkinliğini kapsamaktadır. Çalışmada farklı kütledeki cisimlerin düşme hareketleri karşılaştırılarak serbest düşme ivmesinin hangi değişkenlere bağlı olduğu incelenmektedir.
11. Sınıf Fizik Ders Kitabı Sayfa 16-18 Cevapları MEB Yayınları
Serbest düşme, hava direncinin ihmal edildiği durumda bir cismin yalnızca yer çekimi etkisi altında yaptığı harekettir. Aynı yerde serbest bırakılan cisimlerin kütleleri farklı olsa bile yer çekimi ivmeleri aynıdır. Cisimlerin düşme süresi başlangıç koşullarına, düşülen yüksekliğe ve bulunduğu yerdeki yer çekimi ivmesine bağlıdır.
11. Sınıf Fizik Ders Kitabı Sayfa 16 Cevapları
1. Etkinlik - Serbest Düşme Hareketi
Soru: 1. Yandaki karekodu akıllı cihazınıza okutarak serbest düşme hareketi ile ilgili simülasyona ulaşınız. Cevap: Bu bölüm uygulama adımıdır. Simülasyonda farklı cisimlerin aynı yükseklikten bırakıldıklarında yaptıkları serbest düşme hareketi gözlemlenir.
Soru: 2. Farklı kütleye sahip basketbol, bowling, futbol, tenis ve golf topları ile cam bilyenin yapmış olduğu serbest düşme hareketini gözlemleyip oluşan veri setini inceleyiniz. Örnek cevap: Veri seti incelendiğinde, hava direncinin ihmal edildiği serbest düşme koşullarında cisimlerin kütleleri farklı olsa da düşme hareketlerinin aynı kurala uyduğu görülür. Aynı yükseklikten ilk hızsız bırakılan cisimler aynı yer çekimi ivmesiyle hızlanır.
11. Sınıf Fizik Ders Kitabı Sayfa 17 Cevapları
Soru: 3. Farklı kütleye sahip basketbol, bowling, futbol, tenis ve golf topları ile cam bilyenin ortalama yere düşme sürelerini karşılaştırınız. Süreler arasındaki farklılık veya benzerliklerin nedenlerini sınıf arkadaşlarınızla saygı çerçevesinde tartışarak aşağıdaki alana yazınız. Örnek cevap: Serbest düşmenin hava direncinin ihmal edildiği modelinde cisimlerin ortalama yere düşme süreleri aynı veya birbirine çok yakın olmalıdır. Bunun nedeni bütün cisimlerin aynı yerde aynı yer çekimi ivmesine sahip olmasıdır. Kütlenin büyük ya da küçük olması düşme süresini değiştirmez. Simülasyonda çok küçük farklar görülürse bunlar ölçüm veya yuvarlama farklarından kaynaklanabilir.
Soru: 4. Havasız bir ortamda aynı yükseklikten ve aynı anda ilk hızsız olarak serbest bırakılan tenis topu, golf topu ve cam bilyenin t₁, t₂ ve t₃ anlarındaki konumlarını şekil üzerinde gösteriniz. Daha sonra bu anlarda cisimlerin hız büyüklüklerini belirleyerek ilgili konumların yanına yazınız. Elde ettiğiniz sonuçları cisimlerin kütleleriyle ilişkilendirerek yorumlayınız. Cevap: Havasız ortamda üç cisim de aynı anda bırakıldığı için t₁, t₂ ve t₃ anlarının her birinde aynı yükseklikte bulunur ve hız büyüklükleri eşittir.
t₁ anında: Üç cismin aldığı yol aynıdır ve hızları v₁ = g·t₁ olur.
t₂ anında: Üç cismin aldığı yol aynıdır ve hızları v₂ = g·t₂ olur.
t₃ anında: Üç cismin aldığı yol aynıdır ve hızları v₃ = g·t₃ olur.
Başlangıç noktasından düşey yönde alınan yol ise her cisim için x = 1/2 · g · t² bağıntısıyla bulunabilir. Bu nedenle aynı anda bırakılan tenis topunun, golf topunun ve cam bilyenin konum ve hızları kütlelerinden bağımsız olarak aynıdır.
Soru: 5. Serbest bırakılan cisimlerin ivmeleri ile kütle ve boyutları arasındaki ilişkiye yönelik düşüncelerinizi sınıf ortamında arkadaşlarınızla eleştirel bir bakış açısıyla tartışınız. Tartışma sonucunda ulaştığınız çıkarımları aşağıya yazınız. Örnek cevap: Hava direncinin ihmal edildiği serbest düşme hareketinde cismin kütlesi ve boyutu yer çekimi ivmesini değiştirmez. Aynı yerdeki bütün cisimler yaklaşık aynı g ivmesiyle düşer. Gerçek ortamda ise hava direnci cismin şekline, yüzey alanına ve hızına bağlı olarak hareketi etkileyebilir.
Soru: 6. Yer çekimi ivmesinin cisimlerin hızındaki değişime etkisini sınıf arkadaşlarınızla tartışınız. Değerlendirmeleriniz sonucunda ulaştığınız ortak çıkarımı gerekçeleriyle aşağıya yazınız. Örnek cevap: Yer çekimi ivmesi serbest düşen cismin hızının zamanla artmasına neden olur. Dünya yüzeyine yakın bir yerde hava direnci ihmal edildiğinde cismin hızı her saniye yaklaşık 9,8 m/s artar. Bu ilişki v = g·t bağıntısıyla gösterilebilir.
Soru: 7. Serbest düşme hareketi yapan cisimlerin ivmesi nelere bağlıdır? Açıklayınız. Cevap: Serbest düşme hareketindeki ivme bulunulan gök cisminin kütlesine ve cismin gök cisminin merkezine olan uzaklığına bağlıdır. Dünya yüzeyine yakın yerlerde yaklaşık g = 9,8 m/s² kabul edilir. Hava direncinin ihmal edildiği durumda cismin kendi kütlesine veya boyutuna bağlı değildir.
11. Sınıf Fizik Ders Kitabı Sayfa 18 Cevapları
Değerlendirme - Öz Değerlendirme Formu
Not: Formdaki Evet, Kısmen ve Hayır seçenekleri öğrencinin kendi çalışmasına göre işaretlenmelidir.
Soru: 1. Bu etkinlikte öğrendiklerim Örnek cevap: Serbest düşen cisimlerin hava direnci yok sayıldığında kütlelerinden bağımsız olarak aynı yer çekimi ivmesiyle hareket ettiğini öğrendim. Ayrıca düşme sırasında cismin hızının zamanla arttığını öğrendim.
Soru: 2. Bu etkinlik sırasında en iyi yaptıklarım Örnek cevap: Simülasyondaki cisimlerin hareketlerini karşılaştırmayı ve kütle ile düşme süresi arasındaki ilişkiyi doğru yorumlamayı iyi yaptım.
Soru: 3. Bu etkinlik sırasında en çok zorlandıklarım Örnek cevap: Cisimlerin farklı kütlelerde olmalarına rağmen aynı ivmeyle düşmelerinin nedenini ilk başta anlamakta zorlandım. Formüllerle sonuçları karşılaştırınca konuyu daha iyi anladım.
Poster İçin Örnek Bilgiler
Serbest Düşme: Yalnızca yer çekimi etkisindeki harekettir.
İvme: Dünya yüzeyine yakın yerlerde yaklaşık g = 9,8 m/s²'dir.
Hız: İlk hız sıfırsa v = g·t bağıntısıyla artar.
Alınan Yol: x = 1/2 · g · t² bağıntısıyla bulunur.
Önemli Sonuç: Hava direnci yoksa serbest düşme ivmesi cismin kütlesine bağlı değildir.
Sıkça Sorulan Sorular
Serbest düşme ivmesi cismin kütlesine bağlı mıdır?
Hayır. Hava direncinin ihmal edildiği aynı ortamda farklı kütleli cisimlerin serbest düşme ivmeleri aynıdır.
Serbest düşmede hız zamanla nasıl değişir?
İlk hız sıfırsa cismin hız büyüklüğü v = g·t bağıntısına göre zamanla artar.
Havasız ortamda ağır cisim daha hızlı mı düşer?
Hayır. Aynı yükseklikten aynı anda bırakılan cisimler, başlangıç koşulları aynıysa kütlelerinden bağımsız olarak aynı sürede düşer.
Dünya yüzeyinde yer çekimi ivmesi yaklaşık kaçtır?
Dünya yüzeyine yakın yerlerde yer çekimi ivmesi yaklaşık 9,8 m/s²'dir. Bazı problemlerde işlem kolaylığı için 10 m/s² alınabilir.