11. Sınıf Fizik Ders Kitabı Sayfa 111 Cevapları MEB Yayınları - 42. Alıştırma

11. Sınıf Fizik Ders Kitabı Sayfa 111 Cevapları MEB Yayınları 2026-2027: Çekiç atma düzeneğinde tel gerilmesi, kopma anındaki sürat, yere düşme süresi ve yatayda alınan yolun açıklamalı çözümleri.

11. Sınıf Fizik Ders Kitabı Sayfa 111 Cevapları MEB Yayınları, Kuvvet ve Hareket ünitesindeki 42. Alıştırma çalışmasını kapsamaktadır. Soruda düşey düzlemde çembersel hareket yapan çelik topun tel gerilmesi, kopma anındaki sürati ve kopmadan sonraki yatay atış hareketi incelenmektedir.

11. Sınıf Fizik Ders Kitabı Sayfa 111 Cevapları

Önceki Sayfadaki Çözümlü Örneğin Devamı

Sayfanın üst bölümünde, düşey düzlemde çevrilen su dolu kovaya ilişkin örneğin açıklaması bulunmaktadır. Tepe noktasında suyun kovayla temasını koruyabilmesi için v²/r ≥ g koşulu sağlanmalıdır. Sınır durumda vₘᵢₙ = √(gr) olur. Bu koşul yarıçapa ve yer çekimi ivmesine bağlıdır; kütleye bağlı değildir.

42. Alıştırma

Verilenler: Çelik topun kütlesi 7 kg, telin uzunluğu ve yörünge yarıçapı 1,2 m, telin dayanabileceği en büyük gerilme 400 N’dur. Top, yerden 1,25 m yükseklikteki en alt noktadan geçerken tel kopmaktadır. g = 10 m/s² alınacaktır.
Önemli: Soruda topun düzgün çembersel hareket yaptığı belirtilmiştir. Bu nedenle tel kopmadan önce topun sürati sabittir; en alt ve en üst noktadaki merkezcil kuvvet büyüklükleri eşittir.

Soru a: Çelik top en tepe noktadan geçerken teldeki gerilme kuvvetinin büyüklüğünü hesaplayınız. Kısa Cevap: En tepe noktadaki tel gerilmesi 260 N olur. Çözüm: Topun ağırlığı mg = 7 × 10 = 70 N’dur. En alt noktada merkez yukarıda olduğundan Fₘ = Talt − mg = 400 − 70 = 330 N bulunur. İşlem: En tepe noktada hem gerilme hem ağırlık merkeze doğrudur. Bu nedenle Tüst + mg = 330 yazılır. Tüst = 330 − 70 = 260 N elde edilir.

Soru b: Çelik topun, telin koptuğu andaki hız büyüklüğünü hesaplayınız. Kısa Cevap: Kopma anındaki hızın büyüklüğü √(396/7) m/s ≈ 7,52 m/s olur. Çözüm: En alt noktada Talt − mg = mv²/r bağıntısı kullanılır. Değerler yerine yazılırsa 400 − 70 = 7v²/1,2 olur. İşlem: v² = (330 × 1,2)/7 = 396/7 m²/s² bulunur. Karekök alınırsa v ≈ 7,52 m/s elde edilir.

Soru c: Telin kopmasından kaç s sonra çelik top yere düşer ve yatay düzlemde kaç m yol alır? Kısa Cevap: Top 0,5 s sonra yere düşer ve yatayda yaklaşık 3,76 m yol alır. Çözüm: Topun en alt noktadaki hızı yörüngeye teğet olduğundan yataydır. Tel koptuğunda top, 1,25 m yükseklikten yatay atış hareketine başlar. Düşme Süresi: h = gt²/2 bağıntısından 1,25 = 10t²/2 yazılır. Buradan t² = 0,25 ve t = 0,5 s bulunur. Yatay Yol: Hava direnci ihmal edilerek x = vt kullanılır. x = √(396/7) × 0,5 = √(99/7) m ≈ 3,76 m olur.

KİTABIN TÜM CEVAPLARI

Diğer etkinlik ve alıştırmaları 11. Sınıf Fizik Ders Kitabı Cevapları MEB Yayınları sayfasından inceleyebilirsiniz.

Açıklamalar ve Örnek Cevaplar

En alt noktada merkezcil kuvvet neden 400 N değildir?
Merkezcil kuvvet, merkeze doğru olan net kuvvettir. En alt noktada gerilme yukarı, ağırlık aşağı yönlüdür. Bu nedenle net kuvvet 400 − 70 = 330 N olur.
En üst noktadaki gerilme neden daha küçüktür?
En üst noktada ağırlık da merkeze yönelmiştir. Aynı sürat ve yarıçap için gereken merkezcil kuvvetin bir bölümünü ağırlık sağlar. Böylece gerilme 260 N olur.
Tel koptuğunda top neden yatay atış yapar?
Çembersel harekette hız yörüngeye teğettir. Kopma en alt noktada gerçekleştiği için ilk hız yataydır. Top, kopmanın ardından yer çekiminin etkisiyle yatay atış hareketi yapar.

İlk yorum yazan siz olun
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.

SORU & CEVAP Haberleri