11. Sınıf Felsefe Ders Kitabı Cevapları Hisar Yayınları Sayfa 58
Soru 1: Günümüzdeki haz anlayışı ile Epiküros’un haz anlayışı arasındaki farklar nelerdir?
Kısa Cevap: Günümüz haz anlayışı çoğunlukla anlık zevkler ve tüketim odaklıdır. Epiküros’un haz anlayışı ise ölçülülük ve temel ihtiyaçların karşılanmasına dayanır.
Özgün Açıklama: Modern dünyada haz kavramı genellikle daha fazlasını isteme, hızlı tatmin ve sınırsız tüketim ile ilişkilendirilir. İnsanlar mutluluğu çoğu zaman dışsal nesnelerde, lükste veya geçici zevklerde arar. Oysa Epiküros, gerçek hazzın bedenin doğal ve zorunlu ihtiyaçlarının giderilmesi, yani aç kalmamak, susamamak, üşümemek gibi sade koşullarla mümkün olduğunu savunur. Epiküros’a göre mutluluk, aşırılıklarda değil; sadelikte, dinginlikte ve acıdan uzak bir yaşamda bulunur. Bu nedenle iki anlayış arasındaki temel fark, hazza yüklenen anlam ve sınır meselesidir.
Soru 2: Stoacı felsefeye göre “doğru yaşama”nın temel özelliği nedir?
Kısa Cevap: Stoacılara göre doğru yaşam, dış olaylar karşısında dingin kalmak ve eylemlerinde adaletli olmaktır.
Özgün Açıklama: Stoacı düşünce, insanın kontrol edemediği durumlar karşısında duygusal dengeyi korumasını öğütler. Hayatta birçok olay bireyin iradesi dışında gelişir; bu nedenle Stoacılar, bu tür durumlarda sükûnet ve kabulleniş tavrını benimser. Buna karşılık bireyin kendi seçimleri ve davranışları söz konusu olduğunda temel ölçüt erdemdir. Adalet, akılcılık ve sorumluluk, doğru yaşamanın vazgeçilmez unsurlarıdır. Stoacı anlayışta mutluluk, dış koşullara değil; kişinin içsel tutumuna ve erdemli davranışlarına bağlıdır.