11. Sınıf Felsefe Ders Kitabı Cevapları – Sayfa 139
Metin Analizi – John Locke
Soru 1: Locke hangi yaklaşımı eleştirmektedir?
Cevap: Doğuştan bilgi anlayışını (rasyonalizm) eleştirmektedir.
Soru 2: Locke’un temel görüşü nedir?
Cevap: Bilginin kaynağı deneydir (empirizm).
1. Locke’un Eleştirdiği Yaklaşım
Locke, zihinde doğuştan bilgi ve ilkeler bulunduğunu savunan rasyonalizme karşı çıkar. Bu yaklaşıma göre insan zihni dünyaya bazı hazır kavramlar ve evrensel doğrularla gelir. Locke ise çocuklar ve zihinsel gelişimi sınırlı bireyler örneğinden hareketle, doğuştan bilgi iddiasının tutarlı olmadığını savunur.
2. Locke’un Bilgi Anlayışı
Locke’a göre insan zihni doğuştan boş bir levha (tabula rasa) gibidir. Bilgiler sonradan deneyim yoluyla kazanılır. Deneyin iki temel kaynağı vardır:
- Duyum (sensasyon): Dış dünyadan gelen veriler
- Yansıma (refleksiyon): Zihnin kendi işlemlerini gözlemlemesi
Bu nedenle Locke’un yaklaşımı empirizm (deneycilik) olarak adlandırılır.