11. Sınıf Felsefe Ders Kitabı Sayfa 134 Cevapları – Hisar Yayınları
Soru: Bentham’ın ahlak anlayışına göre Fred’in bu durumda nasıl davranması beklenir?
Cevap: Bentham’a göre doğru eylem, en fazla sayıda insana en çok mutluluğu sağlayan eylemdir. Bu nedenle Fred’in beş kişiyi kurtaracak şekilde makası değiştirmesi beklenir.
Soru: Bu ikilemde raylarda çiçek toplayan kişinin yaşlı biri değil de ünlü bir bilim insanı olması durumunda Fred’in davranışı, Bentham’ın ahlak anlayışına göre nasıl olmalıdır?
Cevap: Bentham’ın yarar ilkesine göre önemli olan kişinin kimliği değil, eylemin sonucudur. Bu nedenle kişi bilim insanı olsa bile Fred’in yine beş kişiyi kurtaracak şekilde davranması gerekir.
Soru: Kant’a göre ahlaki davranışın en güvenilir rehberi nedir? Böyle bir yaklaşımı geliştirmek kolay mıdır?
Cevap: Kant’a göre ahlakın temeli ödevdir. Ancak gerçek hayatta duygular, çıkarlar ve koşullar devreye girdiği için bu yaklaşımı uygulamak her zaman kolay değildir.
Kant’ın Ödev Ahlakına Göre Değerlendirme
1. Durum: Kant’a göre ahlaki olan, ödeve uygun davranıştır. Bu nedenle yaralıya yardım edilmelidir.
2. Durum: Kant’a göre dürüstlük evrensel bir ödevdir. Haksız kazanca ortak olunmamalıdır.
1. Durumun Kant’a Göre Değerlendirilmesi
Kant’ın ahlak anlayışında davranışın değeri, sonucundan değil niyet ve ödev bilincinden kaynaklanır. Yaralı bir insana yardım etmek, insanı araç değil amaç olarak görmek anlamına gelir. Toplantıya geç kalma gibi kişisel kaygılar ahlaki ödevin önüne geçemez. Bu nedenle Kant’a göre yardım etmek ahlaki bir zorunluluktur.
2. Durumun Kant’a Göre Değerlendirilmesi
Kant’ın koşulsuz buyruğuna göre kişi, yalnızca herkes için geçerli olabilecek ilkelere göre davranmalıdır. İş yerinde yapılan haksız harcamalara sessiz kalmak, dürüstlük ilkesine aykırıdır. Böyle bir davranış evrenselleştirildiğinde ahlaki düzen bozulur. Bu yüzden Kant’a göre dürüst davranmak ve yanlışlara ortak olmamak gerekir.