11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 95-99 Cevapları MEB Yayınları 2026-2027, Oğulla Buluşma metninin söz varlığı çalışmalarından Türk dünyasının farklı şivelerine ve ortak kültür unsurlarına uzanan etkinliklerin cevaplarını içermektedir.
11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 95-99 Cevapları MEB Yayınları
Bu bölümde öğrenciler kelimelerin bağlam içindeki anlamlarını belirlemekte, farklı Türk şivelerini Türkiye Türkçesiyle karşılaştırmakta ve anlatmaya bağlı edebî metinlerin temel özelliklerini hatırlamaktadır. Son bölümde ise Türk dünyasının ortak kültürünü yansıtan görseller yorumlanmaktadır.
11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 95 Cevapları
Söz Varlığımız - Anlam Oluşturabilme
1. Altı çizili kelimelerin anlamlarına yönelik tahminlerinizi yazınız. Kısa Cevap:
| Kelime | Anlamı |
|---|---|
| yular | Hayvanı bağlamak veya çekerek götürmek için başına bağlanan ip ya da bağ. |
| üzengi | Atın eyerinin iki yanında bulunan ve binicinin ayağını bastığı parça. |
| katar | Birbirine bağlı taşıt veya vagonlardan oluşan dizi; metinde tren anlamındadır. |
| kampana | Çan biçiminde, ses çıkarmak için kullanılan araç. |
| hat | Bir ulaşım aracının izlediği yol veya güzergâh; burada demir yolu hattıdır. |
| toynak | At gibi bazı hayvanların ayaklarının ucundaki sert bölüm. |
2. Metinde geçen bu kelimeleri bağlama uygun şekilde birer cümlede kullanınız. Örnek Cevap:
- Yular: Çordon atın yularını sıkıca tuttu.
- Üzengi: Ayağını üzengiye basarak ata bindi.
- Katar: Askerleri taşıyan katar istasyondan hareket etti.
- Kampana: İstasyonun kampanası trenin hareket edeceğini haber verdi.
- Hat: Tren demir yolu hattı boyunca ilerledi.
- Toynak: Atın toynakları sert zeminde ses çıkarıyordu.
11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 96-97 Cevapları
3. Hikâyede kullanılan bu kelimelerin seçilme nedenlerine ilişkin tahminlerinizi yazınız. Örnek Cevap: Yular, üzengi, katar, kampana, hat ve toynak gibi kelimeler hikâyenin geçtiği dönemi, ulaşım biçimlerini ve Çordon'un yaşadığı çevreyi gerçekçi biçimde yansıtmak için kullanılmıştır. Bu kelimeler olayların zihinde canlandırılmasını da kolaylaştırır.
4.a) Metinlerdeki altı çizili kelimelerin yapısında ve anlamında gerçekleşen değişiklikleri bulunuz. Örnek Cevap: Türk şivelerinde aynı veya ortak kökten gelen kelimelerde ses, ek ve söyleyiş farklılıkları görülmektedir.
| Türk Şivesindeki Kullanım | Türkiye Türkçesi |
|---|---|
| Dostıq | Dostluk |
| isi | işi |
| aqıl | akıl |
| giice yene | gece yine |
| gara | kara |
| saansız | sayısız |
| haraabaanı | harabeyi |
| bes etdi | kesti |
| binaaçılar | bina ustaları |
| sııldı | sildi |
| ketpegen | gitmeyen |
| kölü | gölü |
| türlüü egin | türlü ekin |
| sadaliriñ kaldi | sedaları kaldı |
| mukam | makam |
| ölginimde | öldüğümde |
| salma | yapma |
| ayilar | uyanır |
| yatmışları | yatanları |
| oyatsın | uyandırsın |
4.b) Bu değişikliklerin nedenleriyle ilgili beyin fırtınası yapınız ve ulaştığınız sonuçları yazınız. Örnek Cevap: Türk topluluklarının farklı coğrafyalarda yaşamaları, zaman içinde farklı toplumlarla etkileşime girmeleri ve ses özelliklerinin değişmesi şiveler arasında farklılıkların oluşmasına neden olmuştur. Buna rağmen ortak kök ve anlam benzerlikleri büyük ölçüde korunmuştur.
Kontrol Listesi: Bu bölüm öğrencinin kendi çalışma sürecini değerlendirmesine yöneliktir. Öğrenci yaptığı çalışmaya göre Evet veya Hayır seçeneklerinden uygun olanı işaretlemelidir.
11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 98 Cevapları
4.c) İncelediğiniz metinlerin dili ile Türkiye Türkçesini dil ve anlatım yönünden karşılaştırınız. Örnek Cevap:
| Benzerlikler | Farklılıklar |
|---|---|
| Birçok kelimenin kökü ve temel anlamı ortaktır. | Bazı sesler farklılaşmıştır: k/g, q/k, y/c gibi. |
| Cümle kuruluşlarında önemli benzerlikler vardır. | Bazı kelimelerin söylenişi ve yazılışı farklıdır. |
| Ortak kültüre ait kavramlar ve ifadeler görülür. | Bazı ekler ve kelime biçimleri farklı kullanılmaktadır. |
Hatırlayalım
1. Anlatmaya bağlı edebî metinlerin ayırt edici özelliklerini kavram haritasındaki ilgili alanlara yazınız. Kısa Cevap: Anlatmaya bağlı edebî metinler kurmaca metinlerdir; olay örgüsü, kişiler, zaman, mekân, anlatıcı ve bakış açısı, çatışma ve tema gibi unsurlardan oluşur.
11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 99 Cevapları
2. Görsellerin sizde çağrıştırdığı kavramları altlarındaki boşluklara yazınız. Örnek Cevap:
- Atlı kültür ve geleneksel kıyafetler
- Halı ve kilim dokumacılığı
- Çini ve geleneksel süsleme sanatı
- Türk kahvesi ve misafirperverlik
- Yurt / çadır ve konargöçer yaşam
- Geleneksel Türk okçuluğu
3. Yukarıdaki görsellerin dışında Türk dünyasının ortak kültürünü yansıtabilecek ne tür görseller olabilir? Örnek Cevap: Nevruz kutlamaları, kopuz ve saz, halk oyunları, Dede Korkut, geleneksel yemekler, tarihî yapılar, el sanatları ve ortak destan kahramanları Türk dünyasının ortak kültürünü yansıtan görsellere örnek olabilir.
KİTABIN TÜM CEVAPLARI
Bütün sayfalara ait açıklamalı çözümleri 11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Cevapları MEB Yayınları 2026-2027 sayfasında inceleyebilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Yular ve üzengi ne demektir?
Yular, hayvanı bağlamak veya yönlendirmek için kullanılan bağdır. Üzengi ise binicinin ayağını bastığı, eyerin iki yanında bulunan parçadır.
Türk şiveleri arasında neden farklılıklar vardır?Farklı coğrafyalarda yaşama, tarihî süreç ve diğer dillerle etkileşim nedeniyle ses, kelime ve eklerde bazı farklılıklar oluşmuştur.
Anlatmaya bağlı edebî metinlerin temel unsurları nelerdir?Olay örgüsü, kişiler, zaman, mekân, anlatıcı ve bakış açısı, çatışma ve tema temel unsurlar arasında yer alır.