11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 39-41 Cevapları MEB Yayınları, Mehmet Kaplan'ın mektubundan hareketle söz varlığı, metin analizi ve anlatım özelliklerini değerlendiren etkinlikleri kapsamaktadır. Öğrenciler bu bölümde bilinmeyen kelimelerin anlamını bağlamdan tahmin etmekte, mektubun düşünce yapısını çözümlemekte ve öznel-nesnel ifadeleri ayırt etmektedir.
11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 39-41 Cevapları MEB Yayınları
Bu sayfalarda Ali'ye Mektuplar metni üzerinde anlam oluşturma çalışmaları devam etmektedir. Mehmet Kaplan'ın roman, çalışma, okuma ve yazma hakkındaki düşünceleri incelenirken mektubun konu, ana düşünce, yardımcı düşünce ve iletileri de belirlenmektedir. Son bölümde yazarın hayatı ile mektubundaki düşünceler arasındaki ilişki ve öznel-nesnel anlatım üzerinde durulmaktadır.
11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 39 Cevapları
Anlam Oluşturabilme - Söz Varlığımız
1. Okuduğunuz metnin bağlamını göz önünde bulundurarak altı çizili kelimelerin anlamlarına yönelik tahminlerinizi ilgili yerlere yazınız. Tahminlerinizin doğruluğunu TDK Güncel Türkçe Sözlük'ten kontrol ediniz.
Örnek cevap:
| Kelime | Tahminim |
|---|---|
| umumiyetle | Genellikle, çoğunlukla |
| mücerretlik | Soyutluk |
| tahlil | Çözümleme, inceleme |
| mamafih | Bununla birlikte, yine de |
| idealizm | Ülkücülük, idealci düşünce |
| vaka | Olay |
2. Altı çizili kelimelerin yerine metnin bağlamına uygun hangi kelimeler kullanılabilir? Önerilerinizi ilgili alana yazınız.
Cevap:
| Kelime | Metne Uygun Öneri |
|---|---|
| umumiyetle | genellikle |
| mücerretlik | soyutluk |
| tahlil | çözümleme |
| mamafih | bununla birlikte |
| idealizm | ülkücülük |
| vaka | olay |
3. Mektup metninde anlamını bilmediğiniz diğer kelimeleri / kelime gruplarını tespit ederek bunların anlamlarını TDK Güncel Türkçe Sözlük'ten öğreniniz.
Örnek cevap:
- mütemadi: Sürekli, aralıksız.
- müsamahakâr: Hoşgörülü.
- mazi: Geçmiş.
- alâka: İlgi.
- satıh: Yüzey.
- malumat: Bilgi.
11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 40 Cevapları
Metni Anlayalım
1. Mektupta anlatılanlardan hareketle yazarın mektubu yazma amacına yönelik çıkarımlarda bulununuz.
Örnek cevap: Mehmet Kaplan mektubu, Ali ile günlük hayatını, duygularını, çalışmalarını, okuduklarını ve edebiyat hakkındaki düşüncelerini paylaşmak amacıyla yazmıştır. Bunun yanında Ali'nin yaşamını ve çalışmalarını merak ettiğini belirtmekte, ona çalışma ve yazma konusunda düşüncelerini de aktarmaktadır.
2. Yazarın edebî bir tür olan romanla ilgili düşüncelerine mektupta yer vermesi, mektup türünün işlevi hakkında size ne düşündürüyor? Açıklayınız.
Örnek cevap: Mektubun yalnızca günlük olayları haber vermek için kullanılmadığını düşünüyorum. Kişi mektupla edebiyat, sanat, kitaplar ve düşünsel konular hakkındaki görüşlerini de karşısındaki kişiyle paylaşabilir. Bu yönüyle mektup hem kişisel hem de düşünsel bir iletişim aracıdır.
3. Metinden hareketle yazarın roman türüne bakış açısını değerlendiriniz.
Örnek cevap: Yazar romanı yalnızca olay anlatan bir tür olarak görmemektedir. Karakterlerin iç dünyalarının, geçmişlerinin, davranışlarının ve konuşmalarının ayrıntılı biçimde ortaya konmasına önem vermektedir. Dostoyevski'nin romanlarını bu yönüyle derin ve psikolojik bulmakta, Rus romanını Fransız romanıyla karşılaştırmaktadır.
4. Yazarın Karamazoflar romanında kişi tahlili tekniğini ele alışını değerlendiriniz. Sizce bu tekniği hangi tür yazılarda görmek mümkündür? Açıklayınız.
Örnek cevap: Mehmet Kaplan, Karamazoflar'daki kişilerin yalnızca anlatıcı tarafından tanıtılmadığını; konuşmaları, davranışları, geçmişleri ve olaylar karşısındaki tepkileriyle ortaya çıktığını belirtmektedir. Bu yöntemin kişileri daha gerçek ve derin gösterdiğini düşünmektedir. Kişi çözümlemelerine özellikle roman ve hikâyelerde; ayrıca biyografi, anı ve edebî inceleme yazılarında rastlanabilir.
Çalışma Kâğıdı
Çalışma Kâğıdı'nı Mehmet Kaplan'ın mektup metnine göre tamamlayınız.
Örnek cevap:
| Konu | Mehmet Kaplan'ın günlük yaşamını, okuma ve çalışma hayatını, edebiyatla ilgili düşüncelerini ve kişisel duygularını Ali'yle paylaşması. |
| Ana Düşünce | İnsanın kendisini geliştirebilmesi için okuması, düşünmesi, çalışması ve cesaretle yazma çabası göstermesi gerekir. |
| Yardımcı Düşünceler | Yalnızlık ve günlük yaşam; Namık Kemal ve Dostoyevski okumaları; Rus ve Fransız romanlarının karşılaştırılması; yazma isteği; çalışma ve yetenek ilişkisi; arkadaş ve aile çevresi. |
| Anlatım Biçimleri | Açıklayıcı ve öyküleyici anlatım; yer yer tartışmacı anlatım. |
| Düşünceyi Geliştirme Yolları | Karşılaştırma, örnekleme ve benzetme. |
| Açık İletiler | Çalışmak yeteneğin gelişmesini sağlar. Düşünmek ve yazmak çaba ve irade gerektirir. Okunan eserler kişinin düşünce dünyasını geliştirebilir. |
| Örtük İletiler | Kendini geliştirmek sabır ve cesaret ister. Nitelikli eserler kişiye yeni bakış açıları kazandırır. Samimi dostlukta duygu ve düşüncelerin açıkça paylaşılması önemlidir. |
11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 41 Cevapları
Fark Edelim
Aşağıdaki metinden ve Mehmet Kaplan'ın biyografisinden yola çıkarak mektup metninde yazarın hayatı ve düşünceleriyle ilgili hangi ayrıntılara ulaşılabileceğini açıklayınız.
Örnek cevap: Mektuptan Mehmet Kaplan'ın edebiyatla yoğun biçimde ilgilendiği, Namık Kemal ve Dostoyevski gibi yazarları okuyup incelediği, roman ve kişi çözümlemeleri üzerine düşündüğü anlaşılmaktadır. Yazmaya büyük önem verdiği, çalışmanın yeteneği geliştirdiğini düşündüğü ve insanın kendisini geliştirmesi için sabırla çalışması gerektiğine inandığı görülmektedir. Günlük yaşamı, arkadaşlıkları, yalnızlığı ve çevresindeki insanlara ilişkin ayrıntılar da mektupta yer almaktadır.
Sıra Sizde
Mehmet Kaplan'ın mektubunda öznel ve nesnel ifadelere örnekler bulunuz ve bunları ilgili yerlere yazınız. Bu ifadelerden hangisinin mektubun türünü belirlemenizde daha etkili olduğunu açıklayınız.
Cevap:
| Öznel İfadeler | Nesnel İfadeler |
|---|---|
| “Son mektubun beni çok memnun etti.” | “Fakültede imtihanlar başladı.” |
| “Hayat bu anda bana tuhaf geliyor.” | “Bu sene Namık Kemal'in eserlerini okudum ve tahlil ettim.” |
| “Bana Rus usulü daha derin ve psikolojik geliyor.” | “Bu ay içinde Dostoyevski'nin Karamazof Kardeşleri'ni okudum.” |
| “Almanca kısaltılmamış güzel tercümesi hoşuma gitti.” | “Ara sıra Küllük kahvesine gidiyorum.” |
Örnek değerlendirme: Mektubun türünü belirlemede özellikle öznel ifadeler daha etkilidir. Çünkü özel mektuplarda yazar kendi duygularını, beğenilerini, düşüncelerini ve kişisel değerlendirmelerini doğrudan karşısındaki kişiye aktarır. Nesnel ifadeler ise mektuba günlük yaşamla ilgili somut bilgiler kazandırmaktadır.
Bütün sayfalara ait açıklamalı çözümleri 11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Cevapları MEB Yayınları 2026-2027 sayfasında inceleyebilirsiniz.