11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 36-38 Cevapları MEB Yayınları, mektup türünün iletişim yönünü ve bir metni amaca uygun biçimde okuma çalışmalarını kapsamaktadır. Bölümde Nurullah Ataç'ın düşüncelerinden hareketle mektup kavramı değerlendirilmekte, ardından Mehmet Kaplan'ın Ali'ye Mektuplar adlı metnine geçilmektedir.
11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 36-38 Cevapları MEB Yayınları
Metin Tahlili-2 (Anlama) bölümünde öğrenciler önce mektubun yalnızca iki kişi arasındaki yazılı iletişimden ibaret olup olmadığını tartışmaktadır. Ardından okuma amacı belirleme, metnin içeriği ve türü hakkında tahmin yürütme ve uygun okuma stratejisi seçme çalışmaları yapılmaktadır. Sayfa 37-38'de Mehmet Kaplan'ın Ali'ye yazdığı mektup okunmaktadır.
11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 36 Cevapları
Metin Tahlili-2 (Anlama) - Okuma - Konuya Başlarken
1. Metinden hareketle “mektup” kelimesinin size neler ifade ettiğini hayatınızdan örnekler vererek açıklayınız.
Örnek cevap: Mektup benim için duygu ve düşüncelerin bir başkasına içten bir şekilde aktarılması anlamına gelir. Günümüzde daha çok mesaj ve e-posta kullansak da bir arkadaşımıza veya yakınımıza uzun bir mesaj yazarken aslında mektuba benzer bir iletişim kurarız. Mektup, uzakta olan kişiler arasında bağ kurulmasını da sağlar.
2. “Her yazı bir mektup olduğu gibi her resim, her ezgi, her yapı da birer mektuptur.” cümlesini iletişim bağlamında yorumlayınız.
Örnek cevap: İnsan yalnızca konuşarak veya yazarak iletişim kurmaz. Bir resim, müzik eseri veya mimari yapı da onu ortaya koyan kişinin duygu, düşünce ve bakış açısını başkalarına aktarabilir. Bu nedenle sanat eserleri de insanlara bir mesaj ulaştıran mektuplara benzetilebilir.
3. “Elimde değil: ben bir konuya bağlanamıyorum, konuşur gibi, mektup yazar gibi, ondan ona geçeyim diyorum.” cümlesine katılıp katılmadığınızı gerekçesiyle yazınız.
Örnek cevap: Bu düşünceye kısmen katılıyorum. Günlük konuşmalarda bir konudan başka bir konuya geçmek doğal olabilir ve mektuba samimi bir hava kazandırabilir. Ancak yazının anlaşılır olması için düşünceler arasında belli bir bağlantının bulunması gerektiğini düşünüyorum.
11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 37 Cevapları
Okumayı Yönetebilme - Metni Okuyalım
Mehmet Kaplan'a ait Ali'ye Mektuplar adlı metne göz gezdiriniz ve adımları uygulayınız.
1. Okuma amacınızı belirleyiniz.
Örnek cevap: Okuma amacım, Mehmet Kaplan'ın Ali'ye hangi duygu ve düşüncelerini aktardığını anlamak ve metnin mektup türüne ait özelliklerini belirlemektir.
2. Metnin hitap bölümü ve görselinden yararlanarak içeriğine ve türüne yönelik tahminlerde bulununuz.
Örnek cevap: Metnin “Ali,” hitabıyla başlaması ve mektup görselinin kullanılması, metnin özel mektup türünde olduğunu düşündürmektedir. Yazarın günlük yaşamından, düşüncelerinden, öğrenim hayatından ve kişisel duygularından söz edeceğini tahmin ediyorum.
3. Metnin içeriğine ve türüne uygun okuma yöntem ve stratejisi belirleyiniz.
Örnek cevap: Metni önce bütün olarak sessizce okuyup daha sonra önemli duygu ve düşüncelerin altını çizerek ve kısa notlar alarak tekrar okuyabilirim. Böylece mektubun ana düşüncelerini ve yazarın ruh hâlini daha kolay belirleyebilirim.
4. Mektubu önce sessiz okuduktan sonra seçtiğiniz okuma stratejisine uygun biçimde tekrar okuyunuz.
Örnek cevap: Metni önce sessizce okudum. İkinci okumamda Mehmet Kaplan'ın yalnızlık, çalışma, okuma, yazma isteği ve insan ilişkileri hakkındaki düşüncelerini işaretleyerek önemli gördüğüm bölümleri not aldım.
Ali'ye Mektuplar Metni
Mehmet Kaplan mektubunda Ali'ye günlük hayatından, kaldığı yerden, üniversite çalışmalarından ve okuduğu eserlerden söz etmektedir. Yazar aynı zamanda yalnızlığı, çalışma isteğini, düşüncelerini yazıya aktarma çabasını ve kendi yetenekleri hakkındaki değerlendirmelerini samimi bir dille paylaşmaktadır.
11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 38 Cevapları
Ali'ye Mektuplar Metninin Devamı
Sayfa 38'de mektubun devamında Mehmet Kaplan'ın çalışma, irade, yazma isteği, insanlarla ilişkiler ve yakın çevresindeki kişiler hakkındaki düşünceleri yer almaktadır. Yazar karşısındaki kişiye doğrudan seslendiği için metinde doğal, kişisel ve samimi bir anlatım görülmektedir.
Mehmet Kaplan'ın Biyografisi
Mehmet Kaplan (1915-1986), Türk dili ve edebiyatı alanında çalışmalar yapmış önemli bir akademisyen ve yazardır. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesinde öğrenim görmüş, Yeni Türk Edebiyatı alanında Ahmet Hamdi Tanpınar'la çalışmıştır. Şiir ve hikâye tahlilleri, edebiyat araştırmaları, deneme ve mektuplarıyla Türk edebiyatına katkıda bulunmuştur.
Başlıca eserleri arasında Şiir Tahlilleri, Tanpınar'ın Şiir Dünyası, Türk Edebiyatı Üzerinde Araştırmalar, Hikâye Tahlilleri, Nesillerin Ruhu, Kültür ve Dil ve Ali'ye Mektuplar bulunmaktadır.
Bütün sayfalara ait açıklamalı çözümleri 11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Cevapları MEB Yayınları 2026-2027 sayfasında inceleyebilirsiniz.