11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 268 Cevapları – Ata Yayınları
Hazırlık Cevapları
Soru 1: İnsanlar eleştirilmekten neden hoşlanmazlar?
Kısa Cevap: Eleştiri, kişide eksiklik hissi oluşturduğu için rahatsız edebilir.
Özellikle sert eleştiriler olumsuz etki bırakır.
Detaylı Cevap: İnsanlar genellikle eleştirildiğinde kendilerini yetersiz hissedebilir ve bu durum onları rahatsız eder. Özellikle eleştiri kırıcı veya yargılayıcı bir şekilde yapılırsa kişi bunu kişisel algılar. Bu da eleştiriden kaçınmasına neden olur.
Ancak doğru şekilde yapılan eleştiriler, kişinin gelişimine katkı sağlayan önemli bir araçtır. Bu yüzden eleştirinin üslubu çok önemlidir.
Soru 2: Eleştiri bir kişinin ya da eserin sadece yanlışlarını ortaya koymak mıdır?
Kısa Cevap: Hayır, eleştiri hem güçlü hem zayıf yönleri ortaya koyar.
Amaç denge ve gelişimdir.
Detaylı Cevap: Eleştiri, yalnızca hataları bulmak değildir. Aynı zamanda bir eserin başarılı yönlerini de ortaya koyarak dengeli bir değerlendirme yapmaktır.
Gerçek bir eleştiri, hem olumlu hem olumsuz yönleri ele alır ve böylece daha doğru bir değerlendirme sunar. Bu yaklaşım, eleştiriyi yapıcı ve geliştirici hale getirir.
Soru 3: Bir roman hakkında değerlendirme yapabilmek için hangi bilgilere sahip olunmalıdır?
Kısa Cevap: Romanın yapısı ve içeriği hakkında bilgi sahibi olunmalıdır.
Detaylı Cevap: Bir romanı değerlendirmek için yazar, dönem, konu, tema, karakterler ve olay örgüsü gibi temel unsurlar bilinmelidir. Ayrıca eserin dili, anlatım teknikleri ve üslubu da değerlendirmede önemli rol oynar.
Bu unsurların bilinmesi, romanın derinlemesine analiz edilmesini ve doğru yorum yapılmasını sağlar.
11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 270 Cevapları – Ata Yayınları
Metni Anlama ve Çözümleme
Soru 1: “Keklik” adlı metinde eserle ilgili yapılan olumlu ve olumsuz değerlendirmeleri belirleyiniz.
Kısa Cevap: Olumlu: Gerçekçilik ve anlatımın doğallığı
Olumsuz: Kurgu ve anlatımda yer yer kopukluklar
Detaylı Cevap: Metinde eserin gerçekçi yapısı ve olayların doğal akışı olumlu yönler olarak öne çıkarılmıştır. Karakterlerin hayatla uyumlu olması da eserin güçlü yanları arasındadır.
Ancak bazı bölümlerde kurgu bütünlüğünün zayıflaması ve anlatımın karmaşıklaşması eleştirilmiştir. Bu durum, eserin etkisini zaman zaman azaltmaktadır.
Soru 2: Metindeki “romanda iki Yaşar olması” ifadesiyle anlatılmak istenen nedir?
Kısa Cevap: Yapay ve gerçekçi olmak üzere iki farklı karakter sunumu vardır.
Detaylı Cevap: Bu ifade, romanda Yaşar karakterinin iki farklı şekilde ele alındığını anlatır. Birincisi yazarın bilinçli olarak oluşturduğu kurgu karakter, ikincisi ise olayların içinde doğal şekilde gelişen gerçekçi karakterdir.
Bu durum, romanın bazı bölümlerinde gerçeklik duygusunun zayıflamasına neden olmaktadır.
Soru 3: Metnin dil ve anlatım özelliklerini belirtiniz.
Kısa Cevap: Dil sade, anlatım eleştirel ve açıklayıcıdır.
Detaylı Cevap: Metinde kullanılan dil anlaşılır ve akıcıdır. Yazar, eleştirel bir bakış açısıyla eseri değerlendirmiştir. Anlatım açıklayıcı ve yorumlayıcı bir özellik taşır.
Soru 4: Metindeki düşünceleri gerekçe ve tutarlılık yönünden değerlendiriniz.
Kısa Cevap: Düşünceler mantıklı ve tutarlıdır.
Detaylı Cevap: Metinde sunulan görüşler, örnekler ve açıklamalarla desteklenmiştir. Bu durum, düşüncelerin hem inandırıcı hem de tutarlı olmasını sağlamaktadır. Eleştiriler, rastgele değil gerekçelere dayalıdır.
Soru 5: Metnin eleştiri türünü belirleyiniz.
Kısa Cevap: Nesnel eleştiri
Detaylı Cevap: Metin, eseri kişisel duygulardan uzak, somut verilere dayalı şekilde inceleyen bir anlayışla yazılmıştır. Bu nedenle nesnel (bilimsel) eleştiri türüne örnektir.
Soru 6: Bilgi ve yorum cümlelerini ayırt ediniz.
Kısa Cevap: Bilgi: Nesnel | Yorum: Öznel
- Bilgi cümlesi: “Romanın üçte biri onun anlatımı üzerine kurulmuştur.”
- Yorum cümlesi: “Bu durum eserin etkisini azaltmaktadır.”
Bilgi cümleleri kanıtlanabilir, yorum cümleleri ise kişisel değerlendirme içerir.
Soru 7: “İkinci Yeni” metni ile bu metni karşılaştırınız.
Kısa Cevap: Biri şiir akımını, diğeri romanı eleştirir.
Detaylı Cevap: “İkinci Yeni” metni, bir edebî akımı genel olarak açıklayan öğretici bir metindir. “Keklik” metni ise tek bir eseri ayrıntılı inceleyen eleştirel bir metindir.
Bu yönüyle “İkinci Yeni” daha genel ve açıklayıcı, “Keklik” metni ise özel ve çözümleyici bir yapıdadır.
11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 271 Cevapları – Ata Yayınları
1. Etkinlik – Anlatım Bozuklukları
Kısa Cevap: Cümlelerdeki anlatım bozuklukları; yüklem, özne, nesne ve tümleç eksikliklerinden kaynaklanmaktadır.
Doğru hâlleri aşağıda verilmiştir.
- Kahvaltıda peynir, ekmek ve çay içtik.
Kahvaltıda peynir ekmek yedik ve çay içtik. (Yüklem eksikliği) - Kimin dürüst, kimin dürüst olmadığını biliyor.
Kimin dürüst olduğunu, kimin dürüst olmadığını biliyor. (Yüklem eksikliği) - Suçlamaların yersiz ve doğru olmadığını söyle.
Suçlamaların yersiz olduğunu ve doğru olmadığını söyle. (Yüklem eksikliği) - Dernek müdürünün yetkileri alındı ve kovuldu.
Dernek müdürünün yetkileri alındı ve dernek müdürü kovuldu. (Özne eksikliği) - O insanların sayısı azalıyor, bulunmaz oluyor.
O insanların sayısı azalıyor, onlar bulunmaz oluyor. (Özne eksikliği) - Belediye tarafından yaptırılan dört katlı binanın inşaatı bitirildi ve hizmete girdi.
Belediye tarafından yaptırılan dört katlı binanın inşaatı bitirildi ve bina hizmete girdi. (Özne eksikliği) - Düşman kenti bombaladı ama giremedi.
Düşman kenti bombaladı; ama kente giremedi. (Dolaylı tümleç eksikliği) - Çukurova’nın toprağı insanı diriltir, umut verir.
Çukurova’nın toprağı insanı diriltir, insana umut verir. (Dolaylı tümleç eksikliği) - Sizi önemseyen ve inanan insanlar var.
Sizi önemseyen ve size inanan insanlar var. (Dolaylı tümleç eksikliği) - Kötü bir beste yaptığımda beni eleştirir ve tartışırdı.
Kötü bir beste yaptığımda beni eleştirir ve benimle tartışırdı. (Dolaylı tümleç eksikliği) - Senin sorunlarını çözmeye çalışıyor, başa çıkmak için uğraşıyoruz.
Senin sorunlarını çözmeye çalışıyor; sorunlarınla başa çıkmak için uğraşıyoruz. (Edat tümleci eksikliği) - Size teşekkür etmek ve kutlamak istiyor.
Size teşekkür etmek ve sizi kutlamak istiyor. (Nesne eksikliği) - Yazıya özendiği, dikkatle yazdığı belliydi.
Yazıya özendiği, yazıyı dikkatle yazdığı belliydi. (Nesne eksikliği) - Sana telefon açmış, merak ediyormuş.
Sana telefon açmış, seni merak ediyormuş. (Nesne eksikliği) - Bütün sorunlar halledilip öyle gidecekti.
Bütün sorunlar halledilip öyle gidilecekti. (Çatı uyuşmazlığı) - Bütün sahipsiz hayvanlar toplanıp şehir dışına götürecek.
Bütün sahipsiz hayvanlar toplanıp şehir dışına götürülecek. (Çatı uyuşmazlığı)
11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 272 Cevapları – Ata Yayınları
2. Etkinlik Cevapları
Soru: Metindeki yazım ve noktalama yanlışlarını bulunuz ve nedenlerini açıklayınız.
Kısa Cevap: Eski yazım, yanlış ek kullanımı ve uygun olmayan noktalama hataları vardır.
- “meziyyet” → “meziyet” (Eski yazım kullanılmıştır.)
- “biribirinden” → “birbirinden” (Yazım hatası vardır.)
- “bakış ile” → “bakışla” (“ile” ekleşince bitişik yazılır.)
- “gerekir!” → “gerekir.” (Ünlem değil, nokta kullanılmalıdır.)
3. Etkinlik Cevapları
Soru: Parçada kullanılan noktalama işaretlerinin görevlerini açıklayınız.
Kısa Cevap: Tırnak, iki nokta, virgül ve soru işareti kullanılmıştır.
- Tırnak (“ ”): Alıntı sözleri göstermek için kullanılmıştır.
- İki nokta (:): Açıklama ve örnek vermek için kullanılmıştır.
- Virgül (,): Cümle içindeki öğeleri ayırmak için kullanılmıştır.
- Soru işareti (?): Soru anlamı vermek için kullanılmıştır.
4. Etkinlik Cevapları
Soru: Soru eki mı/mi/mu/mü kullanım kurallarını belirtiniz.
Kısa Cevap: Soru eki ayrı yazılır, ünlü uyumuna uyar, ek fiille birleşirse bitişik yazılır.
- Ayrı yazılır: “gelir mi”
- Ünlü uyumuna uyar: “geldi mi / oldu mu”
- Ek fiille birleşir: “mıydı, miydi”
Örnek:
- “Bilmiyorlar mıydı” → mı ayrı, ydı bitişik
- “olabilir mi” → mi ayrı
5. Etkinlik Cevapları
Soru: Altı çizili kelimelerin neden büyük harfle yazıldığını açıklayınız.
Kısa Cevap: Çünkü bunlar özel isimdir.
Detaylı Cevap: Metindeki Yaşar, Elvan Çavuş, Seyit, Ankara, Sulakça, Almanya, Amerikalılar gibi kelimeler özel ad oldukları için büyük harfle yazılmıştır.
Bu kural, kişi, yer ve millet adlarının yazımında geçerlidir.
11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 273 Cevapları – Ata Yayınları
Yazma Çalışmaları
Kısa Cevap: Eleştiri yazısı; hazırlık, planlama, taslak oluşturma ve paylaşma aşamalarından oluşur.
Aşağıda örnek eleştiri yazıları yer almaktadır.
Eleştiri Yazısı – “küçük Prens” Üzerine
Giriş: Küçük Prens, dış görünüşte çocuklara hitap eden ancak derin anlamlar barındıran bir eserdir. Bu yazıda eserin dili ve mesajları değerlendirilecektir.
Gelişme: Eserde, Küçük Prens’in yolculuğu üzerinden insanların bencilliği, sevgisizliği ve yalnızlığı eleştirilir. Yazar, sade bir dil kullanarak okuyucuya güçlü mesajlar verir. Ancak bazı bölümlerin fazla sembolik olması, küçük yaştaki okuyucular için anlaşılmayı zorlaştırabilir.
Sonuç: Eser, insani değerleri hatırlatan evrensel bir yapıdadır. Her yaş grubuna hitap etmesi onu önemli bir klasik haline getirmiştir.
Eleştiri Yazısı – “çalıkuşu” Üzerine
Giriş: Çalıkuşu, idealist bir öğretmenin yaşam mücadelesini anlatan önemli bir romandır. Bu yazıda eserin toplumsal yönü değerlendirilecektir.
Gelişme: Roman, kadının toplumdaki yeri ve bireysel mücadele açısından güçlü bir anlatım sunar. Feride karakteri, kararlılığıyla dikkat çeker. Yazarın dili sade ve akıcıdır. Ancak bazı bölümlerde duygusal yoğunluk fazladır.
Sonuç: Eser, toplumsal mesajları ve güçlü karakterleriyle Türk edebiyatının önemli yapıtlarından biridir.
Sözlü İletişim Çalışmaları
Kitap Tanıtımı – “Kürk Mantolu Madonna”
Kısa Cevap: Eser, insanın iç dünyasını ve yalnızlığını etkileyici biçimde anlatır.
Detaylı Cevap: Sabahattin Ali’nin bu romanı, aşk, yalnızlık ve insan psikolojisini derinlemesine ele alır. Dilinin sade olması eseri okunabilir kılar. Karakterler oldukça gerçekçi ve etkileyicidir.
Bununla birlikte, olayların bazı bölümlerde yavaş ilerlemesi, okuyucunun temposunu düşürebilir. Ancak eserin duygusal gücü ve anlatım başarısı, bu durumu gölgede bırakır.