11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 226 Cevapları – Ata Yayınları
Hazırlık Soru – Cevap
Soru 1: Dostlarının zaaflarını kişisel çıkarları için kullanan insanlarla ilgili değerlendirmelerinizi arkadaşlarınızla paylaşınız.
Cevap: Zaafları fırsata çevirmek etik değildir. Bu tür davranışlar insan ilişkilerinde kalıcı güvensizlik oluşturur ve samimiyeti yok eder.
Soru 2: Bir tiyatro eserinin insanı ve toplumu etkileme derecesini değerlendiriniz.
Cevap: Tiyatro, toplumu ayna gibi yansıtır. İzleyiciye empati kazandırır, düşünmeye sevk eder ve sosyal bilinç gelişimine katkı sağlar.
Soru 3: Kendinizi bir tiyatro, hikâye veya roman kahramanıyla özdeşleştirdiğiniz oldu mu? Nedenini açıklayınız.
Cevap: Evet, zaman zaman özdeşleştirdim. Çünkü bazı karakterlerin yaşadığı duygular ve mücadeleler gerçek hayata benzer, bu da kendimi yakın hissetmemi sağlar.
11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Ata Yayınları Sayfa 231-232 Metni Anlama ve Çözümleme Cevapları
Soru 1) “Bir Adam Yaratmak” adlı oyundan alınan cümlelerde geçen kelimelerin anlamlarını tahmin ediniz.
Sanki mesul sizmişsiniz gibi bir korkunuz var.
Herkesi düşman görecek kadar kaybetme muvazeneni!
Cevap: Mesul: Üzerine görev düşen, sorumlu kişi.
Muvazene: Ruhsal ya da düşünsel denge durumu.
Soru 2) Oyunun konusunu ve temasını belirleyiniz.
Cevap: Konu: Husrev’in yaşadığı psikolojik çözülme süreci.
Tema: İnsan ruhu, suçluluk duygusu ve varoluşsal sorgulama.
Soru 3) Metindeki temel çatışmayı belirleyiniz.
Cevap: Metnin temel çatışması, Husrev’in gerçeklik ile zihninde kurduğu dünya arasında yaşadığı mücadeledir.
Metinde ayrıca:
- Akıl – duygu çatışması
- Güven – kuşku çatışması
görülmektedir.
Soru 4) Metnin dramatik örgüsünü belirleyiniz.
Husrev’in başarıya ulaşması
Beklenmedik trajik olayların yaşanması
Suçluluk ve korkunun gelişmesi
Psikolojik dengenin zayıflaması
Ruhsal çöküşün belirginleşmesi
Soru 5) Metindeki şahısların özelliklerini yazınız.
Husrev:
- Hassas, içe dönük, kırılgan
- Ruhsal baskı altında ezilen
- Vicdan azabı yaşayan
Mansur:
- Sağduyulu, mantıklı, destekleyici
- Gerçekçi bakış açısına sahip
Nevzat:
- Akılcı, çözümleyici, objektif
- Olaylara mesafeli yaklaşan
Ulviye:
- Duygusal, anlayışlı, şefkatli
- Koruyucu bir karakter
Soru 6) Dil ve anlatım özelliklerini açıklayınız.
Cevap: Metinde psikolojik derinliği yansıtan yoğun ve sembolik bir dil kullanılmıştır.
Bu anlatım tarzı, karakterin ruh hâlini ve iç gerilimini güçlendirmiştir.
Soru 7) Metinle ilgili görüşlerinizi yazınız.
Cevap: Eser, bireyin iç dünyasını oldukça etkileyici biçimde sunmaktadır. Husrev’in ruhsal çözümlemesi başarılıdır. Ancak bazı bölümler yoğun anlatım nedeniyle dikkatli okuma gerektirir.
Soru 8) Yazar ile metin arasındaki ilişkiyi değerlendiriniz.
Cevap: Oyun, yazarın insan psikolojisi ve ruhsal çatışmalar üzerine düşüncelerini yansıtmaktadır. Eserde görülen felsefi ve psikolojik yaklaşım, yazarın edebî anlayışıyla örtüşmektedir.
Etkinlik Cevapları
Tür: Bir Adam Yaratmak → Psikolojik ağırlıklı dram
Paydos → Toplumsal içerikli dram
Odak Noktası: Bir Adam Yaratmak → Bireyin iç dünyası
Paydos → Toplum ve değerler
Dil: Bir Adam Yaratmak → Yoğun ve düşünsel
Paydos → Akıcı ve günlük
Dramatik Yapı: Bir Adam Yaratmak → İç gerilim merkezli
Paydos → Olay merkezli
11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Ata Yayınları Sayfa 232 – Etkinlik Cevapları
Soru: Dram, hayatı gerçekte olduğu gibi acıklı ve gülünç yönleriyle birlikte yansıtan tiyatro türüdür. Trajedi ve komediyi kaynaştırarak hayatın güzel, çirkin, acı, tatlı, olağan yönlerini bütün hâlinde işler. Konular günlük yaşamdan veya tarihten alınır. Üç birlik kuralına uyma zorunluluğu yoktur. Olaylar acı, çirkin dahi olsa sahnede gösterilir. Kişiler toplumun her tabakasından seçilebilir. Nazım ya da nesir biçiminde yazılabilir. Yukarıdaki bilgilerden de yararlanarak “Bir Adam Yaratmak” oyununda dram türüne ait tespitlerinizi aşağıya yazınız.
Cevap: “Bir Adam Yaratmak” eserinde dram türünün temel özellikleri açık biçimde görülmektedir. Oyun, insan ruhunun acı, bunalım ve iç çatışmalarını gerçekçi bir yaklaşımla ele alır. Eserde yalnızca olay örgüsü değil, karakterlerin psikolojik derinliği de ön plandadır. Husrev’in yaşadığı vicdan azabı, korku ve ruhsal çözülme, hayatın trajik yönlerini sahneye taşır. Üç birlik kuralına bağlı kalınmadan kurgulanan eser, izleyiciye hem duygusal hem düşünsel bir etki sunar. Karakterler idealize edilmeden, insani yönleri ve zayıflıklarıyla yansıtılmıştır. Bu yönleriyle eser, dram türünün hayatı olduğu gibi yansıtma anlayışına uygunluk göstermektedir.