11. Sınıf Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 209-216 Cevapları Ata Yayıncılık

11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 209-210 Cevapları — Fatih-Harbiye

A) 1–5. soruları Fatih-Harbiye metnine göre cevaplayınız.

1) Metnin konusunu belirtiniz.

Cevap: Metnin konusu, Doğu–Batı çatışması ve iki kültür arasındaki değer farklılıklarıdır.

2) Metindeki çatışmayı belirleyiniz.

Cevap: Metindeki temel çatışma, Türk kültürü ile Batı hayranlığı arasındaki düşünce çatışmasıdır.

3) Faiz Bey ve Neriman’ın kişilik özelliklerini söyleyiniz.

• Faiz Bey: Bilgili, olgun, sabırlı, kültürüne bağlı, düşünceli.
• Neriman: Batı’ya özenen, kararsız, duygusal, zaman zaman düşüncelerinde savrulan bir genç kız.

4) Metnin anlatıcısını ve bakış açısını belirtiniz.

Cevap: Metnin anlatıcısı üçüncü kişi anlatıcıdır ve anlatım hâkim (ilahi) bakış açısıyla yapılmıştır.

5) Metnin üslup özelliklerini sıralayınız.

• Sade ve açık dil
• Düşünce ve tartışma ağırlıklı anlatım
• Öğretici ve düşündürücü üslup
• Yer yer açıklayıcı ve örneklendirici anlatım

B) Aşağıdaki bilgilerden doğru olanların başına “D”, yanlış olanların başına “Y” yazınız.

a) Cumhuriyetin ilk yıllarındaki roman yazarları, genellikle topluma eğilmişler, birtakım gerçekleri aktarmak istemişlerdir.
➡️ D

b) Romanlar; işlediği konulara göre serüven romanı, sosyal, tarihî, egzotik, psikolojik, polisiye, biyografik ve otobiyografik roman gibi türlere ayrılır.
➡️ D

c) Türk edebiyatında ilk roman örneği Namık Kemal’in yazdığı İntibah adlı eserdir.
➡️ Y (İlk roman Şemsettin Sami’nin Taaşşuk-ı Talat ve Fitnatıdır.)

ç) Romanda tip belli bir zümreyi temsil ederken karakter kendine özgü özellikleriyle ön plana çıkar.
➡️ D

d) “Konferansın başlamasına henüz daha yarım saat var.” cümlesinde nesne eksikliğinden kaynaklanan anlatım bozukluğu vardır.
➡️ Y (Bozukluk “henüz–daha” gereksiz tekrarından kaynaklanır.)

C) Aşağıdaki cümlelerde boş bırakılan yerleri uygun ifadelerle doldurunuz.

a) Dünya edebiyatında ilk roman örneği 1605 ve 1615 yıllarında iki parça hâlinde yayımlanan Don Kişot’tur.

b) Edebiyatımızda Tanzimat Döneminde başlayan roman çalışmaları Servetifünun Döneminde daha olgun bir seviyeye ulaşmıştır.

c) İlk yerli romanımız geleneksel kurallarla yazılan Taaşşuk-ı Talat ve Fitnat, edebî romanımız ise Namık Kemal’in İntibah adlı romanıdır.

ç) Cumhuriyet Dönemi’nde Mustafa Necati Sepetçioğlu, Bahaeddin Özkişi, Hüseyin Nihal Atsız, Sevinç Çokum gibi sanatçılar millî ve dinî duyarlılıkları yansıtan romanlar yazmışlardır.

d) Kendisiyle ilgili örnek verilecek cümlenin sonuna iki nokta (:) konur.

Ç) Aşağıda verilenleri doğru biçimde eşleştiriniz.

• Modernist → Oğuz Atay
• İç çözümleme → Anlatım tekniği
• Toplumcu gerçekçi → Kemal Tahir
• Savaş ve Barış → Tolstoy
• Goethe → Alman edebiyatı
• Kiralık Konak → Yakup Kadri Karaosmanoğlu
• Sinekli Bakkal → Halide Edip Adıvar
• Saatleri Ayarlama Enstitüsü → Ahmet Hamdi Tanpınar

11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 211-212-213-214-215-216 Cevapları — Fatih-Harbiye

D) Aşağıdaki çoktan seçmeli soruları cevaplayınız

1. Soru - 1923–1950 yılları arasındaki Cumhuriyet romanıyla ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?

✔ Doğru Cevap: E

Seçeneklerde adı geçen:

• Ahmet Hamdi Tanpınar
• Adalet Ağaoğlu
• Oğuz Atay

toplumsal gerçekçi romancı değildir.

Bu yazarlar daha çok:

• bireyin iç dünyası
• zaman, bilinç akışı
• modern insanın bunalımı

gibi konular üzerinde dururlar.

Bu nedenle seçenek yanlıştır.

2. Soru - Parçada tanıtılan sanatçı kimdir?

Doğru Cevap: A — Yaşar Kemal

Neden? Parçada şu özellikler anlatılıyor:

• Anadolu insanının sorunları
• doğa betimlemeleri
• destansı, güçlü anlatım
• halk dilinden yararlanma
• “Üç Anadolu Efsanesi, Ağrı Dağı Efsanesi, Binboğalar Efsanesi”

Bu özellikler tamamen Yaşar Kemal’e aittir.

3. Soru - Aşağıdaki sanatçı–eser eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?

✔ Doğru Cevap: D

Siyah Kehribar, Orhan Kemal’in değil;
Tarık Buğra’nın eseridir.

4. Soru: Verilen açıklamaya göre aşağıdaki parçalardan hangisi iç konuşma tekniğine örnektir?

✔ Doğru cevap: C

Neden?

İç konuşmada:

• karakter kendi kendine konuşur,
• cümleler günlük konuşma gibi akar,
• duygu ve düşünceler aracısız verilir,
• ama dil yine düzgün ve anlamlıdır (bilinç akışı gibi dağınık değildir).

Seçenekte:

“Annem gibi benim de bir yerime inecek bir gün. Ben dayanamam… Gider şimdi onu uyandırır, sıkıştırırım…”

Bu satırlarda kahraman:

✔ kendi kendine konuşuyor,
✔ duygularını doğrudan aktarıyor.

Bu nedenle tam bir iç konuşma örneğidir.

5. Soru: Aşağıdaki eserlerden hangisi modernist anlayışla yazılmamıştır?

✔ Doğru cevap: B — Cemile

Neden?

Modernist romanlarda:

• zaman kırılır
• karakterin iç dünyası öne çıkar
• bilinç akışı, iç konuşma gibi teknikler sıkça kullanılır.

Aşağıdaki eserler modernisttir:

• Tutunamayanlar
• Aylak Adam
• Anayurt Oteli
• Ruh Üşümesi

Ancak Cemile, toplumsal gerçekçi bir romandır; modernist değildir.

6. Soru: Parçada özellikleri verilen anlayış aşağıdakilerden hangisidir?

✔ Doğru cevap: E — Modernist

Neden?

Parçada şu özellikler anlatılıyor:

• bireyin bunalımı
• karmaşık ruh hâli
• toplumdan kaçış
• alegorik anlatım
• çağrışıma dayalı yapı
• kronoloji kırılması
• iç çözümleme, iç konuşma, bilinç akışı

Tüm bunlar modernist romanın temel özellikleridir.

7. Soru: Bu parçada boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

✔ Doğru cevap: C — Bilinç akışı

Neden?

Bilinç akışında:

• duygu ve düşünceler düzensizdir,
• çağrışımlarla ilerler,
• gramer kuralları çoğu zaman kırılır,
• gerçek–hayal iç içe geçer.

Bu yüzden parçada anlatılan teknik bilinç akışıdır.

8. Soru: Aşağıdaki cümlelerden hangisinde “bağlı” sözcüğü yukarıdaki anlamlarından birini karşılayacak şekilde kullanılmamıştır?

✔ Doğru cevap: D

Verilen anlamlar:

• şartla gerçekleşen
• bir yere / kişiye bağlı olma
• sadık olma
• bir kuruma bağlı olma
• bağla tutturulmuş olma

Cümleleri inceleyelim:

A — yağmura bağlı (şart bağlılığı) ✔
B — bağla tutturulmuş ✔
C — kuruma bağlı ✔
E — sadık, tutkun ✔

D şıkkında:

“tüzüğe bağlı olarak…”

Burada “uygun olarak, gereğince” anlamı var.
Yukarıdaki tanımlardan biriyle örtüşmüyor.

Bu nedenle doğru cevap D.

9. Soru - Aşağıdaki cümlelerin hangisinde anlamsal bir anlatım bozukluğu yoktur?

Anlamsal anlatım bozukluğu olmayan cümle: E

Cümlede anlam karışıklığı yoktur, yüklem ve anlam uyumludur.

10. Soru - Aşağıdaki cümlelerin hangisinde özne-yüklem uyumsuzluğundan kaynaklanan anlatım bozukluğu vardır?

Özne-yüklem uyumsuzluğu olan cümle: B

“Kuşlar ötüşüyorlardı” ifadesi yüklemle öznenin kişi-çokluk uyumunu bozmuştur.

11. Soru - Aşağıdaki cümlelerin hangisinde anlatım bozukluğunun sebebi yay ayraç içinde yanlış belirtilmiştir?

Yanlış gerekçeyle açıklanan anlatım bozukluğu: E

Burada “mantık hatası” vardır; ancak açıklamada yanlış gerekçe verilmiştir.

12. Soru - Bu cümledeki anlatım bozukluğunun sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

Anlatım bozukluğunun nedeni: C — Özne eksikliği

13. Soru - Buna göre aşağıdaki cümlelerden hangisinde herhangi bir anlatım bozukluğu yoktur?

Anlatım bozukluğu bulunmayan cümle: D) Yasanın yararlı olabilmesi için bir an önce uygulanması gerekiyor.

Cümle yalın, doğru ve anlamca nettir.

14. Soru - Aşağıdaki cümlelerin hangisinde, sözcüğün yanlış anlamda kullanılmasından kaynaklanan bir anlatım bozukluğu vardır?

Sözcüğün yanlış anlamda kullanılması: A) Rüzgârın yardımıyla yangın daha da genişledi.

“Yangının genişlemesi” yerine yayılması denmelidir.

15. Soru - Aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktanın kullanımıyla ilgili yanlışlık yapılmıştır?

Nokta kullanımı yanlış: B) Uzmanlara göre yaklaşık 5 km. tempolu bir yürüyüş, 1 saatte 400-500 kalori kadar yağ yaktırır.

“km.” kısaltmasında nokta kullanılmaz:
5 km tempolu yürüyüş…

16. Soru - Aşağıdaki cümlelerin hangisinde sayıların yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Sayıların yazımında yanlış: B) Yeni işlediğimiz konuyla ilgili 6’şar soru hazırlayıp ders öğretmenine vereceğiz.

“6’şar” yerine altışar yazılmalıdır.

17. Soru - Bu metinde aşağıdaki yazım ve noktalama kurallarından hangisine uyulmamıştır?

Yazım-noktalama kuralına uyulmayan:

C) Özel adlara getirilen yapım ekleri, çokluk eki ve bunlardan sonra gelen diğer ekler kesmeyle ayrılmaz.

Özel ada gelen yapım ekleri kesmeyle ayrılmaz.

18. Soru - Parçada aşağıdaki anlatım biçimlerinden hangisi ağır basmaktadır?

Hakim anlatım biçimi:

B — Betimleme

Metin, mekânı tasvir ederek okurun zihninde görüntü oluşturur.