11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 18 Cevapları
Metni Okuyalım – Yazıcı
Soru: 1) Başlık ve görsellerden yararlanarak metnin içeriğine dair tahminlerde bulununuz. Örnek cevap: “Yazıcı” başlığından ve Karagöz oyununa ait görsellerden hareketle metinde Karagöz’ün yazıcılık yaptığı, farklı kişilerle karşılaştığı ve bu karşılaşmalardan komik durumların ortaya çıktığı tahmin edilebilir. Karagöz’ün sözcükleri yanlış anlaması ve kişilerin farklı konuşma biçimleri de oyunun mizahını oluşturabilir.
Soru: 2) Öğretmeninizin rehberliğinde Yazıcı adlı Karagöz oyunundaki rolleri paylaşarak okuma sürecinde aktif görev alınız. Cevap: Karagöz, Hacivat, Çelebi, Laz, Tiryaki ve diğer kişilerin rollerini sınıf arkadaşlarımızla paylaşarak karakterlerin konuşma özelliklerini yansıtmaya dikkat ederek metni sesli biçimde okuruz.
Soru: 3) Karagöz oyununun dilini ve doğasını (vurgu, tonlama, ağız ve şive taklitleri vb.) ön plana çıkaracak bir okuma stratejisi belirleyip metni okuyunuz. Örnek cevap: Metni okurken her karakterin kendine özgü konuşma biçimini, ses tonunu ve ağız özelliklerini yansıtmaya çalışırız. Karagöz’ün yanlış anlamalarını vurgulayarak, Hacivat’ın daha süslü konuşmalarını daha ölçülü bir tonla; Laz gibi tiplerin konuşmalarını ise metindeki ağız özelliklerine uygun biçimde seslendiririz.
11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 19 Cevapları
Bu sayfada soru bulunmamaktadır. Sayfada “Yazıcı” adlı Karagöz oyununun muhavere bölümü devam etmektedir.
11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 20 Cevapları
Bu sayfada soru bulunmamaktadır. Yazıcı oyununun fasıl bölümünde Karagöz’ün yazıcılık yapmaya başlaması anlatılmaktadır.
11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 21 Cevapları
Bu sayfada soru bulunmamaktadır. Karagöz’ün farklı kişilerle karşılaşması ve onların konuşmalarını yanlış anlamasından doğan mizahi durumlar devam etmektedir.
11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 22 Cevapları
Bu sayfada soru bulunmamaktadır. Tiryaki ve Çelebi gibi tiplerin konuşmaları üzerinden Karagöz oyununa özgü yanlış anlamalar ve söz oyunları sürmektedir.
11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 23 Cevapları
Bu sayfada soru bulunmamaktadır. Çelebi ile Karagöz arasındaki konuşma ve oyunun fasıl bölümünün sonuna doğru gelişen olaylar yer almaktadır.
11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 24 Cevapları
Bu sayfada soru bulunmamaktadır. “Yazıcı” oyununun bitiş bölümü ile yazarın biyografisine yer verilmiştir.
11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 25 Cevapları
Kelime Duvarı
Soru: Öğretmeninizin rehberliğinde sınıfta bir "kelime duvarı" oluşturmak için aşağıdaki adımları takip ediniz. Cevap: Metindeki günümüzde daha az kullanılan kelimeleri belirleyerek anlamlarını bağlamdan tahmin eder, sözlükten kontrol eder ve uygun karşılıklarıyla kelime duvarına yerleştiririz.
Soru: 1) Okuduğunuz metnin bağlamını göz önünde bulundurarak altı çizili kelimelerin anlamlarına yönelik tahminlerinizi aşağıda verilen kelime duvarındaki ilgili yerlere yazınız. Tahminlerinizin doğruluğunu yandaki karekod yardımıyla TDK Güncel Türkçe Sözlük'ten kontrol ediniz (Sinsile, mûrâd, esbab kelimelerinin metindeki yazımı TDK'de yer almadığından aşağıdaki tabloda verilen günümüz söyleyişine göre kontrol ediniz.). Cevap:
Silsile: Birbirine bağlı biçimde devam eden sıra, zincir.
Murat: İstek, amaç, dilek.
Esbap: Sebepler, nedenler.
Mucip: Gerektiren, gerekli kılan.
Bendeniz: Konuşanın kendisini alçak gönüllülükle ifade etmek için kullandığı “ben” anlamındaki söz.
Silsile: Birbirine bağlı biçimde devam eden sıra, zincir.
Murat: İstek, amaç, dilek.
Esbap: Sebepler, nedenler.
Mucip: Gerektiren, gerekli kılan.
Bendeniz: Konuşanın kendisini alçak gönüllülükle ifade etmek için kullandığı “ben” anlamındaki söz.
Soru: 2) Parçada geçen kelimelerin yerine metnin bağlamına uygun ve anlamını bozmayacak şekilde kelime veya kelime grupları öneriniz. Önerilerinizi ilgili yerlere yazınız. Örnek cevap:
Silsile: Soy, nesil.
Murat: Amaç, istek.
Esbab-ı mucibesi: Gerekçesi, nedeni.
Bendenize: Bana.
Silsile: Soy, nesil.
Murat: Amaç, istek.
Esbab-ı mucibesi: Gerekçesi, nedeni.
Bendenize: Bana.
Soru: 3) Metinde anlamını bilmediğiniz diğer kelimeleri tespit ederek bunların anlamlarını TDK Güncel Türkçe Sözlük'ten öğreniniz. Örnek cevap:
Ferman: Buyruk, emir.
Hurşit: Güneş.
İskân: Yerleştirme, yerleşme.
Lâkırdı: Söz, konuşma.
Bî-behre: Nasipsiz, yoksun.
Müteallik: İlgili, ilişkin.
Ferman: Buyruk, emir.
Hurşit: Güneş.
İskân: Yerleştirme, yerleşme.
Lâkırdı: Söz, konuşma.
Bî-behre: Nasipsiz, yoksun.
Müteallik: İlgili, ilişkin.
11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 26 Cevapları
Karagöz Oyununun Bölümleri
Bu sayfada soru bulunmamaktadır. Sayfada Karagöz oyununun mukaddime, muhavere, fasıl ve bitiş olmak üzere dört temel bölümü açıklanmaktadır.
11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 27 Cevapları
Karagöz ve Hacivat'ın Kişilik Özellikleri
Soru: 1) Yazıcı metnindeki Karagöz ve Hacivat'ın kullandığı dilden hareketle onların kişilik özelliklerine ilişkin tahminlerinizi aşağıdaki T diyagramına yazınız. Cevap:
KARAGÖZ: Açık sözlü, hazırcevap, halk diliyle konuşan, çabuk öfkelenen, nüktedan, yanlış anlamalara açık, eğlenceli ve dobra biridir.
HACİVAT: Eğitimli, daha ölçülü, süslü ve yabancı kelimeler kullanmaya yatkın, görgülü, uzlaşmacı ve bilgili bir tiptir.
KARAGÖZ: Açık sözlü, hazırcevap, halk diliyle konuşan, çabuk öfkelenen, nüktedan, yanlış anlamalara açık, eğlenceli ve dobra biridir.
HACİVAT: Eğitimli, daha ölçülü, süslü ve yabancı kelimeler kullanmaya yatkın, görgülü, uzlaşmacı ve bilgili bir tiptir.
Soru: 2) Karagöz ve Hacivat'ın kişilik özelliklerini belirlerken daha çok hangi özelliklerinden yararlandığınızı açıklayınız. Örnek cevap: Kişilik özelliklerini belirlerken en çok kullandıkları kelimelerden, konuşma biçimlerinden, olaylara verdikleri tepkilerden ve birbirleriyle kurdukları iletişimden yararlandım. Hacivat’ın daha süslü ve ağır bir dil kullanması eğitimli olduğunu, Karagöz’ün sözcükleri sürekli yanlış anlaması ve halk diliyle konuşması ise daha doğal ve doğrudan bir kişiliğe sahip olduğunu düşündürmektedir.
11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 28 Cevapları
Yazıcı Metninde Dil ve Söz Varlığı
Soru: Aşağıdaki metinden yararlanarak soruları cevaplayınız. Cevap: Çelebi ve Karagöz’ün konuşmaları incelendiğinde kişilerin eğitim düzeyi, sosyal çevresi ve kişilik özelliklerinin kullandıkları dile doğrudan yansıdığı görülmektedir.
Soru: 1) Yazıcı metnindeki tiplerin söz varlıklarının onların sosyal statülerine ve eğitim durumlarına uygunluğu hakkındaki düşüncelerinizi metinden örneklerle ifade ediniz. Örnek cevap: Tiplerin konuşmaları sosyal konumlarına ve eğitimlerine uygundur. Çelebi “iskân-ı beyt”, “hane-ber-dûş”, “bî-behre” gibi daha ağır ve yabancı kökenli ifadeler kullanırken Karagöz bunları anlayamayarak günlük konuşma diline göre yorumlamaktadır. Örneğin “Nerede iskân-ı beyt edersiniz?” sözünü “İskelede bitleniyorum.” şeklinde anlaması, iki kişinin söz varlığı ve eğitim düzeyi arasındaki farkı mizahi biçimde ortaya koymaktadır.
Soru: 2) Edebî metinlerde kişilerin kullandığı söz varlığının metne katkısı başka bir yolla sağlanabilir mi? Açıklayınız. Örnek cevap: Kişilerin özellikleri anlatıcının doğrudan açıklamaları, davranışları, kıyafetleri ve başka kişilerin onlar hakkındaki görüşleriyle de verilebilir. Ancak karakterlerin kendi söz varlıklarıyla tanıtılması daha doğal ve etkili bir yöntemdir. Okuyucu böylece kişinin eğitimini, sosyal çevresini ve karakterini konuşmalarından kendisi çıkarabilir.
Soru: 3) Günlük hayatta Yazıcı oyunundaki tiplere benzer şekilde konuşan veya davranan kişilerle karşılaştığınızda bu durum size ne hissettirir? Bu tür davranışları nasıl değerlendirirsiniz? Açıklayınız. Örnek cevap: İnsanların farklı ağızlarla, kelime seçimleriyle ve konuşma biçimleriyle iletişim kurması bana dilin ve toplumun çeşitliliğini düşündürür. Bu farklılıkları küçümsemek yerine kültürel bir zenginlik olarak değerlendirmek gerekir. Ancak karşılıklı iletişimde anlaşılmayı zorlaştıran ifadeler kullanılıyorsa daha açık ve anlaşılır bir dil tercih edilmesi iletişimi kolaylaştırır.
KİTABIN TÜM CEVAPLARI
Bütün tema, metin ve sayfa cevaplarını 11. Sınıf Edebiyat Ders Kitabı Cevapları MEB Yayınları sayfasında inceleyebilirsiniz.