11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı — Sayfa 161 Cevapları
Cumhuriyet Öncesi Dönemde Fıkra – Hazırlık
1. Soru - Cemal Süreya’nın “Ben şiir yazmaya bir gün gazetelerden birinde sütun sahibi olurum diye başladım.” sözünü yorumlayınız.
Cevap: Bu sözden, Cemal Süreya’nın yazıya sadece şiir yazmak için değil;
zamanla gazetelerde yazarlık yapmak, düşüncelerini toplumla paylaşmak için adım attığı anlaşılır.
Yani şiir onun için hem bir başlangıç hem de yazarlığa açılan bir yoldur.
2. Soru - Metne göre İstanbul’un işgali, şehir halkını nasıl etkilemiştir?
İşgal yılları İstanbul halkında:
- korku
- mahzunluk
- umutsuzluk
- yabancılaşma
- onur kırılması
gibi duygular doğurmuştur.
Sokaklarda yabancı askerleri görmek,
kendi şehirlerinde misafir gibi hissetmelerine yol açmıştır.
Buna rağmen insanların içindeki bağımsızlık isteği ve vatan sevgisi daha da güçlenmiştir.
11. Sınıf Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 164 Cevapları
Her Şeye Rağmen – Metni Anlama ve Çözümleme
1. Metnin yazıldığı dönemin gerçekliğini yansıtan unsurları belirleyiniz.
Cevap: Metinde İstanbul’un işgal altında olduğu, Türk halkının baskı, korku ve yokluk içinde yaşadığı anlatılır. Sokakların sessiz, dükkânların kapalı, camilerin boş olması işgalin psikolojik etkilerini yansıtır.
2. “Fakat asırlardan beri adım adım, sinsi sinsi zorlu bir istilaya karşı bu sessiz minareler, bu kapalı camiler, bu kurumuş çeşmeler ve bu satıcı sesleri bana müdafasız ve avare Türk’ün son koruyucuları gibi göründü.” sözleriyle anlatılmak istenen nedir? Yorumlayınız.
Cevap: Bu ifadeyle; Türk milletinin yorgun ve güçsüz düşmesine rağmen, camiler, minareler, çeşmeler gibi değerlerin ayakta kalarak millete umut vermeye devam ettiği anlatılmaktadır.
3. Metinde millî ve manevi değerlerin vurgulandığı ifadeleri belirleyiniz.
• Camiler, minareler, ezan
• Bayrak
• Vatan sevgisi
• Millet bilinci
Bu unsurların korunması gerektiği sık sık vurgulanır.
4. Metnin ana düşüncesini ve yardımcı düşüncelerini tespit ediniz.
Ana düşünce: İşgal altındaki İstanbul’a rağmen milletin umudu ve direnci tükenmemiştir.
Yardımcı düşünceler:
• Türk milletinin tarih boyunca zorluklara dayanması
• Millî değerlere bağlılık
• Umutsuzluk yerine direnç göstermenin gerekliliği
5. Metinde yazara özgü dil ve anlatım özelliklerini tespit edip örnek ifadeler üzerinden açıklayınız.
Cevap: Yazar sade, içten ve duygulu bir dil kullanır. Betimlemelerle anlatımı güçlendirir:
Örnek: “Bütün gece uzakta titreyen ışıklardan garip bir yolcu gibi çevreyi yardıma çağırdım.”
6. Metinden yararlanarak yazarın nasıl bir ruh hâli içinde olduğunu açıklayınız.
Cevap: Yazar hem üzgün hem de umutludur. İşgalin acısını derinden hisseder fakat milletin yeniden dirileceğine inanır.
Kalemin İzinden Cevapları
Soru: 15 Temmuz hain darbe girişimini konu alan ve fikra türünde yazacağınız yazıya bir başlık veriniz.
Örnek cevap: “Milletin İradesi Kazandı”
11. Sınıf Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 165 Cevapları
Karşı Pencereden: Dijital Çağda Fıkra
Soru - Günümüzde dijitalleşme, fıkra türünün yazılış ve yayılış biçimini hangi yönlerden değiştirmiştir?
Kısa Cevap - Fıkralar artık daha kısa, daha hızlı ve daha etkileşimli.
Ayrıca gazete sayfasından çıkıp sosyal medyaya taşındı.
Ayrıntılı Cevap
- Biçim değişti: Dijital ortam, uzun yazılardan çok kısa, vurucu ve özlü anlatımı öne çıkardı.
- Yayılım hızlandı: Bir fıkra saniyeler içinde binlerce kişiye ulaşabiliyor.
- Okur–yazar ilişkisi güçlendi: Okur yorumu, beğenisi ve eleştirisi hemen görülüyor; yazar anında tepki alıyor.
- Gündem takibi kolaylaştı: Güncel olaylar daha hızlı işleniyor; fıkralar günün nabzını tutuyor.
- Riskler de var: Yüzeysellik, doğrulanmamış bilgi ve acelecilik zaman zaman metnin kalitesini düşürebiliyor.
Genel değerlendirme: Dijitalleşme fıkrayı canlı, hızlı ve ulaşılabilir kıldı; fakat yazarı daha sorumlu ve titiz olmaya mecbur etti.