11. Sınıf Din Kültürü Ders Kitabı Sayfa 29 Cevapları
Özgürlük, İrade ve Sorumluluk
İnsan, akıl ve irade sahibi olduğu için tercih yapabilen ve yaptığı seçimlerin sonuçlarını üstlenebilen bir varlıktır. Ancak insanın özgürlüğü sınırsız değildir. Toplum kuralları, ahlaki değerler ve başkalarının hakları özgürlüğün sınırlarını belirler.
İslam düşüncesinde özgürlük hürriyet kavramıyla ifade edilir. İnsanın yalnızca Allah’a (cc) kulluk etmesi; nefsin arzularına, geçici isteklere ve başkalarının baskısına bağımlı olmadan daha bilinçli karar vermesine yardımcı olur.
6. Etkinlik: Özgürlük ve Sorumluluk
Amaç: İnsan, akıl ve irade kavramları arasındaki ilişkiyi çözümleyerek insanın özgür ve sorumlu bir varlık olduğuna dair akıl yürütebilme
Soru: Aşağıdaki uygulama adımlarını takip ederek etkinliği öğretmen rehberliğinde tamamlayınız. Örnek cevap: Etkinlikte özgürlük, irade, sorumluluk ve özgürlüğün sınırları arasındaki ilişkiyi ele alır; insanın seçim yapabildiği ölçüde davranışlarının sonuçlarından sorumlu olduğunu tartışırız.
Soru: 1) Öğretmen rehberliğinde üye sayısı eşit gruplar oluşturunuz. Cevap: Öğretmenimizin yönlendirmesiyle eşit sayıda öğrenciden oluşan gruplar oluşturur ve senaryo çalışması için görev paylaşımı yaparız.
Soru: 2) İnsan, mutlak özgür değildir ve davranışlarında özgürce karar verebildiği ölçüde sorumludur. Bu bilgileri dikkate alarak aşağıdaki başlıklardan biriyle ilgili bir senaryo oluşturup canlandırınız. Örnek cevap: Başlık: Trafikte Özgürlük ve Sorumluluk
Bir genç, arkadaşlarıyla birlikte araç kullanırken kırmızı ışıkta beklemek yerine acele ettiği için geçmek ister. Arkadaşı bunun hem trafik kurallarına aykırı olduğunu hem de başkalarının hayatını tehlikeye atabileceğini söyler. Genç düşünerek durmaya karar verir. Böylece özgürce karar verebilmenin, başkalarının haklarını ve güvenliğini göz ardı etmek anlamına gelmediğini fark eder.
Bir genç, arkadaşlarıyla birlikte araç kullanırken kırmızı ışıkta beklemek yerine acele ettiği için geçmek ister. Arkadaşı bunun hem trafik kurallarına aykırı olduğunu hem de başkalarının hayatını tehlikeye atabileceğini söyler. Genç düşünerek durmaya karar verir. Böylece özgürce karar verebilmenin, başkalarının haklarını ve güvenliğini göz ardı etmek anlamına gelmediğini fark eder.
Soru: 3) Seçtiğiniz başlığı ve oluşturduğunuz senaryoyu yazınız. Örnek cevap: Başlık: Trafikte Özgürlük ve Sorumluluk
Senaryoda bir sürücü, zaman kazanmak için trafik kurallarını ihlal etmeyi düşünür. Ancak yaptığı seçimin yalnızca kendisini değil, yayaları ve diğer sürücüleri de etkileyebileceğini fark eder. Akıl ve iradesini kullanarak kurala uymayı seçer. Bu seçim, özgürlüğün sorumlulukla birlikte değerlendirilmesi gerektiğini gösterir.
Senaryoda bir sürücü, zaman kazanmak için trafik kurallarını ihlal etmeyi düşünür. Ancak yaptığı seçimin yalnızca kendisini değil, yayaları ve diğer sürücüleri de etkileyebileceğini fark eder. Akıl ve iradesini kullanarak kurala uymayı seçer. Bu seçim, özgürlüğün sorumlulukla birlikte değerlendirilmesi gerektiğini gösterir.
Soru: 4) Senaryoları ve canlandırmaları aşağıdaki başlıklara göre açıklayınız. Örnek cevap:
Senaryolardaki kişiler özgür iradeleriyle mi davranmışlardır?
Evet. Kişiler farklı seçenekler arasında düşünerek kendi iradeleriyle tercih yapmışlardır.
Tüm bu davranışlarından dolayı sorumlulukları var mıdır? Neden?
Evet. Davranışlarını bilinçli olarak seçtikleri ve sonuçlarını öngörebilecek durumda oldukları için yaptıkları tercihlerden sorumludurlar.
Senaryolardaki özgürlüğün sınırları hakkındaki düşünceleriniz nelerdir?
Özgürlük, başkalarının haklarına, güvenliğine ve toplum düzenine zarar verildiği noktada sınırlandırılır. İnsan istediği her şeyi yapabilme hakkına sahip değildir.
Gerçek cesaretin akıl ve iradenin birleşimiyle ortaya çıktığını söylenebilir mi? Neden?
Evet. Gerçek cesaret yalnızca risk almak değil, aklı kullanarak doğru olanı belirlemek ve iradeyle bu doğru davranışı seçebilmektir.
Senaryolardaki kişiler özgür iradeleriyle mi davranmışlardır?
Evet. Kişiler farklı seçenekler arasında düşünerek kendi iradeleriyle tercih yapmışlardır.
Tüm bu davranışlarından dolayı sorumlulukları var mıdır? Neden?
Evet. Davranışlarını bilinçli olarak seçtikleri ve sonuçlarını öngörebilecek durumda oldukları için yaptıkları tercihlerden sorumludurlar.
Senaryolardaki özgürlüğün sınırları hakkındaki düşünceleriniz nelerdir?
Özgürlük, başkalarının haklarına, güvenliğine ve toplum düzenine zarar verildiği noktada sınırlandırılır. İnsan istediği her şeyi yapabilme hakkına sahip değildir.
Gerçek cesaretin akıl ve iradenin birleşimiyle ortaya çıktığını söylenebilir mi? Neden?
Evet. Gerçek cesaret yalnızca risk almak değil, aklı kullanarak doğru olanı belirlemek ve iradeyle bu doğru davranışı seçebilmektir.
Soru: İnsan hangi durumlarda sorumlu olur ve özgürlüğünün sınırları nelerdir?” sorusuyla ilgili düşüncelerinizi kendi cümlelerinizle kısaca açıklayınız. Örnek cevap: İnsan, aklıyla değerlendirebildiği ve özgür iradesiyle seçtiği davranışlardan sorumludur. Özgürlüğünün sınırı ise başkalarının hakları, toplum düzeni, ahlaki ilkeler ve dinî sorumluluklardır. Bir insan kendi özgürlüğünü kullanırken başkasına zarar veremez ve yaptığı bilinçli tercihin sonucundan kaçamaz.
KİTABIN TÜM CEVAPLARI
Bütün ünite ve sayfa cevaplarını 11. Sınıf Din Kültürü Ders Kitabı Cevapları MEB Yayınları sayfasında inceleyebilirsiniz.