11. Sınıf Coğrafya Ders Kitabı Sayfa 166-175 Cevapları MEB Yayınları, Ekonomik Faaliyetler ve Etkileri ünitesinin ölçme ve değerlendirme çalışmalarını kapsamaktadır. Gıda güvencesi, tarım, madenler, enerji ve sanayi konularındaki soruların cevapları aşağıda sayfa sırasıyla verilmiştir.
Sayfa Cevaplarına Git
- Sayfa 166 Cevapları (1-4. Sorular)
- Sayfa 167 Cevapları (5-8. Sorular)
- Sayfa 168 Açıklaması (Yeterlilik Grafikleri)
- Sayfa 169 Cevapları (9-14. Sorular)
- Sayfa 170 Cevapları (15-19. Sorular)
- Sayfa 171 Cevapları (20-24. Sorular)
- Sayfa 172 Cevapları (Harita ve 25-27. Sorular)
- Sayfa 173 Cevapları (28-29. Sorular)
- Sayfa 174 Cevapları (30. Soru)
- Sayfa 175 Cevapları (31-33. Sorular)
11. Sınıf Coğrafya Ders Kitabı Sayfa 166 Cevapları MEB Yayınları
5. Ünite Ölçme ve Değerlendirme
Soru 1: Gıda güvencesinin tedarik zincirindeki aksamalardan nasıl etkilendiğini örneklerle açıklayınız. Kısa Cevap: Gıdaya erişim zorlaşır, ürün bulunabilirliği azalabilir ve fiyatlar yükselebilir. Açıklama: Kovid-19 dönemindeki sınır kısıtlamaları ve Rusya-Ukrayna savaşında tahıl ticaretinin aksaması buna örnektir.
Soru 2: Savaşlar, salgınlar ve afetlerin gıda fiyatları ve gıda güvenliği üzerindeki etkilerini yazınız. Kısa Cevap: Üretim ve dağıtım aksadığı için fiyatlar yükselebilir, gıdaya erişim zorlaşabilir. Açıklama: Depolama ve soğuk zincirin bozulması gıdaların güvenilirliğini de olumsuz etkileyebilir.
Soru 3: Tarım, hayvancılık, ormancılık ve balıkçılık küresel iklim değişikliğinden nasıl etkilenebilir? Kısa Cevap: Tarımsal verim ve mera kalitesi azalabilir; aşırı sıcaklık hayvancılığı, yangınlar ormancılığı, denizlerdeki değişimler balıkçılığı olumsuz etkileyebilir.
Soru 4: Türkiye’nin tarımsal üretim ve gıda güvencesine ilişkin GZFT çözümleme tablosunu doldurunuz. Kısa Cevap: Güçlü ve zayıf yönler ile fırsat ve tehditler aşağıdaki gibi sınıflandırılabilir.
| Başlık | Örnek Cevap |
|---|---|
| Güçlü yönler | İklim ve ürün çeşitliliği, Asya ile Avrupa arasındaki konumu. |
| Zayıf yönler | Yanlış sulama, gıda israfı ve tarım alanlarının amaç dışı kullanılması. |
| Fırsatlar | Bölgesel gıda ticaret merkezi olma, tarımda dijitalleşme ve verimliliği artırma. |
| Tehditler | İklim değişikliği, kuraklık, savaşlar, salgınlar ve tedarik sorunları. |
11. Sınıf Coğrafya Ders Kitabı Sayfa 167 Cevapları MEB Yayınları
Soru 5: Gıda israfı hangi çevresel sorunları derinleştirebilir? Kısa Cevap: Su ve enerji kaybını, atık miktarını ve sera gazı salımını artırır. Açıklama: İsraf edilen gıdayı üretmek için kullanılan toprak ve diğer doğal kaynaklar da gereksiz tüketilmiş olur.
Soru 6: Muhtemel sorunlara karşı gıda güvencesini sağlamak için çözüm önerilerinizi yazınız. Kısa Cevap: Üretim, kaynak kullanımı ve tedarik sistemleri sorunlara uygun önlemlerle güçlendirilmelidir.
| Muhtemel Sorun | Örnek Çözüm Önerisi |
|---|---|
| Kuraklık nedeniyle buğday üretiminin azalması. | Kuraklığa dayanıklı çeşitler kullanılmalı, sulama verimli hâle getirilmeli ve gıda stokları planlanmalıdır. |
| Aşırı otlatma nedeniyle meraların verimsizleşmesi. | Otlatma planlanmalı, mera ıslahı yapılmalı ve yem bitkisi üretimi desteklenmelidir. |
| Volkanik patlama nedeniyle hava ulaşımının ve ithalatın aksaması. | Alternatif taşıma yolları kullanılmalı, tedarikçiler çeşitlendirilmeli ve yerel üretim desteklenmelidir. |
| Gübre ve tarım ilaçlarının çevreye zarar vermesi. | Toprak analizine uygun gübreleme, kontrollü ilaçlama ve biyolojik mücadele uygulanmalıdır. |
Soru 7: İyi Tarım Uygulamaları kırsal kalkınmayı nasıl destekler? Kısa Cevap: Ürünlerin değerini ve pazarlama olanaklarını artırarak üretici gelirini destekler. Açıklama: Yerel ürünlerin tanıtılmasına, kırsal turizme ve istihdama katkı sağlar.
Soru 8: İyi Tarım Uygulamaları çevre sorunlarının azaltılmasına nasıl yardımcı olur? Kısa Cevap: Su, gübre ve ilaçların kontrollü kullanımını sağlayarak kirliliği azaltır; toprağın ve canlı çeşitliliğinin korunmasını destekler.
11. Sınıf Coğrafya Ders Kitabı Sayfa 168 Açıklaması MEB Yayınları
Bu sayfada 9-13. soruların cevaplanmasında kullanılacak 2023-2024 dönemine ait yeterlilik grafikleri bulunmaktadır. Ayrı bir soru yer almamaktadır.
Grafik açıklaması: Yeterlilik derecesinin %100’ün üzerinde olması üretimin iç kullanımı aştığını, %100 olması üretim ile kullanımın eşit olduğunu, %100’ün altında olması ise üretimin iç kullanımı karşılayamadığını gösterir.
11. Sınıf Coğrafya Ders Kitabı Sayfa 169 Cevapları MEB Yayınları
Soru 9: Grafiklerdeki ürünlerden hangileri ihraç edilebilir veya stoklanabilir? Neden? Kısa Cevap: Yeterlilik derecesi %100’ün üzerinde olan ürünlerdir. Açıklama: Bu ürünlerin üretimi yurt içi kullanımı aşmaktadır.
| Ürün Grubu | İhraç Edilebilir veya Stoklanabilir Ürünler |
|---|---|
| Tarla ürünleri | Yulaf, buğday, arpa, nohut, patates, çavdar ve kolza. |
| Meyveler | Fındık, kayısı ve zerdali, incir, greyfurt, mandalina, elma, üzüm, portakal, limon, şeftali ve nektarin, nar, Antep fıstığı ve kestane. |
| Sebzeler | Domates, sakız kabağı, hıyar, havuç, biber, taze bezelye, pırasa, kuru soğan, ıspanak, patlıcan, taze bakla, karpuz, turp ve lahana. |
Not: Şeker pancarının yeterlilik derecesi %100’dür. Grafiğe göre üretimi iç kullanıma eşittir.
Soru 10: Yeterlilik derecesi düşük ürünlerde bu duruma yol açabilecek sorunlar nelerdir? Kısa Cevap: Kuraklık, düşük verim, sınırlı ekim alanı, yüksek maliyetler ve talebin üretimden fazla olması etkili olabilir. Açıklama: Grafik, her ürünün düşük yeterliliğinin kesin nedenini tek başına göstermez.
Soru 11: Türkiye tarımında ürün çeşitliliği ve sürdürülebilirliği hakkındaki görüşlerinizi yazınız. Kısa Cevap: Türkiye’nin doğal koşulları farklı ürünlerin yetişmesini sağlar. Örnek Cevap: Bu çeşitliliği sürdürmek için suyu, toprağı ve yerel tohumları korumalıyız.
Soru 12: Yeterlilik derecesi fazla veya az olan ürünler ülke ekonomisini nasıl etkiler? Kısa Cevap: Yüksek yeterlilik ihracat ve stok olanağı sağlayabilir. Düşük yeterlilik ise ithalat ihtiyacını ve dışa bağımlılığı artırabilir.
Soru 13: Tarımsal yeterliliğin sürdürülebilir olması için neler yapılabilir? Kısa Cevap: Üretim planlanmalı, tarım alanları korunmalı, su verimli kullanılmalı ve üreticiler desteklenmelidir. Ürün kayıpları ile gıda israfı azaltılmalıdır.
Soru 14: İfadeler için katılma durumunuzu ve gerekçenizi belirtiniz. Kısa Cevap: Örnek seçimler ve kısa gerekçeler aşağıdadır.
| İfade | Örnek Seçim | Gerekçe |
|---|---|---|
| Borun önemi yalnız Türkiye ekonomisiyle sınırlıdır. | Katılmıyorum. | Dünya sanayisinde ve ileri teknolojide de kullanılır. |
| Kritik madenlere sahip ülkeler teknoloji üretiminde söz sahibi olur. | Katılıyorum. | Bu kaynaklar, işleme teknolojisi ve yatırımla birlikte avantaj sağlar. |
| Türkiye’nin krom rezervleri diplomatik güç unsuru değildir. | Katılmıyorum. | Krom, ticari ve stratejik ilişkilerde önem taşıyabilir. |
| Petrol, 21. yüzyılda en stratejik enerji kaynağı olmaya devam edecektir. | Katılmıyorum. | Enerji dönüşümü nedeniyle bütün yüzyıl için kesinlik kurulamaz. |
| Yenilenebilir enerji çevresel sürdürülebilirlik için önemlidir. | Katılıyorum. | Fosil yakıt tüketimini ve emisyonları azaltabilir. |
| Türkiye’nin enerji koridoru olması yalnız konumunun sonucudur. | Katılmıyorum. | Altyapı, yatırımlar ve anlaşmalar da etkilidir. |
| Sanayi kuruluşunda en önemli etken ham maddeye yakınlıktır. | Katılmıyorum. | Belirleyici etken sektöre göre değişir. |
| Sanayileşme şehirleşmeyi artırırken çevresel sorunlar da oluşturur. | Katılıyorum. | Göçü artırabilir; önlemsiz üretim kirliliğe yol açabilir. |
| Sanayinin dağılışı liman şehirlerinden bağımsızdır. | Katılmıyorum. | Limanlar ham madde ve ürün taşımacılığını kolaylaştırır. |
Açıklama: Geleceğe ilişkin görüşlerde gerekçelendirilmiş farklı cevaplar verilebilir.
11. Sınıf Coğrafya Ders Kitabı Sayfa 170 Cevapları MEB Yayınları
Soru 15: Sanayi Devrimi’nden günümüze kömürün önemindeki değişimi açıklayınız. Kısa Cevap: Sanayi Devrimi’nde başlıca enerji kaynağı olan kömür, zamanla petrol ve doğal gazla birlikte kullanılmaya başlanmıştır. Açıklama: Sanayide ve elektrik üretimindeki önemi sürse de çevresel etkileri alternatif kaynaklara yönelimi artırmıştır.
Soru 16: Petrol krizlerinin enerji politikalarına etkisini geçmiş ve günümüz açısından karşılaştırınız. Kısa Cevap: 1973 krizi alternatif enerji ve tasarruf politikalarını güçlendirmiştir. Benzer arz ve fiyat riskleri, kaynakları ve tedarikçileri çeşitlendirme ihtiyacını göstermektedir.
Soru 17: Türkiye’nin enerji koridoru rolünün değişimini ve sağladığı sürekliliği değerlendiriniz. Kısa Cevap: Konum avantajı boru hatları ve enerji altyapısıyla güçlenmiştir. Açıklama: Türkiye’nin üretim ve tüketim bölgeleri arasındaki bağlantısı; transit gelirleri, ticaret ve stratejik ilişkiler için fırsat sağlamaktadır.
Soru 18: Yenilenebilir enerji kullanımındaki değişimi ve çevresel katkılarını açıklayınız. Kısa Cevap: Geleneksel kullanımlara ek olarak güneş ve rüzgârdan elektrik üretimi yaygınlaşmıştır. Fosil yakıt bağımlılığını ve emisyonları azaltmaya katkı sağlamaktadır.
Soru 19: Enerji güvenliği kaygıları ülkelerin politikalarını nasıl değiştirmiştir? Kısa Cevap: Ülkeleri yerli kaynaklara, yenilenebilir enerjiye, verimliliğe, depolamaya ve farklı tedarikçilere yöneltmiştir. Bazı ülkeler nükleer enerjiyi de tercih etmiştir.
11. Sınıf Coğrafya Ders Kitabı Sayfa 171 Cevapları MEB Yayınları
Soru 20: Sanayi tesislerinin çevre üzerindeki iki olumsuz etkisini yazınız. Kısa Cevap: Hava kirliliği ve su kirliliğidir.
Soru 21: Sanayi tesislerinin yer seçiminde ulaşım neden önemlidir? Kısa Cevap: Ham maddelerin tesise, ürünlerin pazara hızlı ve düşük maliyetle taşınmasını sağlar.
Soru 22: Türkiye’de sanayi faaliyetlerinin kıyı bölgelerde yoğunlaşmasının nedenleri nelerdir? Kısa Cevap: Limanlar, gelişmiş ulaşım, geniş pazarlar ve iş gücü olanakları kıyılarda sanayiyi destekler.
Soru 23: Sanayileşmenin göç hareketlerine etkisini örnekle açıklayınız. Kısa Cevap: İş olanakları oluşturarak sanayi merkezlerine göçü artırabilir. Açıklama: İstanbul ve Kocaeli’nin sanayiye bağlı iş gücü çekmesi buna örnektir.
Soru 24: Cümlelerdeki boşlukları uygun ifadelerle tamamlayınız. Kısa Cevap: a) Elâzığ-Guleman, b) Seydişehir, c) kömür, ç) güneş ve rüzgâr, d) ulaşım, e) hava kirliliği.
| Madde | Tamamlanmış Cümle |
|---|---|
| a | Elâzığ-Guleman, Türkiye’nin önemli krom çıkarım alanlarından biridir. |
| b | Seydişehir (Konya), boksitin çıkarıldığı önemli merkezlerdendir. |
| c | Sanayi Devrimi’yle birlikte en çok kullanılan enerji kaynağı kömür olmuştur. |
| ç | Güneş ve rüzgâr, yenilenebilir enerji kaynakları arasında yer alır. |
| d | Sanayi tesislerinin kuruluşunda önemli faktörlerden biri ulaşımdır. |
| e | Sanayinin başlıca çevresel sorunlarından biri hava kirliliğidir. |
11. Sınıf Coğrafya Ders Kitabı Sayfa 172 Cevapları MEB Yayınları
Türkiye Haritasında Bor ve Krom Yatakları
Harita Çalışması: Bor ve krom yataklarının bulunduğu illeri uygun sembollerle gösteriniz. Kısa Cevap: Bor için B, krom için Cr sembolü kullanılmalıdır.
| Sembol | İşaretlenecek İller |
|---|---|
| B | Eskişehir, Kütahya, Balıkesir ve Bursa. |
| Cr | Elâzığ, Muğla, Denizli, Bursa, Kütahya, Eskişehir, Mersin, Adana, Kayseri, Erzincan, Sivas ve Bayburt. |
Açıklama: Bursa, Kütahya ve Eskişehir’e hem B hem Cr yazılmalıdır.
Soru 25: Madenlerin belirli bölgelerde yoğunlaşmasının sanayi ve kalkınma açısından iki sonucunu yazınız. Kısa Cevap: Maden işleyen sanayiler ve istihdam bu alanlarda gelişebilir. Bölgeler arasında yatırım ve kalkınma farklılıkları ortaya çıkabilir.
Soru 26: Bor ve krom çıkarılan yerlerde gelişebilecek iki sanayi dalını yazınız. Kısa Cevap: Bora bağlı cam-seramik sanayisi ile kroma bağlı ferrokrom ve alaşımlı çelik sanayisi gelişebilir.
Soru 27: Yenilenebilir enerji kavramına ilişkin şemayı doldurunuz. Kısa Cevap: Tanım, türler ve özellikler aşağıdaki gibi yazılabilir.
| Başlık | Cevap |
|---|---|
| Tanım | Doğal süreçlerle yenilenen kaynaklardan elde edilen enerjidir. |
| Türleri | Güneş, rüzgâr, hidroelektrik, jeotermal, biyokütle ve dalga enerjisi. |
| Olumlu yönleri | Fosil yakıt bağımlılığını ve emisyonları azaltabilir; yerli enerji üretimini destekler. |
| Olumsuz yönleri | Bazı kaynaklar hava koşullarına bağlıdır; depolama ve ilk yatırım gerektirebilir. Tesisler ekosistemleri etkileyebilir. |
11. Sınıf Coğrafya Ders Kitabı Sayfa 173 Cevapları MEB Yayınları
Soru 28: Tablodaki olayların sonuçlarını veya nedenlerini yazınız. Kısa Cevap: Her durum için iki neden veya sonuç aşağıda verilmiştir.
| Olay veya Durum | İstenen | Cevaplar |
|---|---|---|
| 1973 Petrol Krizi | Sonuçları | 1. Petrol fiyatları yükseldi. 2. Alternatif enerji ve tasarruf politikaları önem kazandı. |
| Sanayinin Marmara çevresinde yoğunlaşması | Nedenleri | 1. Ulaşım ve limanların gelişmiş olması. 2. Pazar ve iş gücünün fazla olması. |
| Türkiye’nin bor rezervlerinde ilk sırada olması | Sonuçları | 1. Stratejik öneminin artması. 2. İhracat ve işleme sanayisi için fırsat oluşması. |
| Yenilenebilir enerji kullanımının artması | Nedenleri | 1. Fosil yakıtların çevresel etkileri. 2. Enerji güvenliği ve sürdürülebilirlik hedefleri. |
| Sanayileşmenin göçe etkisi | Sonuçları | 1. Sanayi kentlerine göçün artması. 2. Kentlerin büyümesi ve konut ihtiyacının yükselmesi. |
| Tesislerin ulaşım ağlarına yakın kurulması | Nedenleri | 1. Taşımayı kolaylaştırmak. 2. Taşıma maliyetini azaltmak. |
Soru 29: Verilen kavramlarla stratejik-kritik madenlerin önemini anlatan bir paragraf yazınız. Kısa Cevap: Stratejik-kritik madenler üretimi, ticareti ve uluslararası ilişkileri etkiler. Örnek Cevap: Dünya ve Türkiye’de stratejik-kritik değeri yüksek madenler, sanayi üretimini ve ekonomiyi destekler. Bu madenlerin işlenerek ihracatının yapılması katma değeri artırır. Enerji teknolojilerinde kullanılmaları enerji güvenliği açısından önem taşırken tedarik anlaşmaları ülkeler arası ilişkileri şekillendirir.
11. Sınıf Coğrafya Ders Kitabı Sayfa 174 Cevapları MEB Yayınları
Yapılandırılmış Grid
Soru 30: Sanayinin ekonomik, toplumsal ve çevresel etkileriyle ilgili kutucukları belirleyiniz. Kısa Cevap: Resmî cevap anahtarındaki eşleştirmeler aşağıdadır.
| Alt Soru | Kutucuk Numaraları | Kavramlar |
|---|---|---|
| a) Ekonomik gelişme | 1, 2, 3, 5, 9, 10, 11, 12 | Coğrafi konum, ulaşım, ham madde, pazar, organize sanayi bölgesi, liman, enerji, istihdam. |
| b) Toplumsal etkiler | 4, 7, 8, 12 | İş gücü, göç, şehirleşme, istihdam. |
| c) Çevresel etkiler | 6, 1 | Çevre kirliliği, coğrafi konum. |
Açıklama: İş gücü (4), ekonomik gelişmede de etkilidir. Anahtarda çevresel etkiler arasında verilen coğrafi konum (1), doğrudan çevresel sonuç değildir; etkilerin dağılışını etkiler. Doğrudan çevresel etkiyi gösteren kavram çevre kirliliği (6)dir.
11. Sınıf Coğrafya Ders Kitabı Sayfa 175 Cevapları MEB Yayınları
Soru 31: Kobalt üretiminde belirli ülkelerin öne çıkmasının ticaret ve teknoloji üretimi açısından sonuçları nelerdir? Kısa Cevap: Üretici ülkelerin stratejik önemini artırır. İthalatçıların sınırlı tedarikçilere bağımlılığı, teknoloji üretiminde arz ve maliyet riski oluşturabilir.
Soru 32: Türkiye’nin krom üretimindeki %8’lik payının sanayi ve dış ticarete etkileri nelerdir? Kısa Cevap: Kitaptaki grafiğe göre bu pay; ihracat, istihdam ve sanayiye ham madde sağlama açısından önemlidir. Açıklama: Kromun işlenerek katma değerli ürünlere dönüştürülmesi ekonomik katkıyı artırabilir.
Soru 33: Maden üretiminin yoğun veya dengeli dağılması uluslararası ticareti nasıl etkiler? Kısa Cevap: Az ülkede yoğunlaşma bağımlılığı ve tedarik riskini artırabilir. Daha dengeli dağılış, tedarikçi seçeneklerini ve rekabeti artırabilir.
KİTABIN TÜM CEVAPLARI
Diğer etkinliklere 11. Sınıf Coğrafya Ders Kitabı Cevapları MEB Yayınları sayfasından ulaşabilirsiniz.
Açıklamalar ve Örnek Cevaplar
Yeterlilik derecesinin %100’ün üzerinde olması ne demektir?
Üretimin yurt içi kullanımı aştığını, ihraç edilebilir veya stoklanabilir miktar bulunduğunu gösterir.
172. sayfadaki haritaya hangi semboller yazılır?Bor yataklarının bulunduğu illere B, krom yataklarının bulunduğu illere Cr yazılır.
Yenilenebilir enerji kaynaklarının çevresel etkileri var mıdır?Evet. Emisyonları azaltmaya katkı sağlasalar da tesislerin arazi ve ekosistemler üzerinde etkileri olabilir.