11. Sınıf Coğrafya Ders Kitabı Sayfa 103-109 cevapları MEB Yayınları, Beşerî Sistemler ve Süreçler ünitesinin ölçme ve değerlendirme çalışmalarını kapsamaktadır. Yerleşme planları, mekânsal desenler, afetlere direnç ve şehirlerin etki alanlarıyla ilgili 19 sorunun cevapları aşağıdadır.
İçindekiler
- Sayfa 103 Açıklamaları (Eskitaşlı ve Hayriye Metni)
- Sayfa 104 Cevapları (1-6. Sorular)
- Sayfa 105 Cevapları (7-8. Sorular)
- Sayfa 106 Cevapları (9-11. Sorular)
- Sayfa 107 Açıklamaları (Detroit ve Paris Metni)
- Sayfa 108 Cevapları (12-17. Sorular)
- Sayfa 109 Cevapları (18-19. Sorular)
11. Sınıf Coğrafya Ders Kitabı Sayfa 103 Açıklamaları MEB Yayınları
4. Ünite Ölçme ve Değerlendirme: Eskitaşlı ve Hayriye
Bu sayfada ayrı bir soru bulunmamaktadır. 104. sayfadaki 1-6. soruların cevaplanması için metin ve yerleşme planları verilmiştir.
| Yerleşme | Metindeki temel özellikler |
|---|---|
| Eskitaşlı köyü | Kırklareli’nin Lüleburgaz ilçesindedir. Göçmenler tarafından düz arazide kurulmuştur. Izgara planlıdır ve başlıca geçim kaynağı tarımdır. |
| Hayriye Mahallesi | Bursa’nın İnegöl ilçesindedir. Engebeli ve vadilerle parçalanmış arazide dağınık yerleşme görülür. Başlıca geçim kaynağı ormancılıktır. |
Planların gösterdiği fark: Eskitaşlı’da düzenli yollar ve birbirine yakın yapılar; Hayriye’de araziye uyum sağlayan yollar ve aralıklı konutlar bulunmaktadır.
11. Sınıf Coğrafya Ders Kitabı Sayfa 104 Cevapları MEB Yayınları
Yerleşme Desenleri ve Coğrafi Koşullar
Soru 1: Eskitaşlı köyü ve Hayriye Mahallesi’nin mekânsal desenlerini ve etkili coğrafi koşulları yazınız. Kısa Cevap: Eskitaşlı ızgara planlı, Hayriye dağınık yerleşmedir.
| Yerleşme | Mekânsal deseni | Doğal faktörler | Beşerî faktörler |
|---|---|---|---|
| Eskitaşlı köyü | Izgara planlı yerleşme. | Düz ve tarıma elverişli arazi. | Tarımsal üretim ve planlı kuruluş. |
| Hayriye Mahallesi | Dağınık yerleşme. | Engebeli, vadilerle parçalanmış arazi. | Ormancılık ve tarımsal parsellere yakın yerleşme isteği. |
Soru 2: Doğal faktörlerin benzerlik ve farklılıklarının mekânsal desene etkisini yazınız. Kısa Cevap: Metinde belirgin bir doğal benzerlik verilmemiştir. Yer şekillerindeki farklılık, yerleşme desenlerini etkilemiştir.
| İncelenen özellik | Benzerlikler | Farklılıklar |
|---|---|---|
| Eskitaşlı köyü | Verilen bilgilerde belirgin bir benzerlik belirtilmemiştir. | Düz ve verimli arazidedir. |
| Hayriye Mahallesi | Verilen bilgilerde belirgin bir benzerlik belirtilmemiştir. | Engebeli ve yükselti farkları olan arazidedir. |
| Mekânsal desene etkisi | Ortak bir doğal etkiden söz edilmemiştir. | Düzlük düzenli planı, parçalı arazi ise dağınık yerleşmeyi desteklemiştir. |
Soru 3: Yerleşmelerin mekânsal desenlerinin ekonomik faaliyetlerle ilişkisini açıklayınız. Kısa Cevap: Ekonomik faaliyetler, konutların üretim alanlarıyla ilişkisini etkiler.
| Yerleşme | Ekonomik faaliyet ve mekânsal desen ilişkisi |
|---|---|
| Eskitaşlı köyü | Tarım başlıca geçim kaynağıdır. Geniş tarım alanları, düzenli planlı köy yerleşmesini çevreler. |
| Hayriye Mahallesi | Ormancılık başlıca geçim kaynağıdır. Evlerin tarımsal parsellere yakın konumlanması da dağınık dokuyu etkilemiştir. |
Soru 4: Eskitaşlı’da meydan ve okul gibi alanların merkezde bulunmasının gerekçeleri neler olabilir? Kısa Cevap: Ulaşımı ve ortak kullanımı kolaylaştırır. Örnek Cevap: Köyün farklı kesimlerinden kolay ulaşılması, insanların buluşmasını ve toplumsal dayanışmayı destekler.
Soru 5: Hayriye’de konutların uzak olmasının toplumsal yaşama etkilerini değerlendiriniz. Kısa Cevap: Görüşmeleri ve ortak etkinliklere katılımı zorlaştırabilir. Örnek Cevap: Komşu ziyaretleri ve ortak hizmetlere ulaşmak daha fazla zaman alabilir.
Soru 6: İki yerleşmeyi ulaşım kolaylığı bakımından karşılaştırınız. Kısa Cevap: Eskitaşlı’da ulaşım daha kolaydır. Açıklama: Düz arazi ve düzenli yollar erişimi kolaylaştırır. Hayriye’de engebeli arazi ve dağınık konutlar ulaşım süresini artırabilir.
11. Sınıf Coğrafya Ders Kitabı Sayfa 105 Cevapları MEB Yayınları
Mekânsal Desenle İlgili Kavramlar
Soru 7 – I. Bölüm: Mekânsal desenle ilişkili kavramlar yazınız. Kısa Cevap: Konut, konum, yer şekilleri, su kaynakları, ulaşım, nüfus yoğunluğu, arazi kullanımı ve planlama.
Soru 7 – II. Bölüm: Bu kavramlarla “mekânsal desen” ifadesini birlikte kullanarak sekiz cümle yazınız. Kısa Cevap: Her kavramın yerleşmenin düzeniyle ilişkisi açıklanmalıdır. Örnek Cevap: Aşağıdaki cümleler yazılabilir.
- Konutların dağılışı, yerleşmenin mekânsal desenini oluşturur.
- Konum, mekânsal desenin gelişimini etkiler.
- Yer şekilleri, mekânsal desenin oluşmasında etkilidir.
- Su kaynaklarının dağılışı, mekânsal deseni şekillendirebilir.
- Ulaşım yolları, mekânsal desenin gelişme yönünü etkiler.
- Nüfus yoğunluğu ile mekânsal desen arasında ilişki vardır.
- Arazi kullanımındaki değişiklikler, mekânsal deseni değiştirebilir.
- Planlama, mekânsal desenin düzenli gelişmesini sağlar.
Soru 8: Coğrafi koşulların mekânsal desene etkisini birer örnekle açıklayınız. Kısa Cevap: Konum, yer şekilleri, su, iklim ve ulaşım yerleşmenin düzenini etkiler.
| Coğrafi koşul | Mekânsal desene etkisi | Örnek |
|---|---|---|
| Konum | Yerleşmenin gelişebileceği alanı etkiler. | Kıyıdaki yerleşmenin kıyı boyunca uzanması. |
| Yer şekilleri | Eğim ve düzlük, yapıların dağılışını etkiler. | Eskitaşlı’da düz arazide ızgara plan görülmesi. |
| Su kaynakları | Yerleşmeleri ve üretim alanlarını çevresine çekebilir. | Akarsu boyunca yerleşme gelişmesi. |
| İklim koşulları | Yapıların yönünü, biçimini ve malzemesini etkiler. | Güneşten yararlanmak için konutların güneye yönlendirilmesi. |
| Ulaşım | Yollar çevresinde yapılaşmayı destekler. | Ana yol boyunca çizgisel yerleşme oluşması. |
11. Sınıf Coğrafya Ders Kitabı Sayfa 106 Cevapları MEB Yayınları
Afete Dirençli Yerleşmeler
Soru 9: Afete dirençli yerleşme şemasını tamamlayınız. Kısa Cevap: Uygun yer seçimi, dayanıklı yapılar, güçlü altyapı ve toplumsal hazırlık gerekir. Örnek Cevap: Şemadaki alanlara aşağıdaki ifadeler yazılabilir.
| Başlık | Yazılabilecek cevap |
|---|---|
| Konum | Afet tehlikeleri ve zemin koşulları incelenerek uygun alanlar seçilmelidir. |
| Yapılaşma | Yapılar kurallara uygun ve dayanıklı yapılmalıdır. |
| Açık ve yeşil alanlar | Güvenli, erişilebilir toplanma alanları bulunmalıdır. |
| Altyapı | Su, elektrik ve iletişim sistemleri dayanıklı ve yedekli olmalıdır. |
| Ulaşım | Tahliye ve yardım için alternatif yollar bulunmalıdır. |
| Toplumsal hazırlık | Halk bilinçlendirilmeli, tatbikat ve tahliye planları hazırlanmalıdır. |
Soru 10: Mekânsal organizasyonun afete dirençli yerleşme oluşturmadaki önemi nedir? Kısa Cevap: Afet zararlarını azaltmaya ve müdahaleyi kolaylaştırmaya yardımcı olur. Örnek Cevap: Konutların uygun alanlarda, yolların ve toplanma yerlerinin erişilebilir biçimde düzenlenmesi tahliye ve yardım çalışmalarını hızlandırır.
Soru 11: Mekânsal unsurların planlı düzenlenmesi kaynak ve zaman verimliliğini nasıl etkiler? Kısa Cevap: Zaman kaybını ve gereksiz kaynak tüketimini azaltır. Açıklama: Konut, iş yeri ve hizmet alanlarının uygun konumlandırılması ulaşımı kolaylaştırır; arazi, enerji ve altyapının verimli kullanılmasını sağlar.
11. Sınıf Coğrafya Ders Kitabı Sayfa 107 Açıklamaları MEB Yayınları
Detroit ve Paris Metni
Bu sayfada 12-17. soruların hazırlık metni ve görselleri bulunmaktadır. Sorular 108. sayfada yer almaktadır.
| Şehir | Metindeki temel bilgiler |
|---|---|
| Detroit | Otomotiv sanayisiyle gelişmiştir. Merkezinde ve eski mahallelerinde ızgara plan görülür. Sanayi tesisleri demir yolu ve liman çevresinde yoğunlaşır. |
| Paris | Merkezî ve dairesel özellikler gösteren planlı bir yerleşmedir. Seine Nehri çevresinde ticaret, yönetim ve turizm faaliyetleri gelişmiştir. |
11. Sınıf Coğrafya Ders Kitabı Sayfa 108 Cevapları MEB Yayınları
Detroit ve Paris’in Karşılaştırılması
Soru 12: Detroit ve Paris’i verilen başlıklara göre karşılaştırınız. Kısa Cevap: Detroit’te sanayi; Paris’te ticaret, yönetim, kültür ve turizm öne çıkar.
| Özellik | Detroit | Paris |
|---|---|---|
| Yerleşme deseni | Izgara planlıdır. | Metne göre merkezî ve dairesel özellikler gösterir. |
| Nüfus yoğunluğu ve sosyal yaşam | Sanayi ve çalışma hayatı öne çıkar. Metinde sayısal nüfus yoğunluğu verilmemiştir. | Turizm ve kültür faaliyetleri belirgindir. Metinde sayısal nüfus yoğunluğu verilmemiştir. |
| Mekânsal organizasyon | Sanayi tesisleri demir yolu ve liman çevresinde, işçi konutları bunların yakınındadır. | Seine çevresinde farklı işlevsel alanlar, çevresinde yerleşim alanları ve banliyöler bulunur. |
| Etki alanı | Otomotiv sanayisiyle uluslararası etki oluşturur. | Turizm, kültür ve ticaretle küresel etki oluşturur. |
Soru 13: Verilen metne göre sorulabilecek soruları işaretleyiniz. Kısa Cevap: 1, 2 ve 4. seçenekler işaretlenmelidir. Açıklama: Metin, şehirleri etkileyen faktörler, mekânsal organizasyon farkları ve etki alanları hakkında bilgi vermektedir.
| Seçenek | İşaretleme |
|---|---|
| Detroit ve Paris’in kurulmasında etkili olan faktörler nelerdir? | ✓ |
| Detroit ve Paris yerleşmeleri arasında mekânsal organizasyon farkları nelerdir? | ✓ |
| Detroit’in gelişmemiş olmasında hangi faktörler etkilidir? | — |
| Detroit ve Paris’in etki alanları hakkında neler söylenebilir? | ✓ |
| Detroit ve Paris’in kurulmasında iklim özelliklerinin etkisi nasıldır? | — |
| Detroit’in afetlere dirençli yerleşme olmasında etkili faktörler nelerdir? | — |
Soru 14: Detroit’in çevresindeki yerleşmelere etkisi hakkında neler söylenebilir? Kısa Cevap: İş olanaklarını, ticareti ve ulaşım ilişkilerini destekler. Açıklama: Otomotiv sanayisi, çevredeki üretim, lojistik ve hizmet faaliyetlerini etkiler.
Soru 15: Seine Nehri kıyısında kurulmak Paris’in gelişimini nasıl kolaylaştırmıştır? Kısa Cevap: Ulaşımı ve ticareti kolaylaştırmıştır. Açıklama: Tarım ürünlerinin pazara taşınmasını sağlamış, ticaret yollarını çekerek ekonomik ve kültürel gelişimi desteklemiştir.
Soru 16: Paris’in turizm merkezi olması çevresinde hangi ekonomik faaliyetleri canlandırmış olabilir? Kısa Cevap: Konaklama, ulaşım, yeme içme ve alışveriş faaliyetlerini. Örnek Cevap: Yakın şehirlerde otelcilik, restoran işletmeciliği ve hediyelik eşya satışı gelişmiş olabilir.
Soru 17: Turistik alanların yoğunluğu trafik ve yaşam kalitesini nasıl etkileyebilir? Kısa Cevap: Trafik, kalabalık ve gürültüyü artırabilir. Örnek Cevap: Yoğunluk günlük yaşamı zorlaştırabilir. Turizm gelirlerinin ulaşım ve çevre düzenlemelerinde kullanılması yaşam kalitesini destekleyebilir.
11. Sınıf Coğrafya Ders Kitabı Sayfa 109 Cevapları MEB Yayınları
Metropol ve Megalopolis
Metin bilgisi: Çevresindeki küçük yerleşmeleri etkileyen büyük şehirler metropol; komşu metropollerin büyüyüp birleşmesiyle oluşan bütünleşmiş kentsel alanlar megalopolis olarak adlandırılır.
Soru 18: Megalopolislerin oluşmasında etkili olan başlıca faktörler nelerdir? Kısa Cevap: Nüfus artışı, kentleşme, ekonomik gelişme ve güçlü ulaşım bağlantılarıdır. Açıklama: Sanayi, ticaret ve hizmetlerin gelişmesi, komşu metropollerin büyüyerek birleşmesini ve işlevsel olarak bütünleşmesini sağlar.
Soru 19: Türkiye’de megalopolis oluşabilecek bölgeleri nedenleriyle yazınız. Kısa Cevap: Özellikle Marmara Bölgesi’nde oluşabilir. Örnek Cevap: İstanbul, Kocaeli, Sakarya, Bursa ve Tekirdağ çevresi; yoğun nüfus, sanayi, ticaret ve gelişmiş ulaşım bağlantıları nedeniyle bu potansiyele sahiptir.
KİTABIN TÜM CEVAPLARI
Diğer çalışmalar için 11. Sınıf Coğrafya Ders Kitabı Cevapları MEB Yayınları sayfasını inceleyebilirsiniz.
Açıklamalar ve Örnek Cevaplar
103. sayfada cevaplanacak soru var mı?
Bu sayfada 1-6. soruların dayandığı Eskitaşlı ve Hayriye metni ile yerleşme planları bulunmaktadır. Sorular 104. sayfadadır.
Bu bölümde çizim yapılması gerekiyor mu?Yeni bir çizim istenmemektedir. Tabloların, kavram alanlarının ve afete dirençli yerleşme şemasının doldurulması gerekmektedir.
Paris’in yerleşme deseni nasıldır?107. sayfadaki metinde Paris’in yerleşme deseni merkezî ve dairesel özelliklerle açıklanmıştır.