11. Sınıf Biyoloji Ders Kitabı Sayfa 40-41 Cevapları Meb Yayınları - Kontrol Noktası

08 Eylül 2026 Salı 11:30

11. Sınıf Biyoloji Ders Kitabı Meb Yayınları 2026-2027 Sayfa 40 ve 41 cevapları; ışığın bitki büyümesine etkisi, pozitif fototropizma ve koleoptil deneylerinde oksin, mika ve jelatinin etkilerini açıklıyor.

11. Sınıf Biyoloji Ders Kitabı Sayfa 40-41 Cevapları MEB Yayınları, 2026-2027 eğitim öğretim yılı kitabındaki fototropizma ve koleoptil deneyleriyle ilgili Kontrol Noktası sorularını kapsamaktadır. Sayfa 40'ta bitkilerin ışığa tepkileri, sayfa 41'de ise oksin, agar, jelatin ve mika kullanılan deneylerin sonuçları açıklanmaktadır.

11. Sınıf Biyoloji Ders Kitabı Sayfa 40-41 Cevapları MEB Yayınları

Fototropizma, bitkilerin ışığın yönüne bağlı büyüme hareketidir. Tek yönden ışık alan sürgünlerde oksin gölgede kalan tarafta daha fazla birikir ve bu taraftaki hücrelerin daha fazla uzamasını sağlar. Böylece sürgün ışığa doğru yönelir.

11. Sınıf Biyoloji Ders Kitabı Sayfa 40 Cevapları

Kontrol Noktası

1. Aşağıda verilen fototropizma ile ilgili deney görsellerinden yararlanarak soruları cevaplayınız.

Soru: a) Görsel 1’de karanlık ortamda çimlenen bitkilerde büyüme olmuş, yönelim olmamıştır. Bunun nedenini açıklayınız. Cevap: Yönlü ışık olmadığı için sağa veya sola yönelme görülmez. Oksin iki tarafa dengeli dağılır ve hücreler benzer şekilde uzar. Bu nedenle bitkiler dik büyür.

Soru: b) Görsel 1’de karanlık ortamda büyüyen bitkilerin boyu, ışıkta büyüyenlere göre neden daha uzundur? Açıklayınız. Cevap: Karanlıkta fidelerde gövde uzaması artar. Etiolasyon adı verilen bu durumda fideler daha uzun, ince ve soluk renkli gelişir. Işıkta yetişen fidelerde ise bu aşırı uzama görülmez.

Soru: c) Görsel 2’de soldan ışık alan bitkide görülen yönelmenin adı nedir? Cevap: Pozitif fototropizmadır. Bitkinin sürgünü ışığın geldiği yöne, yani sola doğru yönelir.

Soru: ç) Çimlenen bitkiye üstten ışık verildiğinde büyüme ve yönelmenin nasıl gerçekleştiğini Görsel 3’teki petri kabı üstüne çiziniz. Cevap: Fideleri dik biçimde çiziniz. Işık üstten geldiği için iki taraf benzer şekilde büyür; sağa veya sola eğilme görülmez.

Örnek çizim: Görsel 3’teki petri kabına, üstteki ışığa doğru dik uzanan kısa ve yeşil fideler çizilebilir.

Soru: d) Bitki fidelerinin büyümesi üzerinde ışık yönünün etkisini araştıran bu deneyde bağımlı ve bağımsız değişkenleri yazınız. Cevap: Bağımsız değişken: Işık koşulu; karanlık ortam, soldan ışık ve üstten ışık verilmesi.
Bağımlı değişken: Fidelerin büyümesi (boy uzunluğu) ve yönelme durumu.

11. Sınıf Biyoloji Ders Kitabı Sayfa 41 Cevapları

Soru: 2. Aşağıda farklı ortamlarda koleoptillerle yapılmış fototropizma deneyleri verilmiştir. Deneylerin altında boş bırakılan yerlere koleoptillerde büyüme ve yönelim varsa “+”, yoksa “-” işareti koyunuz. Yönelim varsa yönelimin yönünü “sağa” veya “sola” şeklinde yazınız.

Cevap: Şekiller soldan sağa, yukarıdan aşağıya sıralanmıştır.

Şekil	Deney Durumu	Büyüme	Yönelim	Yön
1	Koleoptil her yönden ışık alıyor.	+	-	Yok
2	Koleoptil sağdan ışık alıyor.	+	+	Sağa
3	Sağ tarafına mika yerleştirilmiş koleoptil soldan ışık alıyor.	+	-	Yok
4	Ucu kesilmiş koleoptil soldan ışık alıyor.	-	-	Yok
5	Kesik koleoptil ucu karanlıkta merkezin sağına yerleştiriliyor.	+	+	Sola
6	Ucu kesilmiş koleoptilin üstüne ortalanmış oksinli agar konuluyor; sağdan ışık veriliyor.	+	-	Yok
7	Kesik uç ile koleoptil arasına jelatin yerleştiriliyor; soldan ışık veriliyor.	+	+	Sola
8	Ucu kesilmiş koleoptile karanlıkta sağ taraftan oksinli agar uygulanıyor.	+	+	Sola
9	Kesik uç ile koleoptil arasına mika yerleştiriliyor; sağdan ışık veriliyor.	-	-	Yok

Deneylerin Açıklaması

Şekil 1: Işık her yönden geldiği için oksin dengeli dağılır. Büyüme vardır, yönelim yoktur.

Şekil 2: Sağdan gelen ışık, oksinin sol tarafta daha fazla birikmesine neden olur. Sol taraftaki hücreler daha çok uzar ve koleoptil sağa yönelir.

Şekil 3: Mika, gölgede kalan sağ tarafta oksinin aşağıya taşınmasını engeller. Bu deneyde büyüme vardır, yönelim yoktur.

Şekil 4: Oksin üreten ve ışığı algılayan uç kesilmiştir. Bu deneyin değerlendirmesinde büyüme ve yönelim yoktur.

Şekil 5: Sağa yerleştirilen uçtan gelen oksin sağ taraftaki hücrelerin daha fazla uzamasını sağlar. Koleoptil sola yönelir.

Şekil 6: Oksinli agar büyümeyi sağlar. Ancak ışığı algılayan uç kesilmiş ve agar ortalanmıştır. Oksin iki tarafa dengeli geçtiği için sağa veya sola yönelim olmaz.

Şekil 7: Jelatin oksinin geçişine izin verir. Işık soldan geldiği için sağ taraftaki hücreler daha fazla uzar ve koleoptil sola yönelir.

Şekil 8: Sağ taraftaki oksinli agar, bu taraftaki hücrelerin daha fazla uzamasını sağlar. Koleoptil karanlıkta da sola yönelir.

Şekil 9: Mika, uçtan gelen oksinin alt bölümlere geçmesini engeller. Bu deneyin değerlendirmesinde büyüme ve yönelim yoktur.

KİTABIN TÜM CEVAPLARI

Bütün sayfalara ait açıklamalı çözümleri 11. Sınıf Biyoloji Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları sayfasında inceleyebilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Karanlıkta yetişen fidelerin boyu neden daha uzundur?

Karanlıkta etiolasyon görülür ve gövde uzaması artar. Fideler daha uzun, ince ve soluk renkli gelişir.

Bitkinin ışığa doğru yönelmesine ne denir?

Bitkinin ışığa doğru yönelmesi pozitif fototropizma olarak adlandırılır.

6. deneyde büyüme ve yönelim görülür mü?

Büyüme görülür (+), yönelim görülmez (-). Kesilen ucun ortasına yerleştirilen oksinli agar büyümeyi sağlar; iki tarafta farklı uzama oluşmadığı için koleoptil eğilmez.

Jelatin ve mika koleoptil deneyinde nasıl farklılık gösterir?

Jelatin oksinin geçişine izin verir. Mika ise oksinin geçişini engeller; etkisi deneyde yerleştirildiği konuma göre değerlendirilir.

İlk yorum yazan siz olun