11. Sınıf Biyoloji Ders Kitabı Sayfa 30-31 Cevapları Meb Yayınları, 2026-2027 eğitim öğretim yılı kitabındaki 3. Etkinlik Bitkilerde Hareket çalışmalarını kapsamaktadır. Bu etkinlikte bitkilerin çevresel uyaranlara karşı oluşturduğu hareketler yönelme ve durum değiştirme özelliklerine göre sınıflandırılmaktadır.
11. Sınıf Biyoloji Ders Kitabı Sayfa 30-31 Cevapları Meb Yayınları
Bitkiler ışık, sıcaklık, su, yer çekimi ve dokunma gibi uyaranlara farklı hareketlerle tepki verebilir. Uyaranın yönüne bağlı büyüme hareketleri genel olarak tropizma, uyaranın yönünden bağımsız durum değiştirme hareketleri ise nasti olarak adlandırılır. Hareketin oluşma biçimi bitkinin türüne ve uyarana göre değişebilir.
11. Sınıf Biyoloji Ders Kitabı Sayfa 30 Cevapları
3. Etkinlik - Bitkilerde Hareket
| Bitki İsmi | Bitkide Görülen Hareket | Ölçütler (Durum Değiştirme/Yönelme) |
|---|---|---|
| Akşamsefası | Işık şiddetine bağlı olarak çiçeklerin açılıp kapanması | Durum değiştirme |
| Domates bitkisi | Gövdenin ışığın geldiği yöne doğru büyümesi | Yönelme |
| Söğüt ağacı | Köklerin suyun daha fazla bulunduğu bölgeye doğru büyümesi | Yönelme |
| Kardelen | Sıcaklık değişimine bağlı olarak çiçeğin açılıp kapanması | Durum değiştirme |
| Düğün çiçeği | Işık şiddetine bağlı olarak çiçeklerin açılıp kapanması | Durum değiştirme |
| Küstüm otu | Dokunma veya sarsıntı sonucunda yaprakların kapanması | Durum değiştirme |
| Fasulye bitkisi | Kökün yer çekimi yönünde, gövdenin ters yönde büyümesi | Yönelme |
| Sarmaşık | Temas ettiği desteğin çevresine doğru sarılarak büyümesi | Yönelme |
| Ölçütler | Akşamsefası | Domates Bitkisi | Söğüt Ağacı | Kardelen | Düğün Çiçeği | Küstüm Otu | Fasulye Bitkisi | Sarmaşık |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Uyaran | Işık | Işık | Su | Sıcaklık | Işık | Dokunma / sarsıntı | Yer çekimi | Dokunma |
| Hareket uyaranın yönüne bağlı mı? | Hayır | Evet | Evet | Hayır | Hayır | Hayır | Evet | Evet |
11. Sınıf Biyoloji Ders Kitabı Sayfa 31 Cevapları
| Bitkilerdeki Tepki Mekanizmaları | Uyaranlar |
|---|---|
| Uyaranın Yönüne Bağlı Tepkiler | Işık, su, kimyasal madde, yer çekimi ve dokunma |
| Uyaranın Yönüne Bağlı Olmayan Tepkiler | Işık şiddeti, sıcaklık, sarsıntı ve dokunma |
Not: Aynı uyaran farklı hareket çeşitlerinde etkili olabilir. Örneğin ışık, yönüne bağlı bir büyüme hareketine neden olabileceği gibi ışık şiddeti bazı çiçeklerde yönünden bağımsız açılma-kapanma hareketine de yol açabilir.
| Bitkideki Tepki | Benim Adlandırmam | Bilimsel Adlandırma | Kıyaslama (Benzerlik/Farklılık) |
|---|---|---|---|
| Bitkinin ışığa doğru büyümesi | Işığa yönelme | Fototropizma | Her ikisi de ışığın yönüne bağlı büyümeyi anlatır. |
| Köklerin suya doğru büyümesi | Suya yönelme | Hidrotropizma | Her ikisinde de suyun bulunduğu yöne doğru büyüme vardır. |
| Kök veya gövdenin yer çekimine göre büyümesi | Yer çekimine yönelme | Gravitropizma | Bilimsel adlandırma yer çekimine bağlı yönelmeyi ifade eder. |
| Sarılıcı bitkinin desteğe sarılması | Dokunmaya yönelme | Tigmotropizma | Her ikisi de temas yönüne bağlı büyüme hareketidir. |
| Kimyasal maddeye doğru veya ondan uzağa büyüme | Kimyasala yönelme | Kemotropizma | Hareket kimyasal uyaranın yönüne bağlıdır. |
| Çiçeğin ışık şiddetine göre açılıp kapanması | Işığa bağlı açılma-kapanma | Fotonasti | Hareket ışığın yönüne değil şiddetine bağlıdır. |
| Çiçeğin sıcaklığa göre açılıp kapanması | Sıcaklığa bağlı hareket | Termonasti | Hareket sıcaklık değişimine bağlıdır. |
| Küstüm otunun yapraklarını kapatması | Sarsıntıya bağlı kapanma | Sismonasti | Hareket uyaranın geldiği yönden bağımsızdır. |
BİTKİLERDE HAREKET
↓ iki ana gruba ayrılır:
1. Tropizma - Uyaranın yönüne bağlı hareketler
- Fototropizma: Işığa yönelme
- Gravitropizma: Yer çekimine yönelme
- Hidrotropizma: Suya yönelme
- Kemotropizma: Kimyasal uyaranlara yönelme
- Tigmotropizma: Dokunma yönüne bağlı büyüme
2. Nasti - Uyaranın yönüne bağlı olmayan hareketler
- Fotonasti: Işık şiddetine bağlı hareket
- Termonasti: Sıcaklığa bağlı hareket
- Sismonasti: Sarsıntı veya dokunmaya bağlı hareket
Çapraz bağlantı: Tropizma ve nasti hareketlerinin ikisi de bitkinin çevresel uyaranlara verdiği tepkilerdir. Tropizmada hareketin yönü uyaranın yönüne bağlıyken nastide bağlı değildir.
Örnekler: Saksı bitkisinin pencereye yönelmesi fototropizma, sarmaşığın desteğe sarılması tigmotropizma, küstüm otunun dokunulduğunda yapraklarını kapatması sismonasti örneğidir.
Bütün sayfalara ait açıklamalı çözümleri 11. Sınıf Biyoloji Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları sayfasında inceleyebilirsiniz.