11. Sınıf Biyoloji Ders Kitabı 1. Tema Ek Ölçme ve Değerlendirme Soruları ve Cevapları Meb Yayınları, 1. Tema: Tepki kapsamında verilen ek değerlendirme çalışmasının cevaplarını içerir. Sorular PDF sayfası ve numara sırası korunarak yanıtlanmıştır.
11. Sınıf Biyoloji Ders Kitabı 1. Tema Ek Ölçme ve Değerlendirme Cevapları
Bu çalışma bitki hormonlarını, tropizma ve nasti hareketlerini, sinir iletimini, refleksleri, kas hareketini ve bağışıklığı birlikte ele alır. Her sorunun başında kısa cevap bulunur. Deney ve model sorularındaki açıklamalar, yanıtın nedenini anlamaya yardımcı olur.
Kaynak notu: PDF girişinde 45 soru yazmaktadır; ancak gönderilen belge 44. soruda sona ermektedir. 39 ve 40. sorular aynı soru kökünü taşır. Aşağıdaki sayfa numaraları ders kitabının basılı sayfaları değil, ek ölçme PDF’sinin 1-15. sayfalarıdır.
PDF SAYFALARINA HIZLI GEÇİŞ
- PDF 1. sayfa: 1-3. sorular
- PDF 2. sayfa: 4-5. sorular
- PDF 3. sayfa: 6-8. sorular
- PDF 4. sayfa: 9-10. sorular
- PDF 5. sayfa: 11-13. sorular
- PDF 6. sayfa: 14-17. sorular
- PDF 7. sayfa: 18-20. sorular
- PDF 8. sayfa: 21-23. sorular
- PDF 9. sayfa: 24-25. sorular
- PDF 10. sayfa: 26-28. sorular
- PDF 11. sayfa: 29-31. sorular
- PDF 12. sayfa: 32-35. sorular
- PDF 13. sayfa: 36-38. sorular
- PDF 14. sayfa: 39-42. sorular
- PDF 15. sayfa: 43-44. sorular
Çoktan Seçmeli Soruların Kısa Cevap Anahtarı
| Soru | Cevap |
|---|---|
| 1 | D |
| 4 | E |
| 9 | B |
| 12 | D |
| 16 | B |
| 19 | E |
| 22 | D |
| 24 | E |
| 29 | C |
| 36 | C |
| 41 | E |
24. soru notu: E harfi gönderilen cevap anahtarındaki yanıttır; C seçeneğindeki ifade de metinle desteklenmediğinden ilgili soruda açıklama verilmiştir.
11. Sınıf Biyoloji Ek Ölçme PDF 1. Sayfa Cevapları (1-3. Sorular)
Metindeki bukalemunlar; sıcaklık dengesi, karşı cinsi etkileme ve duygusal durumlarını belli etme amacıyla renk ve desen değiştirir. İlk üç soru bu açıklamaya göre yanıtlanır.
1. Soru: Bukalemunların renk değiştirme mekanizması ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Kısa Cevap: D — Deri altındaki özel renk hücrelerinin birbirinden uzaklaşıp yakınlaşmasıyla renk değişimi gerçekleşir.
Detaylı Cevap: Bu soru verilen parçaya göre cevaplanır. Metinde pigmentlerin dışarı salgılanması veya deri hücrelerinin dökülmesi bir neden olarak gösterilmemiştir.
Kısa Cevap: D — Deri altındaki özel renk hücrelerinin birbirinden uzaklaşıp yakınlaşmasıyla renk değişimi gerçekleşir.
Detaylı Cevap: Bu soru verilen parçaya göre cevaplanır. Metinde pigmentlerin dışarı salgılanması veya deri hücrelerinin dökülmesi bir neden olarak gösterilmemiştir.
2. Soru: Bukalemunlar hangi uyaranlara ne şekilde tepkiler verir? Açıklayınız.
Kısa Cevap: (Örnek cevap) Sıcaklık değişimi, karşı cinsin varlığı ve duygusal durumlara deri renklerini ve desenlerini değiştirerek tepki verirler.
Detaylı Cevap: Renk değişimi sıcaklık dengesini ayarlamaya, karşı cinsi etkilemeye ve sinirlenme ya da yenilgi gibi durumları belli etmeye yardımcı olur.
Kısa Cevap: (Örnek cevap) Sıcaklık değişimi, karşı cinsin varlığı ve duygusal durumlara deri renklerini ve desenlerini değiştirerek tepki verirler.
Detaylı Cevap: Renk değişimi sıcaklık dengesini ayarlamaya, karşı cinsi etkilemeye ve sinirlenme ya da yenilgi gibi durumları belli etmeye yardımcı olur.
3. Soru: Yukarıda verilen parçadan yola çıkarak bukalemunların verdiği bir tepkiyi seçip tepki mekanizması örüntüsünü (uyaran-uyaranı alma- işleme- tepki) yazınız.
Kısa Cevap: (Örnek cevap) Sıcaklığın artması → sıcaklığa duyarlı reseptörlerin uyaranı algılaması → sinir sisteminde işleme → deri renginin değişmesi.
Detaylı Cevap: Bu örnekte uyaran ortam sıcaklığıdır; alma basamağı reseptörlerle, işleme sinir sistemiyle, tepki ise derideki renk değişimiyle gerçekleşir.
Kısa Cevap: (Örnek cevap) Sıcaklığın artması → sıcaklığa duyarlı reseptörlerin uyaranı algılaması → sinir sisteminde işleme → deri renginin değişmesi.
Detaylı Cevap: Bu örnekte uyaran ortam sıcaklığıdır; alma basamağı reseptörlerle, işleme sinir sistemiyle, tepki ise derideki renk değişimiyle gerçekleşir.
11. Sınıf Biyoloji Ek Ölçme PDF 2. Sayfa Cevapları (4-5. Sorular)
4-5. sorularda etilenin meyve olgunlaşması ve stres yanıtındaki etkisi ile absisik asidin su kaybını azaltması ve tohum dormansisini sürdürmesi karşılaştırılır.
4. Soru: Araştırma sonucunda hormonların etkileri ile ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisine ulaşılabilir?
Kısa Cevap: E — İki hormon farklı etkiler gösterir; ikisi de çevresel stres koşullarına yanıt olarak üretilebilir.
Detaylı Cevap: Etilen meyve olgunlaşmasını hızlandırır. Absisik asit kuraklıkta stomaların kapanmasını ve tohum dormansisinin sürmesini sağlar.
Kısa Cevap: E — İki hormon farklı etkiler gösterir; ikisi de çevresel stres koşullarına yanıt olarak üretilebilir.
Detaylı Cevap: Etilen meyve olgunlaşmasını hızlandırır. Absisik asit kuraklıkta stomaların kapanmasını ve tohum dormansisinin sürmesini sağlar.
5. Soru: Etilen ve absisik asit hormonlarının bitki gelişimindeki etkilerini karşılaştırarak yazınız.
Kısa Cevap: (Örnek cevap) Etilen meyve olgunlaşmasını hızlandırır; absisik asit stomaları kapatarak su kaybını azaltır ve tohum dormansisini sürdürür.
Detaylı Cevap: Etilen meyvenin tat ve renginde değişim oluşturur; kuraklık ve enfeksiyon gibi koşullarda da üretilebilir. Absisik asit kuraklıkta stomaların kapanmasına yardımcı olur. Ortak yönleri bitkinin çevre koşullarına verdiği yanıtları düzenlemeleridir.
Kısa Cevap: (Örnek cevap) Etilen meyve olgunlaşmasını hızlandırır; absisik asit stomaları kapatarak su kaybını azaltır ve tohum dormansisini sürdürür.
Detaylı Cevap: Etilen meyvenin tat ve renginde değişim oluşturur; kuraklık ve enfeksiyon gibi koşullarda da üretilebilir. Absisik asit kuraklıkta stomaların kapanmasına yardımcı olur. Ortak yönleri bitkinin çevre koşullarına verdiği yanıtları düzenlemeleridir.
11. Sınıf Biyoloji Ek Ölçme PDF 3. Sayfa Cevapları (6-8. Sorular)
Dikey tarım örneğinde marullar topraksız, katlı raflarda ve LED ışık altında yetiştirilir. Mineral içeren su kapalı sistemde yeniden kullanılır.
6. Soru: Dikey tarımda toprak kullanılmadan bitki yetiştirilebilmesi, bitkilerin mineral alımı açısından nasıl mümkün olmaktadır? Açıklayınız.
Kısa Cevap: (Örnek cevap) Mineraller suda çözünmüş iyonlar hâlinde besin çözeltisiyle köklere ulaştırılır ve köklerden alınır.
Detaylı Cevap: Toprak minerallerin tek kaynağı değildir. Uygun mineral bileşimi, su, köklerin oksijen ihtiyacı ve diğer yetiştirme koşulları sağlandığında bitkiler topraksız ortamda büyüyebilir.
Kısa Cevap: (Örnek cevap) Mineraller suda çözünmüş iyonlar hâlinde besin çözeltisiyle köklere ulaştırılır ve köklerden alınır.
Detaylı Cevap: Toprak minerallerin tek kaynağı değildir. Uygun mineral bileşimi, su, köklerin oksijen ihtiyacı ve diğer yetiştirme koşulları sağlandığında bitkiler topraksız ortamda büyüyebilir.
7. Soru: Dikey tarımın sürdürülebilirlik açısından önemini açıklayınız.
Kısa Cevap: (Örnek cevap) Su ve alan tasarrufu sağlar; suyun tekrar kullanılması kaynak tüketimini azaltır.
Detaylı Cevap: Besin çözeltisinin yeniden kullanılması su kaybını ve dış ortama taşınan gübreyi sınırlandırabilir. Kontrollü üretim bazı tarım ilaçlarına olan ihtiyacı da azaltabilir. Toplam çevresel yarar değerlendirilirken LED aydınlatma ve iklimlendirme için gereken enerji de hesaba katılmalıdır.
Kısa Cevap: (Örnek cevap) Su ve alan tasarrufu sağlar; suyun tekrar kullanılması kaynak tüketimini azaltır.
Detaylı Cevap: Besin çözeltisinin yeniden kullanılması su kaybını ve dış ortama taşınan gübreyi sınırlandırabilir. Kontrollü üretim bazı tarım ilaçlarına olan ihtiyacı da azaltabilir. Toplam çevresel yarar değerlendirilirken LED aydınlatma ve iklimlendirme için gereken enerji de hesaba katılmalıdır.
8. Soru: Verilen bilgilere göre, meyve gelişiminin erken döneminde etkili olan hormonlar ile geç döneminde etkili olan hormonların görevlerini karşılaştırarak, bu hormonların meyve büyüklüğü, olgunlaşma süreci, raf ömrü ve meyvelerin toplanması üzerindeki etkilerini açıklayınız.
Kısa Cevap: (Örnek cevap) Erken dönemde oksin, sitokinin ve giberellin büyümeyi destekler; geç dönemde etilen ve absisik asit olgunlaşma ve yaşlanma gibi süreçleri düzenler.
Detaylı Cevap: Oksin ve giberellin hücre büyümesiyle, sitokinin hücre bölünmesiyle meyve gelişimine katkı sağlar. Etilen özellikle etilene duyarlı meyvelerde olgunlaşmayı ve yaşlanmayı hızlandırabilir. Hasat sonrası etilen birikiminin azaltılması veya etkisinin sınırlandırılması raf ömrünü uzatabilir. Absisik asit su durumu, stres ve bazı meyvelerin olgunlaşmasıyla ilişkilidir; hormonların etkileri meyve türü ve gelişim evresine göre değişir. Hasat, uygun olgunluk ve daldan ayrılma durumu gözetilerek planlanır.
Kısa Cevap: (Örnek cevap) Erken dönemde oksin, sitokinin ve giberellin büyümeyi destekler; geç dönemde etilen ve absisik asit olgunlaşma ve yaşlanma gibi süreçleri düzenler.
Detaylı Cevap: Oksin ve giberellin hücre büyümesiyle, sitokinin hücre bölünmesiyle meyve gelişimine katkı sağlar. Etilen özellikle etilene duyarlı meyvelerde olgunlaşmayı ve yaşlanmayı hızlandırabilir. Hasat sonrası etilen birikiminin azaltılması veya etkisinin sınırlandırılması raf ömrünü uzatabilir. Absisik asit su durumu, stres ve bazı meyvelerin olgunlaşmasıyla ilişkilidir; hormonların etkileri meyve türü ve gelişim evresine göre değişir. Hasat, uygun olgunluk ve daldan ayrılma durumu gözetilerek planlanır.
11. Sınıf Biyoloji Ek Ölçme PDF 4. Sayfa Cevapları (9-10. Sorular)
Gözlemler: I. Afrika menekşesinin ışığa yönelmesi; II. kökün nemli tarafa büyümesi; III. kökün zararlı kimyasaldan uzaklaşması; IV. papatyanın ışıkla açılması; V. lalenin sıcaklıkla açılması; VI. sarmaşığın ışığa büyümesi; VII. sinekkapanın dokunmayla kapanması; VIII. kökün aşağı, sürgünün yukarı büyümesi; IX. asma sülüklerinin desteğe sarılması.
9. Soru: Öğrencinin gözlemleyerek kaydettiği bitkilerin tepkilerinden hangileri uyaranın yönüne bağlı değildir?
Kısa Cevap: B — Papatyanın güneş doğarken açması, uyaranın yönüne bağlı olmayan bir nasti hareketidir.
Detaylı Cevap: Gözlem listesindeki IV, V ve VII numaralı hareketler nastidir. Ancak sorunun seçeneklerinde bu gruba giren örnek yalnızca B seçeneğinde verilmiştir.
Kısa Cevap: B — Papatyanın güneş doğarken açması, uyaranın yönüne bağlı olmayan bir nasti hareketidir.
Detaylı Cevap: Gözlem listesindeki IV, V ve VII numaralı hareketler nastidir. Ancak sorunun seçeneklerinde bu gruba giren örnek yalnızca B seçeneğinde verilmiştir.
10. Soru: Aşağıdaki tabloya bitkilerin tepki numaraları verilmiştir. Numaraların karşısına bitki hareketlerinin isimlerini yazınız.
Kısa Cevap: I: Fototropizma; II: Hidrotropizma; III: Kemotropizma; IV: Fotonasti; V: Termonasti; VI: Fototropizma; VII: Sismonasti; VIII: Geotropizma; IX: Haptotropizma.
Kısa Cevap: I: Fototropizma; II: Hidrotropizma; III: Kemotropizma; IV: Fotonasti; V: Termonasti; VI: Fototropizma; VII: Sismonasti; VIII: Geotropizma; IX: Haptotropizma.
| Gözlem | Bitki hareketi | Yön / açıklama |
|---|---|---|
| I | Fototropizma | Işığa doğru: pozitif |
| II | Hidrotropizma | Suya doğru: pozitif |
| III | Kemotropizma | Zararlı kimyasaldan uzaklaşma: negatif |
| IV | Fotonasti | Işıkla çiçeğin açılması; yön bağımsız |
| V | Termonasti | Sıcaklıkla açılma; yön bağımsız |
| VI | Fototropizma | Işığa doğru büyüme: pozitif |
| VII | Sismonasti | Dokunmayla kapanma; yön bağımsız |
| VIII | Geotropizma (gravitropizma) | Kök: pozitif; sürgün: negatif |
| IX | Haptotropizma (tigmotropizma) | Desteğe temasla sarılma: pozitif |
11. Sınıf Biyoloji Ek Ölçme PDF 5. Sayfa Cevapları (11-13. Sorular)
11. Soru: Yukarıdaki gözlemler birlikte değerlendirildiğinde, bitkilerin çevresel uyaranlara verdikleri tepkilerle ilgili hangi genel sonuçlara ulaşılabilir? Açıklayınız.
Kısa Cevap: (Örnek cevap) Bitkiler uyaranın yönüne bağlı tropizma veya yönünden bağımsız nasti hareketleriyle tepki verir.
Detaylı Cevap: Uyaranın bulunduğu tarafa büyüme pozitif, uyaranın tersine büyüme negatif tropizmadır. Kökün suya yönelmesi pozitif hidrotropizma; zararlı maddeden uzaklaşması negatif kemotropizmadır.
Kısa Cevap: (Örnek cevap) Bitkiler uyaranın yönüne bağlı tropizma veya yönünden bağımsız nasti hareketleriyle tepki verir.
Detaylı Cevap: Uyaranın bulunduğu tarafa büyüme pozitif, uyaranın tersine büyüme negatif tropizmadır. Kökün suya yönelmesi pozitif hidrotropizma; zararlı maddeden uzaklaşması negatif kemotropizmadır.
Deney: I. Ucu kesilen koleoptil karanlıkta tutulur. II. Kesik uç merkezin soluna konur ve soldan ışık verilir. III. Kesik uç merkezin sağına konur ve sağdan ışık verilir. IV. Ucu korunmuş koleoptil bütün yönlerden ışık alır.
12. Soru: Öğrenci hazırladığı bu düzeneği bir süre gözlemlemiş ve koleoptillerdeki gelişim farklılıklarını not etmiştir. Buna göre hangi koleoptillerde yönelme görülmez?
Kısa Cevap: D — I ve IV numaralı koleoptillerde yönelme görülmez.
Detaylı Cevap: I. düzeneğin ucu kesildiğinden uçtan gelen oksin etkisi azalır. IV. düzenek her yönden ışık aldığı için ışığa bağlı asimetrik büyüme ve bükülme oluşmaz.
Kısa Cevap: D — I ve IV numaralı koleoptillerde yönelme görülmez.
Detaylı Cevap: I. düzeneğin ucu kesildiğinden uçtan gelen oksin etkisi azalır. IV. düzenek her yönden ışık aldığı için ışığa bağlı asimetrik büyüme ve bükülme oluşmaz.
13. Soru: Koleoptillerdeki gelişim sırasında yönelmeye neden olan etkeni ve etki mekanizmasını yazınız.
Kısa Cevap: (Örnek cevap) Yönelmenin temel nedeni, oksinin asimetrik dağılımının koleoptilin iki tarafında farklı uzama oluşturmasıdır.
Detaylı Cevap: Normal, tek yönden aydınlatılan koleoptilde oksin gölgede kalan tarafta birikir; bu taraf daha hızlı uzadığı için gövde ışığa yönelir. Verilen II ve III. düzeneklerde ucun merkezin dışına konması da asimetrik oksin iletimine yol açabilir; deney bu özellik dikkate alınarak yorumlanmalıdır.
Kısa Cevap: (Örnek cevap) Yönelmenin temel nedeni, oksinin asimetrik dağılımının koleoptilin iki tarafında farklı uzama oluşturmasıdır.
Detaylı Cevap: Normal, tek yönden aydınlatılan koleoptilde oksin gölgede kalan tarafta birikir; bu taraf daha hızlı uzadığı için gövde ışığa yönelir. Verilen II ve III. düzeneklerde ucun merkezin dışına konması da asimetrik oksin iletimine yol açabilir; deney bu özellik dikkate alınarak yorumlanmalıdır.
11. Sınıf Biyoloji Ek Ölçme PDF 6. Sayfa Cevapları (14-17. Sorular)
14. Soru: II numaralı koleoptil karanlık ortamda bırakılsaydı bitkide ne gibi bir gelişim gerçekleşirdi? Açıklayınız.
Kısa Cevap: (Örnek cevap) II. düzenekte uç solda kalırsa karanlıkta da asimetrik oksin iletimi nedeniyle sağa bükülme beklenebilir.
Detaylı Cevap: Karanlıkta ışığa bağlı fototropizma oluşmaz; fakat bu durum bütün bükülmeleri ortadan kaldırmaz. Kesik uç solda bırakıldığında oksin soldan iletilebilir. Bu nedenle ucun merkezde olduğu karanlık deney ile bu düzenek aynı değildir.
Kısa Cevap: (Örnek cevap) II. düzenekte uç solda kalırsa karanlıkta da asimetrik oksin iletimi nedeniyle sağa bükülme beklenebilir.
Detaylı Cevap: Karanlıkta ışığa bağlı fototropizma oluşmaz; fakat bu durum bütün bükülmeleri ortadan kaldırmaz. Kesik uç solda bırakıldığında oksin soldan iletilebilir. Bu nedenle ucun merkezde olduğu karanlık deney ile bu düzenek aynı değildir.
Açıklama: Cevap anahtarı notu: Anahtar bu soru için “karanlıkta düz büyüme” cevabını verir. Bu yorum, oksinin simetrik dağılması koşulunda geçerlidir. PDF’deki II. düzeneğin ucu sola kaydırıldığı için görsel ile anahtarın yorumu uyuşmamaktadır.
Oksinin tek taraftan iletilmesi ile bükülme ilişkisi için Went ve White’ın oksin taşınması araştırması incelenebilir. Buradaki yön yorumu, PDF’de ucun solda gösterilmesine dayanır.
15. Soru: I. ve IV. koleoptillerde gelişim olayları neden farklıdır? Açıklayınız.
Kısa Cevap: (Örnek cevap) I. koleoptilin ucu kesilmiştir; IV. koleoptilin ucu korunmuş ve her yönden aydınlatılmıştır.
Detaylı Cevap: Bu nedenle iki düzenekte de yönelme olmaması, gelişimlerinin aynı olduğu anlamına gelmez. I. koleoptilde uç kaynaklı büyüme uyarısı azalırken IV. koleoptil düz şekilde uzamayı sürdürebilir.
Kısa Cevap: (Örnek cevap) I. koleoptilin ucu kesilmiştir; IV. koleoptilin ucu korunmuş ve her yönden aydınlatılmıştır.
Detaylı Cevap: Bu nedenle iki düzenekte de yönelme olmaması, gelişimlerinin aynı olduğu anlamına gelmez. I. koleoptilde uç kaynaklı büyüme uyarısı azalırken IV. koleoptil düz şekilde uzamayı sürdürebilir.
Açıklama: Anahtarın 15. açıklamasında IV. düzenek, yana yerleştirilmiş uçlu düzenek gibi anlatılmıştır. Oysa PDF’de IV. koleoptilin ucu merkezde ve aydınlatma her yöndendir.
Görselde sinir sinyali sağa ilerler. 1 ve 3. bölgelerde dış yüzey pozitif, iç yüzey negatif; 2. bölgede yükler tersidir.
16. Soru: Nöronlarda uyartının oluşumu ile ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisine ulaşılamaz?
Kısa Cevap: B — Depolarizasyon tüm zar boyunca aynı anda gerçekleşmez.
Detaylı Cevap: Uyartı iletimi sırasında zarın ardışık bölgelerinde elektriksel durum değişir. Bir bölge depolarize olurken gerisindeki bölge repolarize olabilir; önündeki bölge henüz dinlenme durumundadır.
Kısa Cevap: B — Depolarizasyon tüm zar boyunca aynı anda gerçekleşmez.
Detaylı Cevap: Uyartı iletimi sırasında zarın ardışık bölgelerinde elektriksel durum değişir. Bir bölge depolarize olurken gerisindeki bölge repolarize olabilir; önündeki bölge henüz dinlenme durumundadır.
17. Soru: Aşağıdaki tabloya görsellerde verilen uyarı iletimi sırasındaki zarın elektriksel durumunu yazınız.
Kısa Cevap: 1: Repolarizasyon; 2: Depolarizasyon; 3: Polarizasyon.
Detaylı Cevap: Sinir sinyali sağa doğru ilerler. 1. bölge uyarıldıktan sonra yük dağılımını geri kazanmış; 2. bölge o anda depolarize; 3. bölge ise henüz uyarılmamıştır.
Kısa Cevap: 1: Repolarizasyon; 2: Depolarizasyon; 3: Polarizasyon.
Detaylı Cevap: Sinir sinyali sağa doğru ilerler. 1. bölge uyarıldıktan sonra yük dağılımını geri kazanmış; 2. bölge o anda depolarize; 3. bölge ise henüz uyarılmamıştır.
| Görsel no. | Elektriksel durum | Görselin yorumu |
|---|---|---|
| 1 | Repolarizasyon | Uyartının geçtiği bölge dinlenme yük dağılımına dönmüştür. |
| 2 | Depolarizasyon | O anda uyarılan bölge: iç pozitif, dış negatif. |
| 3 | Polarizasyon | Henüz uyarılmamış bölge: iç negatif, dış pozitif. |
11. Sınıf Biyoloji Ek Ölçme PDF 7. Sayfa Cevapları (18-20. Sorular)
18. Soru: Yukarıdaki görselde aksiyon potansiyelinin kaç numaralı bölümde oluştuğunu gerekçesi ile yazınız.
Kısa Cevap: 2 numaralı bölümde; zarın içi pozitif, dışı negatif hâle gelmiştir.
Detaylı Cevap: Depolarizasyon sırasında sodyum iyonlarının hücre içine girişi zar potansiyelini değiştirir. Aksiyon potansiyelinin bütünü depolarizasyon ve ardından repolarizasyon basamaklarını da içerir.
Kısa Cevap: 2 numaralı bölümde; zarın içi pozitif, dışı negatif hâle gelmiştir.
Detaylı Cevap: Depolarizasyon sırasında sodyum iyonlarının hücre içine girişi zar potansiyelini değiştirir. Aksiyon potansiyelinin bütünü depolarizasyon ve ardından repolarizasyon basamaklarını da içerir.
19. Soru: Bir insanın günlük yaşamında karşılaştığı aşağıdaki durumlardan hangisinde görev yapan reseptör türü yanlış verilmiştir?
Kısa Cevap: E — Elektrik alanlarını algılama mekanoreseptörlerin görevi değildir.
Detaylı Cevap: Mekanoreseptörler basınç, dokunma, titreşim ve ses gibi mekanik uyaranları algılar. Bazı hayvanlarda elektrik alanlarını algılayan elektroreseptörler bulunur; insanlarda bu tür bir yön bulma duyusu yoktur.
Kısa Cevap: E — Elektrik alanlarını algılama mekanoreseptörlerin görevi değildir.
Detaylı Cevap: Mekanoreseptörler basınç, dokunma, titreşim ve ses gibi mekanik uyaranları algılar. Bazı hayvanlarda elektrik alanlarını algılayan elektroreseptörler bulunur; insanlarda bu tür bir yön bulma duyusu yoktur.
20. Soru: Aşağıdaki tabloya insanlarda farklı çevresel uyaranların algılanmasında görev alan reseptör çeşitlerini ve bu reseptörlerin algıladıkları uyaranları yazınız.
Kısa Cevap: Mekanoreseptör: Mekanik uyaranlar; kemoreseptör: Kimyasal maddeler; fotoreseptör: Işık; termoreseptör: Sıcaklık; nosiseptör: Doku hasarı veya hasar tehdidi oluşturan uyaranlar.
Kısa Cevap: Mekanoreseptör: Mekanik uyaranlar; kemoreseptör: Kimyasal maddeler; fotoreseptör: Işık; termoreseptör: Sıcaklık; nosiseptör: Doku hasarı veya hasar tehdidi oluşturan uyaranlar.
| Reseptör çeşidi | Algıladığı uyaranlar |
|---|---|
| Mekanoreseptör | Basınç, dokunma, titreşim ve ses |
| Kemoreseptör | Kimyasal maddeler; tat ve koku |
| Fotoreseptör | Işık |
| Termoreseptör | Sıcaklık ve sıcaklık değişimleri |
| Nosiseptör | Doku hasarı veya hasar tehdidi oluşturan mekanik, termal ve kimyasal uyaranlar |
11. Sınıf Biyoloji Ek Ölçme PDF 8. Sayfa Cevapları (21-23. Sorular)
21. Soru: İnsanların algılayamadığı bazı uyaranları ve bu uyaranları algılayabilen canlıları bir örnek üzerinden açıklayınız.
Kısa Cevap: (Örnek cevap) Arılar, insanların doğrudan göremediği morötesi ışığı algılayarak çiçeklerdeki desenlerden yararlanabilir.
Detaylı Cevap: Morötesi ışığa duyarlı görme, arıların nektar kaynaklarını bulmasına yardım eder. Bu, canlıların algılayabildiği uyaranların aynı olmadığını gösterir.
Kısa Cevap: (Örnek cevap) Arılar, insanların doğrudan göremediği morötesi ışığı algılayarak çiçeklerdeki desenlerden yararlanabilir.
Detaylı Cevap: Morötesi ışığa duyarlı görme, arıların nektar kaynaklarını bulmasına yardım eder. Bu, canlıların algılayabildiği uyaranların aynı olmadığını gösterir.
Sinir sistemi görsellerinde köpek ve çekirge karşılaştırılır. Köpekte sırt tarafında omurilik; çekirgede karın tarafında gangliyonlu sinir kordonu gösterilmiştir.
22. Soru: Çekirge ve köpeğin sinir sistemleriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Kısa Cevap: D — Köpeğin merkezî sinir sistemi, çekirgeye göre daha karmaşık örgütlenmiştir.
Detaylı Cevap: Köpekte omurilik sırt tarafındadır. Çekirgede karın tarafında uzanan sinir kordonu ve gangliyonlar bulunur. İki canlının da uyarıları algılayan ve tepkiyi düzenleyen sinir yapıları vardır.
Kısa Cevap: D — Köpeğin merkezî sinir sistemi, çekirgeye göre daha karmaşık örgütlenmiştir.
Detaylı Cevap: Köpekte omurilik sırt tarafındadır. Çekirgede karın tarafında uzanan sinir kordonu ve gangliyonlar bulunur. İki canlının da uyarıları algılayan ve tepkiyi düzenleyen sinir yapıları vardır.
23. Soru: Verilen görsellerden yola çıkarak omurgalı ve omurgasız canlıların sinir sistemleri ile ilgili ulaştığınız sonuçları yazınız.
Kısa Cevap: (Örnek cevap) Köpekte beyin ve omurilik; çekirgede beyin gangliyonu, karın tarafındaki sinir kordonu ve gangliyonlar bulunur.
Detaylı Cevap: Her ikisinde de uyaranları algılama, bilgiyi işleme ve tepki oluşturma gerçekleşir. Çekirge için gözlenen gangliyonlu yapı bütün omurgasızlara genellenmez; omurgasız grupların sinir sistemleri çeşitlidir.
Kısa Cevap: (Örnek cevap) Köpekte beyin ve omurilik; çekirgede beyin gangliyonu, karın tarafındaki sinir kordonu ve gangliyonlar bulunur.
Detaylı Cevap: Her ikisinde de uyaranları algılama, bilgiyi işleme ve tepki oluşturma gerçekleşir. Çekirge için gözlenen gangliyonlu yapı bütün omurgasızlara genellenmez; omurgasız grupların sinir sistemleri çeşitlidir.
11. Sınıf Biyoloji Ek Ölçme PDF 9. Sayfa Cevapları (24-25. Sorular)
24. Sorunun Verilen Bilgileri
- Balıklar: Ön beyin yarım kürelere tam olarak ayrılmamıştır, koklama lobu en büyük olan gruptur.
- Sürüngenler: Beyinciği diğer omurgalılara göre küçüktür. Koklama lobu balıklardan küçüktür.
- Kuşlar: Beyin yapısı sürüngenlere göre oldukça gelişmiştir. Koklama lobu sürüngenlerden küçüktür.
- Memeliler: Beyni büyük ve gelişmiş olup beyin kıvrımları fazladır, bu da bilişsel işlevlerle ilgilidir. Koklama lobu en küçük olan bu gruptur.
24. Soru: Bir öğrenci, omurgalıların beyin yapılarını araştırmış ve aşağıdaki bilgilere ulaşmıştır. Bu bilgilere göre, aşağıdakilerden hangisi yanlış bir karşılaştırmadır?
Kısa Cevap: E — Balıkların ön beyninin memeliler kadar gelişmiş olduğu sonucuna ulaşılamaz.
Detaylı Cevap: Soruda memelilerin büyük, gelişmiş ve kıvrımlı beyin yapısı özellikle vurgulanmıştır. Bu nedenle E seçeneğindeki eşitlik iddiası yanlıştır. C seçeneğinin kuşların beyinciğinin küçük olduğunu söylemesi de verilen metinle desteklenmez; anahtarın beklediği cevap E olmakla birlikte bu seçenek soru açısından sorunludur.
Kısa Cevap: E — Balıkların ön beyninin memeliler kadar gelişmiş olduğu sonucuna ulaşılamaz.
Detaylı Cevap: Soruda memelilerin büyük, gelişmiş ve kıvrımlı beyin yapısı özellikle vurgulanmıştır. Bu nedenle E seçeneğindeki eşitlik iddiası yanlıştır. C seçeneğinin kuşların beyinciğinin küçük olduğunu söylemesi de verilen metinle desteklenmez; anahtarın beklediği cevap E olmakla birlikte bu seçenek soru açısından sorunludur.
25. Soru: İnsanda sinir sisteminin bölümleri ile ilgili aşağıda verilen kavram haritasını tamamlayınız.
Kısa Cevap: Harflerin karşılıkları aşağıdaki tabloda verilmiştir; h harfi orta beyindir.
Kısa Cevap: Harflerin karşılıkları aşağıdaki tabloda verilmiştir; h harfi orta beyindir.
| Harf | Cevap |
|---|---|
| a | Somatik sinir sistemi |
| b | Otonom sinir sistemi |
| c | Duyu bölümü |
| ç | Motor bölümü |
| d | Çevresel sinir sistemi |
| e | Merkezî sinir sistemi |
| f | Beyin |
| g | Omurilik |
| ğ | Ön beyin |
| h | Orta beyin |
| ı | Arka beyin |
| i | Beyincik |
| j | Pons |
| k | Omurilik soğanı |
| l | Uç beyin |
| m | Ara beyin |
Açıklama: Şema notu: Anahtarda h için “Ara beyin” yazılmıştır; fakat h kutusu görme ve duyma reflekslerini düzenleyen orta beyindir. Ara beyin, ön beynin altındaki m kutusudur.
Şemanın tamamlanmış yapısı: Sinir sistemi → çevresel sinir sistemi + merkezî sinir sistemi.
Çevresel sinir sistemi → duyu bölümü + motor bölümü.
Motor bölümü → somatik + otonom sinir sistemi.
Merkezî sinir sistemi → beyin + omurilik.
Beyin → ön beyin + orta beyin + arka beyin.
Ön beyin → uç beyin + ara beyin.
Arka beyin → beyincik + pons + omurilik soğanı.
11. Sınıf Biyoloji Ek Ölçme PDF 10. Sayfa Cevapları (26-28. Sorular)
Metinde öğrenci sıcak bir nesneye dokunur ve omurilikte düzenlenen refleksle elini geri çeker.
26. Soru: Uyaranın sinir sisteminde izlediği yolu sırasıyla yazınız.
Kısa Cevap: (Örnek cevap) Reseptör → duyu nöronu → omurilikte ara nöron → motor nöron → kas (efektör).
Detaylı Cevap: Sıcak nesneden çekilme refleksinde omurilikte ara nöronlar bağlantı kurar. Beynin bilinçli karar vermesi beklenmeden kaslara komut gönderilir; bilgi ayrıca beyne de iletilir.
Kısa Cevap: (Örnek cevap) Reseptör → duyu nöronu → omurilikte ara nöron → motor nöron → kas (efektör).
Detaylı Cevap: Sıcak nesneden çekilme refleksinde omurilikte ara nöronlar bağlantı kurar. Beynin bilinçli karar vermesi beklenmeden kaslara komut gönderilir; bilgi ayrıca beyne de iletilir.
27. Soru: Duyusal nöron ve motor nöronun refleks sırasında üstlendiği görevleri açıklayınız.
Kısa Cevap: (Örnek cevap) Duyu nöronu uyartıyı reseptörden omuriliğe; motor nöron komutu omurilikten kasa taşır.
Detaylı Cevap: Duyu nöronu refleksin giriş yolunu, motor nöron çıkış yolunu oluşturur. Kasın kasılması elin sıcak yüzeyden çekilmesini sağlar.
Kısa Cevap: (Örnek cevap) Duyu nöronu uyartıyı reseptörden omuriliğe; motor nöron komutu omurilikten kasa taşır.
Detaylı Cevap: Duyu nöronu refleksin giriş yolunu, motor nöron çıkış yolunu oluşturur. Kasın kasılması elin sıcak yüzeyden çekilmesini sağlar.
28. Soru: Omurilik refleksi olmasaydı öğrencinin tepki süresi nasıl değişirdi? Açıklayınız.
Kısa Cevap: (Örnek cevap) Tepki gecikir ve el sıcak nesneden daha geç çekilirdi.
Detaylı Cevap: Omurilik refleksi koruyucu yanıtı hızlı oluşturur. Bu mekanizma olmasaydı bilgilerin beyinde değerlendirilip motor yanıtın gönderilmesi için ek zaman gerekirdi; doku zarar görme riski artardı.
Kısa Cevap: (Örnek cevap) Tepki gecikir ve el sıcak nesneden daha geç çekilirdi.
Detaylı Cevap: Omurilik refleksi koruyucu yanıtı hızlı oluşturur. Bu mekanizma olmasaydı bilgilerin beyinde değerlendirilip motor yanıtın gönderilmesi için ek zaman gerekirdi; doku zarar görme riski artardı.
11. Sınıf Biyoloji Ek Ölçme PDF 11. Sayfa Cevapları (29-31. Sorular)
Hareket örneğinde iskelet destek sağlar, kaslar çekme kuvveti oluşturur ve eklemler hareketi mümkün kılar. Kolun bükülmesi karşıt kasların uyumuna bağlıdır.
29. Soru: Aşağıdakilerden hangisi iskelet, kas ve eklemlerin eş güdümlü çalışmasının bozulması durumunda ortaya çıkabilecek sorunlardan biri değildir?
Kısa Cevap: C — Kemiklerin erimesi ve kırılgan hâle gelmesi, bu eş güdüm bozukluğunun doğrudan sonucu değildir.
Detaylı Cevap: Diğer seçeneklerdeki yanlış kasılma sırası, düzensiz hareket, hareketin tamamlanamaması ve ağrı koordinasyon bozukluğuyla ilişkilendirilebilir.
Kısa Cevap: C — Kemiklerin erimesi ve kırılgan hâle gelmesi, bu eş güdüm bozukluğunun doğrudan sonucu değildir.
Detaylı Cevap: Diğer seçeneklerdeki yanlış kasılma sırası, düzensiz hareket, hareketin tamamlanamaması ve ağrı koordinasyon bozukluğuyla ilişkilendirilebilir.
30. Soru: Kasların ve eklemlerin eş güdümlü çalışmaması hangi sorunlara yol açabilir? Açıklayınız.
Kısa Cevap: (Örnek cevap) Hareketler sert, düzensiz, ağrılı ve verimsiz olabilir; eklem hareketi sınırlanabilir.
Detaylı Cevap: Yanlış zamanda kasılma ya da gevşeme, kuvvetin uygun yönde uygulanmasını engeller. Eklem ve kaslara gereksiz yük binmesi ağrıya ve hareketin tamamlanamamasına yol açabilir.
Kısa Cevap: (Örnek cevap) Hareketler sert, düzensiz, ağrılı ve verimsiz olabilir; eklem hareketi sınırlanabilir.
Detaylı Cevap: Yanlış zamanda kasılma ya da gevşeme, kuvvetin uygun yönde uygulanmasını engeller. Eklem ve kaslara gereksiz yük binmesi ağrıya ve hareketin tamamlanamamasına yol açabilir.
31. Soru: İnsan kolunu bükme örneğinde, bükücü (ön kolu büken kas) ve açıcı (ön kolu açan kas) kasların işleyişini kullanarak eş güdümlü çalışmanın önemini açıklayınız.
Kısa Cevap: (Örnek cevap) Kol bükülürken bükücü kas kasılır, açıcı kas gevşer; böylece karşıt çalışan kaslar hareketi düzenler.
Detaylı Cevap: Bu antagonistik çalışma kemiklerin eklemde uygun yönde hareket etmesini sağlar. Basit modelde iki kasın uygun zamanda kasılıp gevşemesi düzgün hareketin temelidir.
Kısa Cevap: (Örnek cevap) Kol bükülürken bükücü kas kasılır, açıcı kas gevşer; böylece karşıt çalışan kaslar hareketi düzenler.
Detaylı Cevap: Bu antagonistik çalışma kemiklerin eklemde uygun yönde hareket etmesini sağlar. Basit modelde iki kasın uygun zamanda kasılıp gevşemesi düzgün hareketin temelidir.
11. Sınıf Biyoloji Ek Ölçme PDF 12. Sayfa Cevapları (32-35. Sorular)
Görselde kapalı akordeon kas kasılmasına, açık akordeon kas gevşemesine benzetilmiştir. Benzetme, kasın bütün özelliklerini temsil etmez.
32. Soru: Akordeonun açılıp kapanma hareketleri ile iskelet kasının kasılıp gevşemesi arasındaki benzerliği açıklayınız.
Kısa Cevap: (Örnek cevap) Akordeon kapanırken kısalır, açılırken uzar; kas da kasılırken kısalır ve gevşediğinde yeniden uzayabilir.
Detaylı Cevap: Kasın mekanizması kayan filament modelidir: Aktin ve miyozin filamentlerinin boyu değişmez; birbirlerinin üzerinde kaymaları sarkomerin kısalmasını sağlar. Akordeon örneği yalnızca boy değişimini somutlaştırır.
Kısa Cevap: (Örnek cevap) Akordeon kapanırken kısalır, açılırken uzar; kas da kasılırken kısalır ve gevşediğinde yeniden uzayabilir.
Detaylı Cevap: Kasın mekanizması kayan filament modelidir: Aktin ve miyozin filamentlerinin boyu değişmez; birbirlerinin üzerinde kaymaları sarkomerin kısalmasını sağlar. Akordeon örneği yalnızca boy değişimini somutlaştırır.
33. Soru: Akordeon ve kas kasılıp gevşemesi arasındaki benzetme kullanılarak kas kasılması sırasında kasın boyu ve hacmi hakkında hangi sonuca ulaşılabilir?
Kısa Cevap: (Örnek cevap) Kas kasılırken boyu kısalır, enine kalınlığı artar; hacmi yaklaşık sabit kalır.
Detaylı Cevap: Akordeon kasın kısalmasını anlatmak için kullanılabilir; fakat körük kapandığında akordeonun iç hacmi değişir. Bu nedenle kas hacminin sabitliğini akordeonun hacminden çıkaramayız.
Kısa Cevap: (Örnek cevap) Kas kasılırken boyu kısalır, enine kalınlığı artar; hacmi yaklaşık sabit kalır.
Detaylı Cevap: Akordeon kasın kısalmasını anlatmak için kullanılabilir; fakat körük kapandığında akordeonun iç hacmi değişir. Bu nedenle kas hacminin sabitliğini akordeonun hacminden çıkaramayız.
34. Soru: Kasın kasılıp gevşemesi günlük yaşamdan bir başka örnekle nasıl açıklanabilir?
Kısa Cevap: (Örnek cevap) İç içe geçen teleskopik boruların kayarak kısalması ve açılarak uzaması bir model olabilir.
Detaylı Cevap: Boruların kendi boyları değişmediği hâlde bütünün uzunluğu değişir. Benzer biçimde aktin ve miyozin filamentleri kısalmaz; kayma sonucunda kas biriminin uzunluğu azalır. Model kasın bütün özelliklerini açıklamaz.
Kısa Cevap: (Örnek cevap) İç içe geçen teleskopik boruların kayarak kısalması ve açılarak uzaması bir model olabilir.
Detaylı Cevap: Boruların kendi boyları değişmediği hâlde bütünün uzunluğu değişir. Benzer biçimde aktin ve miyozin filamentleri kısalmaz; kayma sonucunda kas biriminin uzunluğu azalır. Model kasın bütün özelliklerini açıklamaz.
35. Soru: Aşağıdaki tabloda insan bağışıklık sistemine ait savunma yapılarının hangi bağışıklık çeşidine ait olduğunu ilgili alana yazınız.
Kısa Cevap: B ve T lenfositleri, antikorlar ve hafıza hücreleri kazanılmış; diğer satırlardaki savunmalar doğal bağışıklıkla ilişkilidir.
Detaylı Cevap: Bu tabloda doğal bağışıklık, doğuştan gelen özgül olmayan savunma anlamındadır. Kazanılmış bağışıklık belirli antijenleri tanır ve bellek oluşturabilir.
Kısa Cevap: B ve T lenfositleri, antikorlar ve hafıza hücreleri kazanılmış; diğer satırlardaki savunmalar doğal bağışıklıkla ilişkilidir.
Detaylı Cevap: Bu tabloda doğal bağışıklık, doğuştan gelen özgül olmayan savunma anlamındadır. Kazanılmış bağışıklık belirli antijenleri tanır ve bellek oluşturabilir.
| Savunma yapısı | Bağışıklık çeşidi |
|---|---|
| B lenfositleri | Kazanılmış (özgül) bağışıklık |
| Yangısal tepki | Doğal (doğuştan gelen) bağışıklık |
| Antikorlar | Kazanılmış (özgül) bağışıklık |
| Mide asidi, salgılar | Doğal (doğuştan gelen) bağışıklık |
| Fagositik hücreler | Doğal (doğuştan gelen) bağışıklık |
| T lenfositleri | Kazanılmış (özgül) bağışıklık |
| Mukus salgısı | Doğal (doğuştan gelen) bağışıklık |
| Antimikrobiyal proteinler | Doğal (doğuştan gelen) bağışıklık |
| Hafıza hücreleri | Kazanılmış (özgül) bağışıklık |
11. Sınıf Biyoloji Ek Ölçme PDF 13. Sayfa Cevapları (36-38. Sorular)
Grip örneğine eşlik eden görselde B lenfositinin etkinleşmesi, lenfoblastlar, plazma hücreleri, antikorlar ve hafıza B hücreleri gösterilir.
36. Soru: Öğrencinin bağışıklık sistemiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Kısa Cevap: C — Antikorlar virüs üretimini artırmaz; virüsün etkisizleştirilmesine katkı sağlar.
Detaylı Cevap: Antikorlar uygun antijenlere bağlanarak virüsün hücreye girişini engelleyebilir ve diğer savunma mekanizmalarının etkisini kolaylaştırabilir.
Kısa Cevap: C — Antikorlar virüs üretimini artırmaz; virüsün etkisizleştirilmesine katkı sağlar.
Detaylı Cevap: Antikorlar uygun antijenlere bağlanarak virüsün hücreye girişini engelleyebilir ve diğer savunma mekanizmalarının etkisini kolaylaştırabilir.
37. Soru: Görselde bir virüsün vücuda girmesinden sonra bağışıklık tepkisinin oluşma aşamalarını sırasıyla yazınız.
Kısa Cevap: (Örnek cevap) Virüs/antijen → B lenfositinin etkinleşmesi → çoğalma ve lenfoblast aşaması → plazma ve hafıza B hücreleri → antikor yanıtı.
Detaylı Cevap: Plazma hücreleri antikor salgılar. Hafıza B hücreleri ise aynı antijenle sonraki karşılaşmalar için korunur. Hafıza hücresi bütün plazma hücrelerinin zorunlu ara basamağı değildir; iki hücre grubu etkinleşmiş B hücrelerinden farklılaşır.
Kısa Cevap: (Örnek cevap) Virüs/antijen → B lenfositinin etkinleşmesi → çoğalma ve lenfoblast aşaması → plazma ve hafıza B hücreleri → antikor yanıtı.
Detaylı Cevap: Plazma hücreleri antikor salgılar. Hafıza B hücreleri ise aynı antijenle sonraki karşılaşmalar için korunur. Hafıza hücresi bütün plazma hücrelerinin zorunlu ara basamağı değildir; iki hücre grubu etkinleşmiş B hücrelerinden farklılaşır.
38. Soru: Görseldeki bağışıklık tepkisinin özgül (kazanılmış) bağışıklık olarak adlandırılmasının nedenlerini açıklayınız.
Kısa Cevap: (Örnek cevap) Belirli antijene özgü tanıma, antikor üretimi ve hafıza hücresi oluşumu nedeniyle kazanılmış bağışıklıktır.
Detaylı Cevap: B ve T lenfositleri kazanılmış savunmada görev alır. Görselde B lenfositlerinden oluşan plazma hücreleri ve bellek hücreleri gösterildiğinden, örnek özellikle sıvısal bağışıklıkla ilişkilidir.
Kısa Cevap: (Örnek cevap) Belirli antijene özgü tanıma, antikor üretimi ve hafıza hücresi oluşumu nedeniyle kazanılmış bağışıklıktır.
Detaylı Cevap: B ve T lenfositleri kazanılmış savunmada görev alır. Görselde B lenfositlerinden oluşan plazma hücreleri ve bellek hücreleri gösterildiğinden, örnek özellikle sıvısal bağışıklıkla ilişkilidir.
11. Sınıf Biyoloji Ek Ölçme PDF 14. Sayfa Cevapları (39-42. Sorular)
39. Soru: Görselde hafıza hücrelerinin oluşması, aynı virüsün vücuda ikinci kez girmesi durumunda nasıl bir avantaj sağlar? Açıklayınız.
Kısa Cevap: (Örnek cevap) Aynı antijenle yeniden karşılaşınca daha hızlı ve güçlü bir bağışıklık yanıtı oluşur.
Detaylı Cevap: Antikor yanıtı daha hızlı gelişerek enfeksiyonun önlenmesine veya daha hafif geçirilmesine yardımcı olabilir. Bu durum her koşulda ve her virüs çeşidine karşı kesin koruma anlamına gelmez.
Kısa Cevap: (Örnek cevap) Aynı antijenle yeniden karşılaşınca daha hızlı ve güçlü bir bağışıklık yanıtı oluşur.
Detaylı Cevap: Antikor yanıtı daha hızlı gelişerek enfeksiyonun önlenmesine veya daha hafif geçirilmesine yardımcı olabilir. Bu durum her koşulda ve her virüs çeşidine karşı kesin koruma anlamına gelmez.
40. Soru: Görselde hafıza hücrelerinin oluşması, aynı virüsün vücuda ikinci kez girmesi durumunda nasıl bir avantaj sağlar? Açıklayınız.
Kısa Cevap: (Örnek cevap) Hafıza hücreleri, aynı virüs antijeniyle ikinci karşılaşmada yanıtı hızlandırır ve güçlendirir.
Detaylı Cevap: PDF’de 40. soru, 39. soruyla aynıdır; bu cevap basılı soru köküne göre verilmiştir. Cevap anahtarının 40. maddesi aşılarla ilgilidir. Aşılar da bağışıklık belleği oluşturabilir; ancak PDF’deki bu soru aşının görevini sormamaktadır.
Kısa Cevap: (Örnek cevap) Hafıza hücreleri, aynı virüs antijeniyle ikinci karşılaşmada yanıtı hızlandırır ve güçlendirir.
Detaylı Cevap: PDF’de 40. soru, 39. soruyla aynıdır; bu cevap basılı soru köküne göre verilmiştir. Cevap anahtarının 40. maddesi aşılarla ilgilidir. Aşılar da bağışıklık belleği oluşturabilir; ancak PDF’deki bu soru aşının görevini sormamaktadır.
Polen yoğunluğunda öğrencide kaşıntı, burun akıntısı ve hapşırma oluşurken babasında belirti görülmez. Doktor alerjiyi açıklar ve antihistaminik önerir.
41. Soru: Öğrencinin alerjik tepkisi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Kısa Cevap: E — Mast hücrelerinden salgılanan histamin alerjik belirtilerin oluşmasına katkı sağlar.
Detaylı Cevap: Soru metnindeki antihistaminik açıklaması düzeltilmelidir: Yaygın H1 antihistaminikleri histaminin reseptörler üzerindeki etkisini engeller; etkileri genel olarak histamin salgısını durdurmak şeklinde anlatılmaz.
Kısa Cevap: E — Mast hücrelerinden salgılanan histamin alerjik belirtilerin oluşmasına katkı sağlar.
Detaylı Cevap: Soru metnindeki antihistaminik açıklaması düzeltilmelidir: Yaygın H1 antihistaminikleri histaminin reseptörler üzerindeki etkisini engeller; etkileri genel olarak histamin salgısını durdurmak şeklinde anlatılmaz.
Bilgi kontrolü: NHS antihistaminik açıklaması, bu ilaçların histaminin etkisini engellediğini belirtir.
42. Soru: Doktorun açıklamalarından yararlanarak alerjik reaksiyonların ne olduğunu tanımlayınız.
Kısa Cevap: (Örnek cevap) Alerji, bağışıklık sisteminin normalde zararsız bir maddeye karşı aşırı tepki vermesidir.
Detaylı Cevap: Histamin gibi maddeler belirtilerin gelişmesine katkı sağlar. Alerji, bağışıklık sisteminin hiç çalışmaması anlamına gelmez; belirli maddelere uygunsuz bir yanıt oluşmasıdır.
Kısa Cevap: (Örnek cevap) Alerji, bağışıklık sisteminin normalde zararsız bir maddeye karşı aşırı tepki vermesidir.
Detaylı Cevap: Histamin gibi maddeler belirtilerin gelişmesine katkı sağlar. Alerji, bağışıklık sisteminin hiç çalışmaması anlamına gelmez; belirli maddelere uygunsuz bir yanıt oluşmasıdır.
11. Sınıf Biyoloji Ek Ölçme PDF 15. Sayfa Cevapları (43-44. Sorular)
43. Soru: Öğrenci, alerjik tepkilerin tekrarını önlemek için hangi önlemleri alabilir? Açıklayınız.
Kısa Cevap: (Örnek cevap) Polenle teması azaltabilir, polenin yoğun olduğu zamanlarda pencereleri kapalı tutabilir ve doktorun önerdiği tedaviyi kullanabilir.
Detaylı Cevap: Dışarıdan dönünce kıyafet değiştirmek ve yıkanmak polen taşınmasını azaltabilir. Bu önlemler her alerjik tepkiyi kesin olarak önlemez; maruziyeti ve belirtileri azaltmayı amaçlar.
Kısa Cevap: (Örnek cevap) Polenle teması azaltabilir, polenin yoğun olduğu zamanlarda pencereleri kapalı tutabilir ve doktorun önerdiği tedaviyi kullanabilir.
Detaylı Cevap: Dışarıdan dönünce kıyafet değiştirmek ve yıkanmak polen taşınmasını azaltabilir. Bu önlemler her alerjik tepkiyi kesin olarak önlemez; maruziyeti ve belirtileri azaltmayı amaçlar.
Polenle teması azaltmaya ilişkin açıklamalar için NHS polen alerjisi bilgileri incelenebilir.
44. Soru: Öğrencinin babası polenlere karşı neden aynı tepkiyi vermemiştir? Açıklayınız.
Kısa Cevap: (Örnek cevap) Babasının polenlere karşı aynı alerjik duyarlılığı bulunmadığı için aynı tepki oluşmamıştır.
Detaylı Cevap: Bu örnekte babada polene özgü alerjik duyarlanma ve buna bağlı mast hücresi yanıtı oluşmadığı düşünülür. Bu, bağışıklık sisteminin çalışmadığı ya da babanın hiçbir maddeye alerjisi olmadığı anlamına gelmez.
Kısa Cevap: (Örnek cevap) Babasının polenlere karşı aynı alerjik duyarlılığı bulunmadığı için aynı tepki oluşmamıştır.
Detaylı Cevap: Bu örnekte babada polene özgü alerjik duyarlanma ve buna bağlı mast hücresi yanıtı oluşmadığı düşünülür. Bu, bağışıklık sisteminin çalışmadığı ya da babanın hiçbir maddeye alerjisi olmadığı anlamına gelmez.
KİTABIN TÜM CEVAPLARI
Bütün sayfalara ait açıklamalı çözümleri 11. Sınıf Biyoloji Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları sayfasında inceleyebilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Ek ölçme PDF’sinde kaç soru vardır?
Gönderilen PDF’de numaralandırılmış 44 soru vardır. Girişteki 45 soru ifadesiyle son soru numarası uyuşmamaktadır.
39 ve 40. soruların cevapları neden benzerdir?PDF’de bu iki sorunun kökü aynıdır. İkisinde de hafıza hücrelerinin ikinci karşılaşmada daha hızlı ve güçlü yanıt sağlaması sorulmaktadır.
Sinir sistemi şemasında h ve m kutularına ne yazılır?h kutusu orta beyin, m kutusu ara beyindir. Orta beyin görme ve duyma ile ilgili refleksleri düzenler.
Kas kasılırken filamentlerin boyu kısalır mı?Hayır. Aktin ve miyozin filamentleri birbirlerinin üzerinde kayar; sarkomer ve kasın boyu kısalır.
Bu içerikteki sayfa numaraları hangi belgeye aittir?Sayfa başlıklarında gönderilen ek ölçme PDF’sinin 1-15. sayfaları kullanılmıştır; bunlar ders kitabının basılı sayfa numaraları değildir.