10. Sınıf Tarih Ders Kitabı Cevapları | MEB Yayınları | Sayfa 235
Osmanlı Devleti’nin Yönetim ve Ordu Yapısındaki Değişim (XVI–XVII. Yüzyıl)
Soru 1: Görsellere göre XVI. yüzyıl Osmanlı Devleti’nin yönetim ve ordu yapısı ile ilgili neler söylenebilir? Açıklayınız.
Kısa Cevap : XVI. yüzyılda Osmanlı Devleti’nde merkezî ve hiyerarşik bir yönetim anlayışı hâkimdir. Ordu ise disiplinli, düzenli ve güçlü bir yapıya sahiptir.
Ayrıntılı Cevap: Görsellerde padişahın devlet yönetiminin merkezinde yer aldığı, divan üyeleri ve yöneticilerin belirli bir düzen ve protokol içinde görev yaptığı görülmektedir. Osmanlı ordusu ise düzenli birliklerden oluşmakta, askerî kıyafetler, silahlar ve savaş sahneleri disiplinli ve planlı bir ordu yapısını yansıtmaktadır. Bu durum, Osmanlı Devleti’nin XVI. yüzyılda hem yönetimde hem de askerî alanda güçlü bir teşkilata sahip olduğunu göstermektedir.
Soru 2: XV–XVII. yüzyıllar arasında hüküm sürmüş devletlerin güçlenmesinde ve gerilemesinde askerî mücadeleler ve ordu yapısındaki değişmeler neden önemlidir? Gerekçeleriyle açıklayınız.
Kısa Cevap: Askerî başarılar devletlerin siyasi ve ekonomik olarak güçlenmesini sağlamıştır. Ordu yapısında yaşanan bozulmalar ise gerilemenin temel nedenlerinden biri olmuştur.
Ayrıntılı Cevap: XV–XVII. yüzyıllarda devletler, askerî alanda elde ettikleri başarılar sayesinde topraklarını genişletmiş ve siyasî üstünlük kazanmıştır. Ancak zamanla orduların disiplinini kaybetmesi, askerî yeniliklere ayak uyduramaması ve teknoloji kullanımında geri kalması devletlerin zayıflamasına yol açmıştır. Bu nedenle ordu yapısındaki değişimler, devletlerin yükseliş ve gerileme süreçlerinde belirleyici bir rol oynamıştır.