10. Sınıf Tarih Ders Kitabı Cevapları | MEB Yayınları | Sayfa 233
Osmanlı Devleti’nin Güçlenme Süreci ve Yönetimde Hoşgörü
Soru 1: Verilen olayların Osmanlı Devleti açısından önemini yazınız.
Ferhat Paşa Antlaşması önemlidir.
Çünkü: Bu antlaşma ile Osmanlı Devleti doğuda en geniş sınırlarına ulaşmış, Kafkasya ve İran hattında siyasi üstünlük kurmuştur. Böylece Osmanlı’nın doğu sınırları büyük ölçüde güvence altına alınmıştır.
Girit’in Fethi önemlidir.
Çünkü: Girit’in alınması Osmanlı Devleti’ne Doğu Akdeniz’de askerî ve ticari üstünlük kazandırmıştır. Venedik’in bölgedeki etkisi zayıflamış, Akdeniz’de Osmanlı hâkimiyeti güçlenmiştir.
Bucaş Antlaşması önemlidir.
Çünkü: Bu antlaşma sayesinde Osmanlı Devleti batıda en geniş sınırlara ulaşmış, Avrupa’daki siyasi gücünü zirveye taşımıştır. Osmanlı, Lehistan karşısında üstünlüğünü kabul ettirmiştir.
Uygulayalım – Soru Cevap
Soru 2: Osmanlı Devleti, fethettiği topraklarda yaşayan insanların kendi kültürlerini ve inançlarını yaşama hakkına neden saygı duymuş olabilir? Açıklayınız.
Cevap: Osmanlı Devleti, farklı millet ve dinlere mensup toplulukları yönetebilmek için hoşgörü ve adalet anlayışını esas almıştır. Bu sayede halkın devlete olan bağlılığı artmış, toplumsal düzen ve iç huzur korunmuştur. İnanç özgürlüğüne saygı gösterilmesi, Osmanlı’nın uzun süre ayakta kalmasında etkili olmuştur.
10. Sınıf Tarih Ders Kitabı Cevapları | MEB Yayınları | Sayfa 234
Osmanlı Devleti’nde Hoşgörü Anlayışı ve Cihan Devleti Olma Süreci
Soru 2: Padişahların fermanlarından hareketle Osmanlı Devleti’nde farklı dinlere ve kültürlere mensup insanlara saygı duyulmasıyla ilgili farklı örnekler veriniz.
Kısa Cevap : Osmanlı Devleti, farklı din ve kültürlere mensup toplulukların inançlarını özgürce yaşamalarına izin vermiştir. Bu durum, devletin adalet ve hoşgörü anlayışının bir sonucudur.
Ayrıntılı Cevap: Osmanlı padişahları yayımladıkları fermanlarla gayrimüslimlerin ibadet özgürlüğünü güvence altına almış, kilise, havra ve manastırların korunmasını emretmiştir. Gayrimüslimlerin canları, malları ve din adamları devlet güvencesi altında tutulmuş; kendi dinî ve sosyal işlerini yönetmelerine izin verilmiştir. Bu uygulamalar sayesinde Osmanlı Devleti, çok uluslu yapısını uzun süre barış ve düzen içinde koruyabilmiştir.
Soru: Öğrendiklerinizden yararlanarak karekoddaki soruları cevaplayınız.
Cevap: Bu etkinlik, karekodu okutarak dijital ortamda gerçekleştirilmektedir.
Değerlendirelim – Performans Görevi
Soru: 1453–1683 yılları arasındaki siyasi ve askerî mücadelelerin Osmanlı Devleti’nin cihan devleti hâline gelmesindeki rolüyle ilgili etkinliği yapınız.
Örnek Cevaplar
Şiir
Osmanlı’nın Cihan Yolu
Bir çağ kapandı İstanbul’da bir gün,
Adaletle büyüdü fetih her yön.
Üç kıtada yankılandı kudretli ses,
Osmanlı yükseldi, oldu tek nefes.
Karada Mohaç, denizde Preveze,
Zafer yazıldı tarih her hece.
Kanuni devrinde doruğa ulaştı,
Cihan devleti adaletle taçlandı.
Sloganlar
- “Adaletle büyüyen devlet: Osmanlı!”
- “Üç kıta, tek devlet, cihan gücü!”
- “Fetih, adalet ve hoşgörüyle gelen yükseliş!”