10. Sınıf Matematik Ders Kitabı Cevapları (MEB) – Sayfa 313
5.1 Sayma Stratejileri | Konuya Başlarken Cevapları
Aşağıda Sayfa 313’te yer alan tüm sorular, sorular tam yazılarak, kısa–öz cevap + açıklayıcı detaylı cevap biçiminde hazırlanmıştır.
Önemli noktalar koyu yazılmıştır.
Soru 1 - Sorumlu kişilerin hayvanlardaki artma ve azalmayı sayıları kullanmadan tespit edebilecekleri yönteme dair görüşlerinizi söyleyiniz.
Kısa Cevap: Taş, çubuk, düğüm veya çentik gibi somut işaretler kullanarak artma ve azalmayı takip edebilirlerdi.
Eski çağlarda sayılar yaygın kullanılmadığı için insanlar nesne eşleştirme yöntemine başvurmuştur.
Her hayvan için bir taş, çentik, ipte düğüm ya da kaya çizimi kullanılarak kayıt tutulabilirdi. Hayvan sayısı arttığında işaret eklenir, azaldığında işaret çıkarılırdı. Böylece sayı kullanmadan karşılaştırma yapılabilirdi.
Soru 2 - Bu olay bugün yaşansaydı sorumlu olan kişiler hayvan sayısını nasıl hesaplayabilirdi, sınıf arkadaşlarınızla tartışınız.
Kısa Cevap: Günümüzde sayma, kayıt ve dijital araçlar kullanılarak kolayca hesaplanabilir.
Bugün bu durum yaşansaydı:
- Tek tek sayma
- Çizelge ve listeler
- Bilgisayar, telefon veya tablet uygulamaları
- Kulak küpesi, çip veya barkod sistemi
kullanılarak hayvan sayısı hızlı, doğru ve düzenli biçimde hesaplanabilirdi.
Soru 3 - Tüm hayvanlardan sorumlu kişi sayma yöntemini kullanmadan tüm hayvanların sayısını nasıl hesaplayabilirdi? Sınıf arkadaşlarınızla tartışınız.
Kısa Cevap: Her sorumlunun tuttuğu kayıtları bir araya getirerek toplamı belirleyebilirdi.
Tüm hayvanlardan sorumlu kişi:
- Her hayvan sorumlusundan aldığı işaret, taş veya çizimleri
- Bu işaretleri eşleştirerek veya gruplayarak
toplam hayvan sayısını doğrudan saymadan belirleyebilirdi. Bu yöntem toplama mantığına dayalı bir sayma stratejisidir.
Soru 4 - Her sorumluda eşit sayıda hayvan bulunmuş olsaydı tüm hayvanların sayısını tespit etmek için nasıl bir yol izlenebilirdi, sınıf arkadaşlarınızla tartışınız.
Kısa Cevap: Bir sorumlunun hayvan sayısı ile sorumlu sayısı çarpılabilirdi.
Eğer her sorumluda eşit sayıda hayvan varsa:
- Bir sorumludaki hayvan sayısı belirlenir
- Bu sayı sorumlu kişi sayısı ile çarpılır
Bu yöntem tekrarlı toplamanın kısa yolu olan çarpma fikrine dayanır ve sayma stratejilerinin gelişmiş bir örneğidir.
Soru 5 - Hayvanların dağılımı ve düzenlenmesiyle ilgili aşağıdaki iki farklı durumu inceleyerek çözüm yollarını sınıf arkadaşlarınızla tartışınız.
5.a Alt Soru - Bir toplulukta 5 farklı hayvan sorumlusu bulunmaktadır. Bu sorumlular; küçükbaş, büyükbaş veya kümes hayvanları olmak üzere 3 farklı hayvan grubundan birine atanacaktır. Her sorumlu yalnızca bir gruptan sorumlu olabilir. Bu durumda sorumluların farklı gruplara atanma biçimlerini belirlemek için nasıl bir yöntem izlenmelidir?
Kısa Cevap: Her sorumlu için 3 seçenek olduğu dikkate alınarak sistemli sayma yapılmalıdır.
Bu tür problemlerde:
- Her sorumlu için seçenek sayısı belirlenir
- Ağaç diyagramı veya çarpma ilkesi kullanılır
Her sorumlu için 3 farklı hayvan grubu olduğundan, tüm atamalar sistemli ve düzenli biçimde listelenerek bulunabilir. Bu yöntem sayma stratejilerinin temelini oluşturur.
5.b Alt Soru - Bir çiftlikte 3 farklı ağıla konulması gereken 5 farklı koyun vardır. Her koyun yalnızca bir ağıla yerleştirilecektir. Bu durumda koyunların farklı şekillerde yerleştirilme biçimlerini belirlemek için nasıl bir yöntem izlenmelidir?
Kısa Cevap: Her koyun için 3 ağıl seçeneği olduğu düşünülerek sayma yapılmalıdır.
Bu durumda:
- Her koyun bağımsız bir seçim yapar
- Her koyun için 3 farklı ağıl vardır
Bu nedenle:
- Çarpma ilkesi
- Ağaç diyagramı
kullanılarak tüm yerleştirme biçimleri eksiksiz ve düzenli şekilde belirlenebilir.