10. Sınıf Kimya Ders Kitabı Sayfa 95 Cevapları MEB Yayınları, “Gazların Nicelikleri” performans görevinde öğrencilerin gazların basınç, hacim, sıcaklık ve madde miktarı arasındaki ilişkileri gösterecek bir deney tasarlamalarına yardımcı olmaktadır.
10. Sınıf Kimya Ders Kitabı Sayfa 95 Cevapları MEB – Performans Görevi
Performans Görevi: Gazların Nicelikleri
Görev: Gazların madde miktarı, hacmi, basıncı ve sıcaklığı arasındaki ilişkileri gösteren bir deney tasarlayınız.
Örnek Çalışma-1 – Kısa ve Kolay
Deneyin Adı: Şırıngada Havanın Sıkıştırılması
Amaç: Gazın hacmi azaldığında basıncının nasıl değiştiğini gözlemlemek.
Malzemeler: İğnesiz plastik şırınga.
Bağımsız değişken: Gazın hacmi.
Bağımlı değişken: Gazın basıncı.
Kontrol değişkenleri: Gaz miktarı ve sıcaklık.
Amaç: Gazın hacmi azaldığında basıncının nasıl değiştiğini gözlemlemek.
Malzemeler: İğnesiz plastik şırınga.
Bağımsız değişken: Gazın hacmi.
Bağımlı değişken: Gazın basıncı.
Kontrol değişkenleri: Gaz miktarı ve sıcaklık.
Uygulama:
1. Şırınganın içine hava çekilir.
2. Şırınganın ucu parmakla kapatılır.
3. Piston yavaşça içeri doğru itilerek havanın hacmi azaltılır.
4. Pistonun itilmesi zorlaştıkça gazın uyguladığı basıncın arttığı gözlemlenir.
1. Şırınganın içine hava çekilir.
2. Şırınganın ucu parmakla kapatılır.
3. Piston yavaşça içeri doğru itilerek havanın hacmi azaltılır.
4. Pistonun itilmesi zorlaştıkça gazın uyguladığı basıncın arttığı gözlemlenir.
Sonuç: Gazın sıcaklığı ve miktarı sabitken hacim azaldıkça basınç artar. Bu durum Boyle Yasası ile açıklanır.
Örnek Çalışma-2 – Ayrıntılı
Deneyin Adı: Gazların Basınç, Hacim, Sıcaklık ve Madde Miktarı İlişkileri
1. Deney – Basınç ve Hacim
Uygulama: İğnesiz şırıngaya hava alınır ve uç kapatılır. Piston içeri itilerek gazın hacmi azaltılır. Hacim küçüldükçe pistonu itmenin zorlaştığı gözlenir.
Sonuç: Sıcaklık ve gaz miktarı sabitken hacim azaldıkça basınç artar.
Sonuç: Sıcaklık ve gaz miktarı sabitken hacim azaldıkça basınç artar.
2. Deney – Sıcaklık ve Hacim
Malzemeler: Boş plastik şişe, balon, ılık su ve soğuk su.
Uygulama: Balon şişenin ağzına geçirilir. Şişe önce ılık suya, ardından soğuk suya konur. Ilık suda balonun genişlediği, soğuk suda küçüldüğü gözlenir.
Sonuç: Basınç ve gaz miktarı yaklaşık sabitken sıcaklık arttıkça gazın hacmi artar.
Uygulama: Balon şişenin ağzına geçirilir. Şişe önce ılık suya, ardından soğuk suya konur. Ilık suda balonun genişlediği, soğuk suda küçüldüğü gözlenir.
Sonuç: Basınç ve gaz miktarı yaklaşık sabitken sıcaklık arttıkça gazın hacmi artar.
3. Deney – Madde Miktarı ve Hacim
Uygulama: Aynı özellikte iki balondan birine az, diğerine daha fazla hava üflenir. Daha fazla hava bulunan balonun daha büyük hacme sahip olduğu gözlenir.
Sonuç: Aynı sıcaklık ve basınçta gaz miktarı arttıkça gazın hacmi de artar.
Sonuç: Aynı sıcaklık ve basınçta gaz miktarı arttıkça gazın hacmi de artar.
Deney Sonuçları
| Değişkenler | Gözlenen İlişki |
|---|---|
| Basınç – Hacim | Hacim azalırsa basınç artar. |
| Sıcaklık – Hacim | Sıcaklık artarsa hacim artar. |
| Madde Miktarı – Hacim | Gaz miktarı artarsa hacim artar. |
Genel Sonuç: Deneylerden gazların basınç, hacim, sıcaklık ve madde miktarının birbiriyle ilişkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bir değişken değiştirildiğinde uygun koşullarda diğer değişkenlerde de değişim meydana gelir.
Güvenlik Önlemleri
Deneylerde kaynar su kullanılmamalı, şırıngaya aşırı kuvvet uygulanmamalı ve çalışmalar öğretmen gözetiminde gerçekleştirilmelidir.
KİTABIN TÜM CEVAPLARI
Bütün sayfalara ait açıklamalı çözümleri 10. Sınıf Kimya Ders Kitabı Cevapları MEB Yayınları sayfasında inceleyebilirsiniz.