10. Sınıf Kimya Ders Kitabı Sayfa 28-30 Cevapları MEB Yayınları, kimyasal tepkimelerin tanecik düzeyinde modellenmesi, bağların kırılıp yeniden oluşması ve tepkime modellerinin değerlendirilmesiyle ilgili etkinlikleri içermektedir.
10. Sınıf Kimya Ders Kitabı Sayfa 28 Cevapları
Etkinlik - Model Oluşturma
1. Soru: CH4(g) + 2O2(g) → CO2(g) + 2H2O(s) tepkimesinin oluşum sürecini alt mikro seviyede modelleyiniz. Kutucukların altına tepkime sürecini kısaca açıklayınız.
Kısa Cevap: Metan ve oksijen tanecikleri çarpışır. Eski bağlar kırılır, atomlar yeniden düzenlenir ve CO2 ile H2O oluşur.
| Aşama | Modelde Gösterilecekler | Kısa Açıklama |
|---|---|---|
| Tepkime Öncesi | 1 CH4 + 2 O2 | Metan ve oksijen tanecikleri ayrı hâlde bulunur. |
| Tepkime Süreci | Taneciklerin çarpışması ve atomların yeniden düzenlenmesi | C-H ve O-O bağları kırılır, yeni bağlar oluşmaya başlar. |
| Tepkime Sonucu | 1 CO2 + 2 H2O | Karbon dioksit ve su oluşur. |
Açıklama: Tepkime öncesinde ve sonrasında 1 C, 4 H ve 4 O atomu vardır. Atomların türü ve sayısı değişmez; yalnızca atomların bağlanma biçimleri değişir.
2. Soru: Çizmiş olduğunuz modeli arkadaşlarınıza anlatınız ve arkadaşlarınızın modellerini inceleyiniz. Modeller arasındaki benzerlik ve farklılıkları T tablosuna yazınız.
Kısa Cevap: Modellerin hepsinde aynı tepkime gösterilir ancak renk, şekil ve ayrıntı düzeyi farklı olabilir.
| Benzerlikler | Farklılıklar |
|---|---|
| Tepkenler CH4 ve O2, ürünler CO2 ve H2O olarak gösterilmiştir. | Atomlar farklı renk veya şekillerle gösterilmiş olabilir. |
| Atomların tepkime sırasında yeniden düzenlendiği gösterilmiştir. | Çarpışma ve bağ değişimleri farklı biçimlerde çizilmiş olabilir. |
| Atomların türü ve sayısı korunmuştur. | Bazı modeller daha ayrıntılı, bazıları daha sade hazırlanmış olabilir. |
10. Sınıf Kimya Ders Kitabı Sayfa 29 Cevapları
Etkinlik - 3. Soru
Soru: Aşağıda bazı tepkimelerin alt mikro seviyede süreç aşamalı gösterimleri verilmiştir. Tepkime modellerini inceleyiniz. Kendi modelinizle tepkime modelleri arasındaki benzerlik ve farklılıkları açıklayınız.
1. Tepkime: NO(g) + O3(g) → NO2(g) + O2(g)
Kısa Cevap: Her iki modelde de tanecikler çarpışır, bağlar değişir ve atomlar yeniden düzenlenerek yeni maddeler oluşur.
Fark: Benim modelimde CH4 ve O2 kullanılırken bu modelde NO ve O3 tanecikleri kullanılmıştır.
2. Tepkime: Na(k) + 1/2Cl2(g) → NaCl(k)
Kısa Cevap: Her iki modelde de başlangıçtaki tanecikler yeniden düzenlenerek yeni madde oluşturur.
Fark: Metanın yanmasında moleküler ürünler oluşurken bu tepkimede NaCl katı yapısı oluşur. Bu nedenle taneciklerin son düzeni farklıdır.
10. Sınıf Kimya Ders Kitabı Sayfa 30 Cevapları
Etkinlik - 4. Soru
Soru: Karekoddaki videoyu izleyiniz. Çizmiş olduğunuz modelin eksik veya yanlışlarını tespit ediniz. Modelinizi geliştirmek için neler yapabileceğinizi tartışarak aşağıdaki tabloyu tamamlayınız.
Kısa Cevap: Modelde taneciklerin hareketi, bağların kırılıp oluşması, enerji değişimi ve doğru tanecik sayıları açık biçimde gösterilmelidir.
| Modelin Eksik Yönleri | Modelin Yanlış Yönleri | Modelin Geliştirilmesi İçin Yapılması Gerekenler |
|---|---|---|
| Enerji çıkışı gösterilmemiş olabilir. | CH4, O2, CO2 veya H2O sayıları yanlış gösterilmiş olabilir. | Tanecik sayıları CH4 + 2O2 → CO2 + 2H2O denklemine uygun çizilmelidir. |
| Taneciklerin hareketi ve çarpışmaları eksik gösterilmiş olabilir. | Atomların birbirine bağlanma biçimleri yanlış çizilmiş olabilir. | Taneciklerin hareketleri ok, iz veya titreşim çizgileriyle gösterilmelidir. |
| Bağların kırılması ve yeni bağların oluşması yeterince gösterilmemiş olabilir. | Atomların tepkime sırasında yeniden düzenlenmesi hatalı gösterilmiş olabilir. | Bağ kırılması ve bağ oluşumu aşamalı gösterilmeli, enerji çıkışı da belirtilmelidir. |
Değerlendirme
1. Soru: Bir kimyasal tepkimenin gerçekleşmesi için tanecikler arasındaki etkileşimler nasıl olmalıdır? Düşüncelerinizi yazınız.
Kısa Cevap: Tanecikler yeterli enerjiyle ve uygun doğrultuda çarpışmalıdır.
Detaylı Cevap: Uygun çarpışma gerçekleştiğinde bazı bağlar kırılır, atomlar yeniden düzenlenir ve yeni bağlar oluşur.
2. Soru: Bir kimyasal tepkimede tanecikler ve taneciklerin hareketleri gösterilirken nelere dikkat edilmesi gerekir? Gerekçelendirerek açıklayınız.
Kısa Cevap: Farklı tanecikler farklı renk veya şekillerle, hareketleri ise ok, iz, yay veya benzeri işaretlerle gösterilmelidir.
Detaylı Cevap: Böylece hangi taneciğin hangi maddeye ait olduğu ve taneciklerin titreşim, öteleme veya dönme hareketleri kolayca anlaşılır.
KİTABIN TÜM CEVAPLARI
Bütün sayfalara ait açıklamalı çözümleri 10. Sınıf Kimya Ders Kitabı Cevapları MEB Yayınları sayfasında inceleyebilirsiniz.