10. Sınıf Kimya Ders Kitabı Sayfa 22-24 Cevapları MEB Yayınları, Kimyasal Değişim etkinliğinde kimyasal değişimin belirtilerini, deney sonuçlarını ve taneciklerin yeniden düzenlenmesini ele almaktadır.
10. Sınıf Kimya Ders Kitabı Sayfa 22-24 Cevapları MEB – Kimyasal Değişim
10. Sınıf Kimya Ders Kitabı Sayfa 22 Cevapları
Etkinlik: Kimyasal Değişim
Soru: 1. Günlük hayatta karşınıza çıkan kimyasal değişimleri göz önüne alarak kimyasal değişimin göstergelerinin neler olabileceğini arkadaşlarınızla tartışınız. Örnek Cevap: Kimyasal değişimde renk veya koku değişimi, gaz çıkışı, katı oluşumu, ısı ve ışık oluşumu gibi belirtiler görülebilir.
Soru: 2. Aşağıda bazı kimyasal değişim örneklerinin görselleri verilmiştir. Verilen her bir örnek için kimyasal değişimin kanıtını aşağıdaki tabloya yazarak açıklayınız. Cevap:
| Kimyasal Değişim | Kimyasal Değişimin Kanıtı |
|---|---|
| Açıkta bırakılan yiyeceklerin zamanla çürümesi | Renk ve koku değişimi |
| Efervesan tabletin suda çözünmesi | Gaz çıkışı |
| Odunun yanması | Isı ve ışık oluşumu |
| Pamukkale travertenlerinin oluşumu | Katı oluşumu |
| Pasta üzerindeki maytabın yanması | Isı ve ışık oluşumu |
| Yaprağın sararması | Renk değişimi |
10. Sınıf Kimya Ders Kitabı Sayfa 23 Cevapları
Bulgular ve Sonuç
Soru: 1. Deneyler esnasında elde ettiğiniz verilere göre aşağıdaki tabloyu ilgili yerlere “✓” işareti koyarak tamamlayınız.
Örnek Cevap: Kitaptaki altı satır, aşağıdaki gözlem başlıklarıyla doldurulabilir. İşaretlemeler, deney sırasında gerçekten gözlenen değişimlere göre yapılmalıdır.
Örnek Cevap: Kitaptaki altı satır, aşağıdaki gözlem başlıklarıyla doldurulabilir. İşaretlemeler, deney sırasında gerçekten gözlenen değişimlere göre yapılmalıdır.
| Gözlem Sonucu | 1. Deney | 2. Deney | 3. Deney |
|---|---|---|---|
| Gaz çıkışı | ✓ | ✓ | — |
| Renk değişimi | — | — | ✓ |
| Sıcaklık değişimi | ✓ | Gözleme göre | Gözleme göre |
| Katı oluşumu (çökelme) | — | — | ✓ |
| Enerji değişimi | ✓ | — | — |
| Diğer değişkenler | — | — | — |
Açıklama: Birinci deneyde oksijen gazı çıkışı ve sıcaklık artışı, ikinci deneyde balonu şişiren karbondioksit gazı çıkışı, üçüncü deneyde ise sarı renkli çökelti oluşumu gözlenir. Sıcaklık artışı, tabloda enerji değişimi olarak belirtilmiştir. “—” işareti, örnek gözlemde ilgili belirtinin görülmediğini ifade eder. Kendi deneyinizde ek bir değişim gözlemlediyseniz “Diğer değişkenler” satırına yazıp ilgili deneyin kutusunu “✓” ile işaretleyebilirsiniz.
Soru: 2. Kimyasal değişimlerde gözlemlenemez değişimler var mıdır? Örnek Cevap: Evet. Atomlar arasındaki bağların kopması, yeni bağların oluşması ve atomların yeniden düzenlenmesi gözle görülemez.
Soru: Kimyasal değişimlerde tanecikler arasında nasıl bir etkileşim olabilir? Örnek Cevap: Tanecikler arasındaki bazı bağlar kopar, yeni bağlar oluşur ve böylece yeni maddeler meydana gelir.
10. Sınıf Kimya Ders Kitabı Sayfa 24 Cevapları
3. Tanecik Modeli Gösterimi
Soru: 3. Yaptığınız deneylerin tepkime denklemlerinden yola çıkarak gözlemlediğiniz değişimleri alt mikro seviyede, taneciklerin yeniden düzenlenmesi temelinde açıklayınız. Cevap: Kimyasal değişimde atomların türü ve sayısı korunur, ancak bağlanma biçimleri değişir. Böylece yeni maddeler oluşur.
1. Deney – Hidrojen Peroksitin Ayrışması
Tepkime: H2O2(suda) —(KI)→ H2O(s) + 1/2 O2(g) Tanecik Modeli: Çizimde tam tanecik göstermek için 2H2O2 → 2H2O + O2 şeklinde gösterilebilir. Açıklama: Hidrojen peroksit parçalanır ve su ile oksijen gazı oluşur.
Tanecik çizimi, aşağıdaki ortak görselin “1. Deney” başlıklı üst bölümünde yer almaktadır.
Tanecik çizimi, aşağıdaki ortak görselin “1. Deney” başlıklı üst bölümünde yer almaktadır.
2. Deney – Sirke Asidi ve Yemek Sodası
Tepkime: CH3COOH(suda) + NaHCO3(k) → CH3COONa(suda) + H2O(s) + CO2(g) Açıklama: Tanecikler yeniden düzenlenir ve CO2 gazı oluşur. Bu gaz balonun şişmesini sağlar.
3. Deney – Kurşun(II) Nitrat ve Potasyum İyodür
Tepkime: Pb(NO3)2(suda) + 2KI(suda) → PbI2(k) + 2KNO3(suda) Açıklama: Pb2+ ve I- iyonları birleşerek sarı renkli PbI2 katısını oluşturur.
1, 2 ve 3. Deneylerin Tanecik Modelleri
Görseli okuma: Aşağıdaki görselin üst bölümünde 1. deneyin, orta bölümünde 2. deneyin, alt bölümünde ise 3. deneyin tanecik modeli bulunmaktadır.
Değerlendirme
Soru: 1. Kimyasal değişimin gözlemlediğiniz değişkenler dışında farklı kanıtları olabilir mi? Günlük hayattan örnekler vererek açıklayınız. Örnek Cevap: Evet. Örneğin sütün ekşimesinde koku değişimi, demirin paslanmasında ise renk değişimi görülür.
Soru: 2. Bir gözlemci, iki maddeyi birbiri içinde karıştırarak elde ettiği karışımda meydana gelen değişimin fiziksel değişim olduğunu ya da maddelerin kimyasal tepkimeye mi girdiğini nasıl belirleyebilir? Örneklerle açıklayınız. Örnek Cevap: Gaz çıkışı, renk değişimi, katı oluşumu veya enerji değişimi görülmesi kimyasal değişime işaret edebilir. Yeni madde oluşmuyorsa değişim fiziksel olabilir.
Soru: 3. Kimyasal değişimi tanecik boyutunda incelediğinizde maddelerin iç yapılarındaki değişimle ilgili neler söyleyebilirsiniz? Arkadaşlarınızla tartışınız. Örnek Cevap: Kimyasal değişimde bağlar kopar, yeni bağlar oluşur ve atomlar yeniden düzenlenir. Atomların türü ve sayısı değişmez.