10. Sınıf Kimya Ders Kitabı Cevapları | MEB Yayınları | Sayfa 184
Konuya Başlarken – Alternatif Cevaplar
Soru 1: Bir maddenin fiziksel hâli ile çözünürlüğü arasında ilişki var mıdır? Tartışınız.
Kısa Cevap (2 cümle): Evet, maddenin fiziksel hâli çözünürlüğü doğrudan etkiler. Katılar ve gazlar sıcaklığa farklı tepkiler verir.
Ayrıntılı Cevap: Katı maddelerin çözünürlüğü genellikle sıcaklık arttıkça artar. Gazların çözünürlüğü ise sıcaklık arttığında azalır, basınç arttığında artar. Bu nedenle gazlı içecekler soğukta daha fazla gaz tutar, katı maddeler ise sıcak çözeltilerde daha iyi çözünür.
Soru 2: Çözünürlük maddeler için ayırt edici bir özelliktir. Günlük hayattaki avantaj ve dezavantajları nelerdir?
Kısa Cevap (2 cümle): Çözünürlük farkı, maddelerin bilinçli kullanılmasını sağlar. Ancak bazı durumlarda kullanım zorluğu oluşturabilir.
Ayrıntılı Cevap: Avantaj olarak, gıda, ilaç ve temizlik ürünlerinde istenen etki çözünürlük sayesinde sağlanır. Dezavantaj olarak ise düşük çözünürlüklü maddeler vücutta geç emilebilir veya istenilen etkiyi geç gösterebilir. Bu durum özellikle ilaç ve besin takviyelerinde önemlidir.
Soru 3: Maddelerin çözünürlüğünü dış etkenlerle değiştirmek mümkün müdür? Örneklerle açıklayınız.
Kısa Cevap (2 cümle): Evet, çözünürlük çeşitli dış etkenlerle değiştirilebilir. En önemli etkenler sıcaklık, basınç ve madde cinsidir.
Ayrıntılı Cevap: Sıcaklık arttığında katıların çözünürlüğü artarken gazların çözünürlüğü azalır. Basınç arttığında ise gazların çözünürlüğü artar. Örneğin şeker pancarından şeker elde edilirken sıcak su kullanılması, şekerin daha iyi çözünmesini sağlar; gazlı içeceklerin soğuk içilmesi ise CO₂’nin çözünmüş hâlde kalmasına yardımcı olur.