10. Sınıf Kimya Ders Kitabı Cevapları | MEB Yayınları | Sayfa 179
Konuya Başlarken – Soru Cevapları
Soru 1: Akide şekeri yapımında reçetede belirtilen miktardan daha fazla eklenen şekerin kabın dibine çökmesinin nedeni nedir?
Kısa Cevap (2 cümle): Su, belirli bir sıcaklıkta ancak sınırlı miktarda şekeri çözebilir. Bu sınır aşıldığında fazla şeker çözünemez ve kabın dibine çöker.
Ayrıntılı Cevap: Akide şekeri yapımında şeker, kaynar suda çözünerek şurup hâline getirilir. Ancak reçetede belirtilenden fazla şeker eklendiğinde, suyun çözebileceği maksimum miktar aşılır. Bu durumda fazla şeker çözünmeden kalır ve yerçekiminin etkisiyle kabın dibine çöker. Bu olay, çözünürlük sınırının aşılmasıyla açıklanır.
Soru 2: Reçel ve bal gibi şekerli yiyeceklerde kristallenmeyi tersine çevirmek için neler yapılabilir?
Kısa Cevap (2 cümle): Kristallenmiş şeker, ısıtılarak tekrar çözülebilir. Gerekirse az miktarda su eklenerek kristallerin çözünmesi sağlanır.
Ayrıntılı Cevap: Şekerli yiyecekler buzdolabında uzun süre kaldığında sıcaklık düştüğü için kristallenme eğilimi gösterir. Bu durumu tersine çevirmek için yiyecek kontrollü şekilde ılıtılabilir; böylece şeker yeniden çözünür. Ayrıca çok az su eklemek, şekerin çözünürlüğünü artırarak kristallenmeyi azaltır. Bu işlemler yapılırken yapının bozulmamasına dikkat edilmelidir.