10. Sınıf Fizik Ders Kitabı Cevapları Sayfa 319 (4.18 Soru)
a) Soru: Su dalgalarının beyaz ekranda oluşan görüntüsünün üstten ve yandan görünümünü çiziniz. Dalga boylarını gösteriniz.
- Üstten görünümde dalgalar eşit aralıklarla dizilmiş paralel çizgiler şeklinde görülür. Bu çizgiler tepe (T) ve çukur (Ç) noktalarını temsil eder.
- İki tepe (T–T) veya iki çukur (Ç–Ç) arası mesafe dalga boyu (λ)’dır.
Yandan görünümde dalga:
- yukarı-aşağı salınım yapan eğri (sinüs dalgası) şeklindedir
- en yüksek noktalar tepe, en düşük noktalar çukurdur
Sonuç: Üstten düz ve paralel çizgiler, yandan ise dalga (sinüs) biçimi görülür ve dalga boyu λ ile gösterilir.
b) Soru: Dalga leğenine cam levha yerleştirilirse oluşan dalga şekli nasıl değişir?
- Cam levha nedeniyle ortam sığlaşır
Bu durumda:
- Dalga hızı azalır
- Dalga boyu küçülür
- Dalga çizgileri birbirine daha yakın hâle gelir
Sonuç: Dalgalar sıklaşır ve dalga boyu küçülür.
c) Soru: Derinliğe bağlı olarak dalgaların frekansı ve süratini karşılaştırınız.
- Dalga hızı (sürat) → ortamın derinliğine bağlıdır
- Frekans → dalga kaynağına bağlıdır
Sonuç: Derinlik arttıkça dalga hızı artar, ancak frekans değişmez.